EOS là gì?

Giới thiệu

EOS được giới thiệu vào năm 2018, sử dụng công nghệ mã nguồn mở của một công ty đặt trụ sở tại Quần đảo Cayman. Ở giai đoạn đầu, EOS nổi bật khi vượt trội về hiệu năng so với nhiều dự án khác nhờ đổi mới công nghệ.

Tuy nhiên, tiến độ phát triển của EOS chậm lại và nguồn vốn đầu tư mạo hiểm từng cam kết cho các dự án cộng đồng xây dựng trên EOS bị rút lại. Trước những khó khăn này, các dự án trên EOS không còn đủ nguồn lực để tiếp tục hoạt động trên mạng lưới.

Để đồng lòng vượt qua thử thách, các Nhà sản xuất khối EOS đã thống nhất thành lập tổ chức EOS Network Foundation (ENF), hiện chịu trách nhiệm triển khai nguồn vốn hiệu quả và thúc đẩy EOS tiến về phía trước. Nhà sản xuất khối EOS cũng thông qua đề xuất dừng việc khóa token — tức vesting token — dành cho tổ chức sáng lập, đồng thời mạng lưới EOS trở thành một tổ chức tự trị phi tập trung (DAO).

Ngày 21 tháng 09 năm 2022, nhằm đạt được sự độc lập tuyệt đối về mã nguồn, đội ngũ kỹ sư cộng đồng do ENF dẫn đầu đã chuyển từ EOSIO 2.0 sang Leap 3.1, phiên bản hiện thực giao thức Antelope bằng C++. Nhờ các tính năng mới, EOS tiếp tục giải quyết những thách thức về khả năng mở rộng của blockchain.

Token EOS và cơ chế đồng thuận

EOS sử dụng cơ chế đồng thuận Delegated Proof-of-Stake (DPoS). Token gốc EOS là utility token dùng để mua tài nguyên hệ thống, tham gia quản trị mạng lưới, chuyển giá trị trên các ứng dụng nội bộ, và làm công cụ tính giá trị cho nhà đầu tư cũng như nhà đầu cơ.

Chủ sở hữu token cũng có thể staking EOS nhàn rỗi để nhận về một phần phí thu được từ người dùng sử dụng tài nguyên hệ thống thông qua mô hình EOS PowerUp.

Tìm hiểu kiến trúc blockchain EOS

Giải quyết vấn đề mở rộng quy mô

Trong thực tế, khả năng mở rộng là rào cản lớn nhất đối với việc xây dựng blockchain công khai. Bài toán mở rộng thường xuất hiện khi mạng lưới phát triển và số lượng giao dịch tăng lên.

Các chỉ số như giao dịch mỗi giây, thông lượng giao dịch và độ trễ vẫn chưa đạt tới chất lượng dịch vụ đủ tốt ở nhiều blockchain.

Thông qua các tính năng của hệ sinh thái, EOS hướng đến việc khắc phục các hạn chế này mà không ảnh hưởng đến bảo mật mạng lưới hoặc quyền tự do của nhà phát triển.

WebAssembly C++ Engine

Trung tâm của blockchain EOS là một bộ máy WebAssembly (WASM) hiệu suất cao để thực thi mã hợp đồng thông minh. Bộ máy này đáp ứng nhu cầu của các ứng dụng blockchain vốn yêu cầu nhiều hơn so với WASM trên trình duyệt web thông thường.

Thông lượng cao, xác nhận nhanh và độ trễ thấp

Trải nghiệm người dùng tốt đòi hỏi phản hồi đáng tin cậy với độ trễ chỉ vài giây. EOS đạt được thông lượng giao dịch cao vì cơ chế DPoS không bắt buộc tất cả các node hoàn thành giao dịch trước khi đạt được tính cuối cùng. Phương thức xác thực bất đồng bộ này giúp xác nhận nhanh hơn và giảm độ trễ, tức là thời gian để một giao dịch được xác nhận sau khi được khởi tạo.

Tích hợp Ethereum Virtual Machine

EOS trang bị Ethereum-compatible Virtual Machine (EOS EVM) cho phép các nhà phát triển Solidity tận dụng khả năng mở rộng và độ ổn định của blockchain EOS. Điều này đồng nghĩa với giao dịch gần như miễn phí cho người dùng, cũng như quyền truy cập các thư viện mã nguồn mở và bộ công cụ quen thuộc.

Phân quyền thông qua khóa truy cập

Thiết kế nền tảng của blockchain EOS tích hợp hệ thống phân quyền toàn diện, linh hoạt, giúp tạo các mô hình phân quyền tùy chỉnh cho nhiều mục đích sử dụng. Chủ tài khoản có thể cấp quyền cụ thể cho bên thứ ba và có thể thu hồi quyền này bất kỳ lúc nào.

