
Điểm cơ bản là đơn vị đo lường mức thay đổi phần trăm rất nhỏ: 1 điểm cơ bản tương ứng với 0,01% (một phần trăm của một phần trăm). Ký hiệu tiếng Anh là bp hoặc bps, thường dùng để chỉ rõ các biến động nhỏ trong lãi suất, phí hoặc chênh lệch giá.
Trong cả lĩnh vực tài chính truyền thống và thị trường tiền mã hóa, nhiều chỉ số có giá trị cực nhỏ—ví dụ như phí giao dịch một số token, tỷ lệ tài trợ hợp đồng vĩnh viễn hoặc điều chỉnh nhỏ của lợi suất hàng năm. Nếu thể hiện các thay đổi này bằng phần trăm sẽ dễ gây nhầm lẫn, nhưng sử dụng điểm cơ bản giúp loại bỏ sự mơ hồ. Chẳng hạn, “tăng 25bp” nghĩa là tỷ lệ đã tăng thêm 0,25%.
Vì 1 điểm cơ bản bằng 0,01%, nên một phần trăm có thể chia thành 10.000 phần, mỗi phần là 1bp. Cộng 100 đơn vị này lại: 100 × 0,01% = 1%.
Bạn có thể ghi nhớ như sau:
Điểm cơ bản đo lường thay đổi rất nhỏ: 1bp = 0,01%. Điểm phần trăm là mức chênh lệch tuyệt đối giữa hai giá trị phần trăm: 1 điểm phần trăm = 1% = 100bp.
Ví dụ, nếu lợi suất hàng năm tăng từ 2% lên 3%, mức tăng là 1 điểm phần trăm hoặc 100bp; tuy nhiên, mức tăng tương đối là từ 2% lên 3%, tức tăng 50%. Cả điểm cơ bản và điểm phần trăm đều thể hiện thay đổi tuyệt đối nhưng ở mức độ chính xác khác nhau; còn mức tăng tương đối là một khái niệm khác.
Điểm cơ bản thường dùng để chỉ phí, tỷ lệ tài trợ và chênh lệch giá, giúp việc so sánh và tính toán chuẩn xác và dễ dàng hơn.
Đối với phí giao dịch, các thông báo hoặc bảng phí của nền tảng thường sử dụng bp làm đơn vị. Ví dụ, “10bp” tương ứng với mức phí 0,10%. Trong bảng phí hoặc tài liệu khuyến mãi của Gate, bạn có thể thấy các mức giảm giá hoặc phân hạng VIP được ghi bằng bp.
Trong hợp đồng vĩnh viễn, tỷ lệ tài trợ là khoản thanh toán định kỳ giữa vị thế mua và bán, thường được niêm yết bằng bp. Ví dụ, “tỷ lệ tài trợ 5bp/8 giờ” nghĩa là phí 0,05% mỗi tám giờ. Hãy luôn kiểm tra đơn vị và chu kỳ thanh toán trong tài liệu hợp đồng của Gate.
Đối với chênh lệch giá (spread), tức là mức chênh giữa giá mua và giá bán, “3bp” nghĩa là spread 0,03%. Hiểu rõ kích thước spread theo bp rất quan trọng đối với tạo lập thị trường, giao dịch thuật toán hoặc các lệnh lớn.
Bước 1: Xác nhận giá trị được ghi bằng bp. Các thuật ngữ “bp”, “bps” hoặc “basis point(s)” đều có nghĩa giống nhau.
Bước 2: Chia số bp cho 100 để ra phần trăm. Ví dụ: 25bp → 25 ÷ 100 = 0,25%, và 8bp → 8 ÷ 100 = 0,08%.
Bước 3: Để chuyển ngược lại, nhân phần trăm với 100 để ra bp. Ví dụ: 0,6% → 0,6 × 100 = 60bp, và 1% = 100bp.
Điểm cơ bản quyết định trực tiếp chi phí giao dịch hoặc mức chênh lệch mua-bán của bạn. Phí 8bp tương đương chi phí 0,08%.
Ví dụ: Nếu bạn đặt lệnh trên thị trường giao ngay với số tiền giao dịch 10.000 USDT và mức phí 8bp (0,08%), phí cho giao dịch đó là: 10.000 × 0,08% = 8 USDT. Nếu phí tăng từ 8bp lên 12bp, chi phí của bạn sẽ tăng từ 8 USDT lên 12 USDT. Ngay cả thay đổi nhỏ về điểm cơ bản cũng có thể ảnh hưởng lớn đến các giao dịch lớn.
