Meta từ bỏ thực tại ảo VR trong Metaverse, sau khoản lỗ gần 800 tỷ đã chuyển hướng sang kính thông minh AI

Meta Platforms thông báo sẽ loại bỏ Horizon Worlds khỏi thiết bị đeo Quest vào ngày 15 tháng 6. Lỗ nhuận hoạt động tích lũy của Reality Labs kể từ cuối năm 2020 gần 80 tỷ USD, trong khi công ty đã lên kế hoạch dành phần lớn khoản chi vốn từ 115 đến 135 tỷ USD vào năm 2026 để phát triển hạ tầng AI.

Từ tái định vị thương hiệu đến rút lui chiến lược: Chương cuối của thử nghiệm metaverse kéo dài năm năm

Năm 2021, Facebook đổi tên thành Meta, là bước đi chiến lược của Zuckerberg nhằm tuyên bố với toàn cầu rằng metaverse sẽ là thế hệ internet tiếp theo. Horizon Worlds, như một nền tảng xã hội VR hàng đầu, được thiết kế như cổng chính vào metaverse — nơi người dùng có thể tạo không gian ảo, tương tác và khám phá nội dung do người dùng tạo ra.

Tuy nhiên, sau năm năm, thực tế còn khắc nghiệt hơn nhiều so với tầm nhìn. Phó chủ tịch Reality Labs của Meta, Samantha Ryan, mô tả việc chia tách này như một cách “tạo không gian phát triển cho cả hai nền tảng”, nhưng lời lẽ ngoại giao này khó che giấu một sự chuyển hướng chiến lược sâu sắc hơn phía sau: Các trường hợp sử dụng của thiết bị đeo Quest đã chuyển từ xã hội sang trò chơi và ứng dụng thực tế hỗn hợp, trong khi Horizon Worlds vẫn chưa đạt được quy mô người dùng và tỷ lệ giữ chân như kỳ vọng trên nền tảng VR.

Giám đốc công nghệ của Meta, Andrew Bosworth, rõ ràng cho biết công ty sẽ ưu tiên phát triển trải nghiệm di động và thiết bị đeo — đặc biệt là kính thông minh Ray-Ban Meta đã thể hiện rõ nhu cầu thực tế của thị trường — chứ không tiếp tục đầu tư vào VR nhập vai.

Bản chất tài chính của khoản lỗ gần 80 tỷ USD của Reality Labs

(Nguồn: Statista)

Dưới đây là các số liệu tài chính cốt lõi của Reality Labs, phản ánh sức ép đằng sau sự điều chỉnh chiến lược:

• Lỗ hoạt động năm 2025: 19,2 tỷ USD
• Lỗ tích lũy từ cuối năm 2020 đến nay: gần 80 tỷ USD
• Doanh thu cả năm 2025: 2,2 tỷ USD (chưa đến 12% so với khoản lỗ cùng kỳ)
• Cắt giảm nhân sự tháng 1 năm 2026: khoảng 1.000 vị trí tại Reality Labs, đồng thời đóng cửa một số studio trò chơi VR
• Mục tiêu luân chuyển nhân sự nội bộ: trung bình 20% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2027

Ngược lại, hoạt động quảng cáo của Meta vẫn rất mạnh mẽ — doanh thu quý IV năm 2025 đạt 59,9 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ, cho thấy động lực kinh doanh cốt lõi của công ty hoàn toàn đủ sức hỗ trợ quá trình chuyển đổi. Vấn đề là liệu các nguồn lực này có nên tiếp tục đổ vào các hoạt động thua lỗ dài hạn của VR hay không.

Dòng vốn: AI trở thành ưu tiên tối thượng

Kế hoạch chi vốn của Meta từ 115 đến 135 tỷ USD vào năm 2026 chủ yếu dành cho xây dựng hạ tầng AI và các phòng thí nghiệm siêu trí tuệ. Việc chuyển nguồn lực từ VR sang AI không phải ngẫu nhiên — nó phản ánh sự đánh giá lại của ban lãnh đạo về cơ hội thị trường: con đường thương mại hóa AI (tối ưu hóa quảng cáo, hệ thống đề xuất, công cụ AI doanh nghiệp) rõ ràng hơn nhiều so với việc chinh phục người tiêu dùng metaverse.

Mỗi vị trí bị cắt giảm trong VR, mỗi studio trò chơi VR bị đóng cửa, đều có dòng vốn chảy vào trung tâm dữ liệu và huấn luyện mô hình AI. Thị trường chứng khoán Mỹ định giá cổ phiếu META với mục tiêu giá trung bình 838 USD, phản ánh sự công nhận cơ bản về chiến lược chuyển hướng này — nhưng liệu thương vụ này có thể thành công cuối cùng hay không phụ thuộc vào khả năng Meta biến khoản chi lớn cho hạ tầng AI thành các sản phẩm sinh lời trước khi nhà đầu tư mất kiên nhẫn.

Các câu hỏi thường gặp

Horizon Worlds có hoàn toàn biến mất hay chỉ rút khỏi Quest?
Horizon Worlds không hoàn toàn dừng hoạt động, mà chuyển đổi thành nền tảng dành riêng cho thiết bị di động. Sau ngày 15 tháng 6, người dùng sẽ không thể tạo, phát hành hoặc truy cập Horizon Worlds qua thiết bị đeo Quest, nhưng ứng dụng Meta Horizon trên di động vẫn sẽ tiếp tục cung cấp dịch vụ. Việc chuyển đổi này giúp giảm chi phí phát triển và duy trì, đồng thời hướng tới nhóm người dùng tiềm năng lớn hơn trên nền tảng di động.

Việc Meta từ bỏ VR metaverse có nghĩa là toàn bộ khái niệm metaverse thất bại?
Sự điều chỉnh này là một bước chuyển hướng chiến lược của Meta, không đồng nghĩa với thất bại toàn diện của khái niệm metaverse. Meta vẫn tiếp tục phát triển thiết bị đeo Quest (chuyển hướng sang trò chơi và thực tế hỗn hợp) cùng kính thông minh Ray-Ban Meta, cho thấy công ty vẫn coi thực tại mở rộng (XR) là hướng đi dài hạn, chỉ là con đường thực hiện đã chuyển từ “xã hội VR nhập vai” sang “thiết bị đeo nhẹ nhàng”.

Thất bại của Horizon Worlds có mang lại bài học gì cho các dự án metaverse dựa trên tiền mã hóa và NFT?
Việc Meta rút lui khỏi metaverse cung cấp một bài học quan trọng cho ngành: việc người dùng chấp nhận VR xã hội còn nhiều rào cản hơn dự kiến, bao gồm chi phí phần cứng, độ thoải mái khi sử dụng và chu kỳ xây dựng hệ sinh thái nội dung, đều vượt quá các dự đoán lạc quan ban đầu. Đối với các dự án NFT và tiền mã hóa dựa trên khái niệm metaverse, trường hợp của Meta cho thấy khoảng cách giữa khả năng kỹ thuật và nhu cầu thực tế của người dùng còn xa mới vượt qua được, khó khăn hơn nhiều so với các kế hoạch ban đầu.