EOS hỗ trợ cấu trúc tài khoản phân cấp, giúp người dùng quản lý nhiều hợp đồng thông minh dưới một tài khoản cha hoặc phân chia quyền chỉnh sửa hợp đồng thông minh cho nhiều tài khoản khác nhau.

Tính linh hoạt của giao thức

Nhờ thiết kế giao thức linh hoạt, các ứng dụng triển khai trên EOS đều có thể nâng cấp. Nhà phát triển có thể sửa lỗi, thêm tính năng, hoặc thay đổi logic ứng dụng nếu có đủ quyền.

EOS cũng cho phép triển khai hợp đồng thông minh không thể sửa đổi. Quyết định này do nhà phát triển chủ động lựa chọn, không bị ràng buộc bởi giao thức.

Phân bổ tài nguyên và quản trị lập trình được

Nhà phát triển có thể tùy chỉnh hợp đồng thông minh hệ thống để tạo ra mô hình kinh tế và quy tắc quản trị riêng. Do lớp mã lõi không cần cập nhật cho mỗi thay đổi, cơ chế này có thể điều chỉnh trực tiếp trên chuỗi thông qua hợp đồng thông minh hệ thống.

Điểm nổi bật của EOS

Tài khoản dễ đọc

EOS sử dụng tài khoản dễ đọc, giúp người dùng ghi nhớ tài khoản của mình cũng như các tài khoản tương tác. Thay vì các chuỗi ký tự ngẫu nhiên dài, tài khoản EOS thường dùng tên dễ nhận biết như "alice.gm".

Phí giao dịch thấp

EOS cung cấp giao dịch gần như miễn phí, phù hợp cho các khoản thanh toán nhỏ. Điều này giúp giải quyết rào cản lớn nhất của Web3, khi phí gas trên các blockchain khác có thể khiến mỗi giao dịch phát sinh chi phí đáng kể.

Tính cuối cùng gần như tức thì

Trong giao dịch tiền mã hóa, tính cuối cùng là sự đảm bảo rằng giao dịch không thể bị đảo ngược hoặc thay đổi sau khi hoàn tất. Tốc độ của blockchain quyết định tốc độ xác nhận và hoàn tất giao dịch.

Tính cuối cùng của EOS chỉ khoảng ba phút — nhanh hơn nhiều so với 60 phút của Bitcoin và 6 phút của Ethereum.

Tuy nhiên, so với Web2, ba phút vẫn còn khá lâu. Do đó, ENF cùng các đối tác công nghệ chủ chốt — liên minh Antelope — đã triển khai sáng kiến Instant Finality nhằm mang tới khả năng thanh toán giao dịch tức thì, không thể đảo ngược cho người dùng.

Tiết kiệm năng lượng

DPoS của EOS cho phép node xác thực giao dịch nhanh hơn, tiêu tốn ít tài nguyên mạng hơn. Không cần khai thác như mạng proof-of-work, EOS Network là một trong các blockchain tiết kiệm năng lượng nhất hiện nay.

Bảo hiểm tầng nền

Recover+ (viết tắt R+) là cổng bảo mật mạng và chương trình phản ứng sự cố nhanh, bảo vệ dự án DeFi trên EOS và người dùng bằng bounty săn lỗi và ưu đãi cho người kiểm thử mũ trắng. Nhờ chương trình này, tiền bị đánh cắp có thể được thu hồi nhanh chóng nếu xảy ra tấn công.

Ngày 05 tháng 11 năm 2021, một nền tảng cho vay blockchain bị tấn công chiếm đoạt hơn 70 triệu USD. Dù nền tảng đó không vận hành trên EOS, kẻ tấn công đã chiếm hơn 2 triệu token EOS. Đội Recover+ đã kịp thời can thiệp và đóng băng số token bị đánh cắp, bảo vệ người dùng DeFi trên EOS.

Các nhóm làm việc EOS

Từ khi ENF thành lập năm 2021, nhiều nhóm làm việc EOS đã nhận được tài trợ để cải thiện hệ sinh thái. ENF cũng khuyến nghị các hành động cụ thể thông qua "Blue Papers", đề xuất nâng cấp về hạ tầng lõi, API, SDK, DeFi và công cụ phân tích bảo mật.

EOS Network Ventures

EOS Network Ventures (ENV) là quỹ đầu tư mạo hiểm trị giá 100 triệu USD nhằm thu hút và phân bổ vốn cho EOS Network. ENV còn đầu tư chiến lược vào các start-up công nghệ Web3 thông qua cổ phần và token. ENV tập trung vào — nhưng không giới hạn ở — GameFi, metaverse, eSports, NFT và fintech.