Với chênh lệch giá, nếu một cặp giao dịch có spread trung bình 5bp (0,05%), với giao dịch 10.000 USDT, chi phí lý thuyết từ spread là khoảng 5 USDT. Chi phí thực tế còn có thể bị ảnh hưởng bởi trượt giá và độ sâu thị trường; nên kiểm tra sổ lệnh và giao dịch gần nhất.
Cảnh báo rủi ro: Phí và spread có thể thay đổi tùy cấp VIP, chương trình khuyến mãi hoặc điều kiện thị trường. Luôn tham khảo các thông báo và trang phí cập nhật nhất của Gate để có thông tin chính xác.
Trong DeFi, cả APR và APY đều thường xuyên thay đổi theo đơn vị điểm cơ bản. APR là lãi suất hàng năm không cộng dồn, còn APY bao gồm hiệu ứng lãi kép.
Nếu APR của một pool staking tăng từ 4,00% lên 4,25%, tức là tăng 25bp; nếu phần thưởng được cộng dồn thường xuyên (APY), APY thực tế sẽ cao hơn APR một chút, nhưng “tăng 25bp” vẫn có nghĩa là tăng tuyệt đối 0,25% mỗi năm.
Trong khai thác thanh khoản hoặc thị trường cho vay, lãi suất thường được điều chỉnh theo đơn vị bp. Ví dụ, nếu lãi suất vay giảm 15bp, chi phí hàng năm của bạn giảm 0,15%. Khi xem các sản phẩm đầu tư hoặc Earn trên Gate, hãy dùng phương pháp này để chuyển đổi và so sánh nhanh khi thấy lãi suất ghi bằng bp.
Điểm cơ bản chia nhỏ phần trăm thành đơn vị cực nhỏ, giúp báo giá, phí và biến động lợi suất trở nên chính xác hơn. Ghi nhớ hai công thức: 1bp = 0,01% và 100bp = 1%. Khi xem thông báo phí, tỷ lệ tài trợ hợp đồng hoặc sản phẩm lợi suất trên Gate, hãy xác định đơn vị và chu kỳ trước khi chuyển đổi giữa bp và phần trăm. Dùng điểm cơ bản làm thước đo chung khi so sánh sản phẩm hoặc tình huống—kiểm tra kỹ xem bạn đang xét thay đổi tuyệt đối (điểm phần trăm) hay tăng trưởng tương đối—và ước tính chi phí hoặc lợi nhuận thực tế dựa trên quy mô giao dịch. Đối với mọi khoản tiền, luôn tham khảo thông tin chính thức mới nhất từ nền tảng để tránh tổn thất do nhầm lẫn đơn vị hoặc chu kỳ.
100 điểm cơ bản bằng 1%. Điểm cơ bản là đơn vị chia nhỏ của phần trăm—vì một bp = 0,01%, nên nhân một trăm lần sẽ được: 100 × 0,01% = 1%. Cách chuyển đổi này là tiêu chuẩn trong các thị trường tài chính—cổ phiếu, ngoại hối hay tiền mã hóa.
50 điểm cơ bản bằng 0,5%. Cách tính: 50 bp ÷ 100 = 0,5%, hoặc tương đương 50 × 0,01% = 0,5%. Ví dụ, nếu lãi suất tăng năm mươi điểm cơ bản, tức là tăng nửa điểm phần trăm—mức điều chỉnh phổ biến trong chính sách của ngân hàng trung ương.
Phí giao dịch thường được niêm yết bằng điểm cơ bản để tính chính xác các khoản phí nhỏ. Ví dụ, nếu Gate đặt phí ở mức hai mươi điểm cơ bản (20bp), tức là tỷ lệ phí 0,2%; nếu bạn giao dịch giá trị 10.000 USDT, phí của bạn sẽ là 10.000 × 0,2% = 20 USDT. Sử dụng điểm cơ bản giúp tránh nhầm lẫn dấu thập phân và đảm bảo tính chuyên nghiệp rõ ràng.
Điểm cơ bản cung cấp độ chính xác cao hơn và tránh nhầm lẫn do dấu thập phân—ví dụ “0,05%” dễ bị đọc nhầm nhưng “5 điểm cơ bản” lại rất rõ ràng. Trong điều chỉnh lãi suất, phí hoặc tính lợi suất nơi cần sự chính xác, bp đã trở thành thuật ngữ tiêu chuẩn cho giao tiếp chuyên nghiệp nhanh chóng.
Ghi nhớ công thức cốt lõi: số bp ÷ 100 = giá trị phần trăm; ví dụ: ba trăm bp ÷ 100 = ba phần trăm (300 ÷ 100 = 3%). Cách ngược lại: phần trăm × 100 = số bp. Khi kiểm tra lãi suất hoặc lợi suất trên Gate ghi bằng bp, chỉ cần dùng công thức này để chuyển đổi nhanh—không cần máy tính.