EOS Network Foundation

EOS Network Foundation (ENF) là tổ chức phi lợi nhuận do cộng đồng dẫn dắt, thành lập vào tháng 09 năm 2021. ENF đặt mục tiêu xác định cơ hội đầu tư, tài trợ khởi tạo và hợp tác nhằm thúc đẩy đổi mới Web3.

ENF điều phối tài trợ hàng hóa cộng đồng và hỗ trợ phi tài chính để phát triển cũng như mở rộng EOS Network trên toàn cầu. Từ khi thành lập, ENF đã tổ chức và tài trợ nhiều chương trình hàng hóa cộng đồng, thúc đẩy các phát triển trọng yếu cho EOS.

Ngày 09 tháng 11 năm 2022, ENF thông báo đã đề xuất thành lập quỹ hệ sinh thái trị giá 100 triệu USD do ENV quản lý.

Kết luận

Là một trong những blockchain hoạt động lâu nhất cùng Bitcoin và Ethereum, EOS đã vượt qua nhiều thử thách và thích nghi với thực tiễn mới kể từ khi ra mắt. EOS tiếp tục phát triển hướng đến một hệ thống bền vững, tận dụng hiệu năng, tính linh hoạt và khả năng mở rộng để kiến tạo trải nghiệm GameFi Web3 gốc cho cả nhà phát triển lẫn người dùng cuối.

Câu hỏi thường gặp

EOS là gì? Chức năng chính của EOS là gì?

EOS là nền tảng blockchain và tiền mã hóa hỗ trợ các ứng dụng phi tập trung (DApp). Chức năng chính: giao dịch nhanh, cung cấp tài nguyên cho nhà phát triển, thực thi hợp đồng thông minh qua cơ chế đồng thuận delegated proof-of-stake.

EOS khác gì so với Ethereum?

EOS và Ethereum khác biệt về triết lý thiết kế. Ethereum là nền tảng ứng dụng trung lập, còn EOS chú trọng triển khai dApp hiệu quả. EOS sử dụng cơ chế delegated proof-of-stake và xử lý song song để đạt hiệu năng vượt trội, phí giao dịch thấp hơn Ethereum.

Mua và lưu trữ token EOS thế nào?

Đăng ký tài khoản trên sàn giao dịch tiền mã hóa, hoàn tất xác minh danh tính, nạp tiền qua chuyển khoản ngân hàng và mua token EOS. Để lưu trữ lâu dài, hãy chuyển EOS về ví cá nhân nhằm tăng bảo mật và kiểm soát toàn diện.

Các DApp chính trên blockchain EOS là gì?

Blockchain EOS lưu trữ các DApp lớn như EOSBet và Du Bo. EOSBet là nền tảng cá cược nổi bật với khối lượng giao dịch 24 giờ vượt 440.000 EOS, còn Du Bo là sàn giao dịch phi tập trung dẫn đầu với lượng người dùng lớn.

Cơ chế đồng thuận của EOS là gì? DPoS vận hành ra sao?

EOS sử dụng Delegated Proof of Stake (DPoS). Chủ sở hữu token bầu chọn một số nhân chứng giới hạn để xác thực giao dịch và tạo khối, đảm bảo hiệu quả và bảo mật mạng lưới thông qua hình thức ủy quyền dân chủ.

Nhà đầu tư nên lưu ý rủi ro gì khi đầu tư vào EOS?

Đầu tư EOS có rủi ro như mất khóa riêng, lỗ hổng hợp đồng thông minh, biến động thị trường. Vì EOS vẫn đang phát triển, người dùng cần bảo mật ví cẩn trọng và nghiên cứu kỹ trước khi xuống tiền.

Tốc độ và chi phí giao dịch của EOS so với blockchain khác thế nào?

EOS sở hữu tốc độ giao dịch vượt trội, chi phí thấp hơn hầu hết blockchain khác. Kiến trúc EOS cho phép xử lý hàng nghìn giao dịch mỗi giây với phí tối thiểu, phù hợp cho doanh nghiệp và nhà phát triển cần vận hành hiệu quả, tiết kiệm.

Làm sao tham gia quản trị và bỏ phiếu trên EOS?

Chủ sở hữu EOS có thể staking token để bỏ phiếu chọn nhà sản xuất khối. Chỉ cần giữ EOS trong ví phù hợp, ủy quyền quyền biểu quyết và bỏ phiếu cho nhà sản xuất bạn tin tưởng. Thành viên cộng đồng cũng có thể chia sẻ ý tưởng quản trị bằng #EOSGOV trên các nền tảng mạng xã hội.