Nhà đầu tư làm sao mua cổ phiếu hàng không vũ trụ như SpaceX, RKLB? Phân tích cổ phiếu thành phần của ETF NASA và phí suất

Khi kinh tế không gian chuyển dần từ mô hình do nhà nước dẫn dắt sang thương mại hóa, SpaceX của Elon Musk sắp niêm yết. Một quỹ ETF đặt cược trực tiếp vào “chuỗi ngành công nghiệp không gian” cũng chính thức ra mắt. ETF Tema Space Innovators của Tema (mã: NASA) được thành lập vào ngày 30/03/2026 và giao dịch niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE), hướng đến cơ hội đầu tư tổng thể bao trùm tên lửa, vệ tinh, truyền thông và hạ tầng không gian.

Tập trung vào ETF NASA của kinh tế không gian, ngoài việc nắm giữ trực tiếp 10% rủi ro liên quan đến SpaceX thông qua SPV, quỹ còn đưa vào EchoStar, công cụ hoán đổi cổ phiếu với SpaceX, tương đương về mặt gián tiếp sở hữu SpaceX. Đồng thời, quỹ cũng phân bổ cho các “ngôi sao” hàng không vũ trụ như Rocket Lab (RKLB), AST SpaceMobile (ASTS) và các công ty tương tự.

Đa dạng hóa rổ cổ phiếu theo “ngành hàng không vũ trụ”, phí suất của NASA ETF là 0,75%

ETF này áp dụng quản lý chủ động, mức phí là 0,75% (hiện có trần chi phí đến năm 2027). Quy mô tài sản khoảng 17,8 triệu USD, nắm giữ khoảng 30 mã cổ phiếu. Điểm khác biệt lớn nhất so với ETF chỉ số truyền thống là: NASA không chỉ đầu tư vào các công ty niêm yết, mà còn bao gồm một phần doanh nghiệp chưa niêm yết (pre-IPO), nhằm giúp nhà đầu tư tham gia sớm vào “cú hích” tăng trưởng giai đoạn đầu của ngành công nghiệp không gian.

Xét từ logic đầu tư, Tema xem kinh tế không gian là một chủ đề tăng trưởng cấu trúc dài hạn. Theo các dữ liệu mà họ trích dẫn, quy mô kinh tế không gian toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 6.300 tỷ USD năm 2023 lên 1,79 nghìn tỷ USD vào năm 2035, bao gồm truyền thông, quốc phòng, cơ sở hạ tầng dữ liệu, thậm chí cả các lĩnh vực sản xuất và khai thác trong không gian trong tương lai.

Lộ danh sách cổ phiếu thành phần của NASA ETF, lộ “rủi ro” SpaceX

Về phân bổ danh mục cổ phiếu thành phần, một trong những điểm nổi bật lớn nhất của NASA ETF là nắm giữ trực tiếp các công ty chưa niêm yết để nắm bắt rủi ro. Trong đó, trọng số cao nhất là SpaceX (10,03%, nắm giữ gián tiếp thông qua SPV), cho phép nhà đầu tư phổ thông gián tiếp tham gia vào công ty không gian tiêu biểu nhất toàn cầu thông qua hình thức ETF.

Top 10 cổ phiếu nắm giữ còn có AST SpaceMobile (7%), Rocket Lab (khoảng 6,8%), Planet Labs (khoảng 6%), EchoStar (khoảng 5%), Filtronic (khoảng 4,7%), 5N Plus (khoảng 4,7%), OHB (khoảng 4,3%), Firefly Aerospace (khoảng 4%) và Intuitive Machines (khoảng 3,8%); tổng trọng số của top 10 xấp xỉ 57%.

Cần lưu ý rằng trong danh sách cổ phiếu thành phần của Tema Space Innovators ETF cũng có EchoStar. Công ty này gần đây được thị trường chú ý chủ yếu do liên quan chặt chẽ tới IPO tiềm năng của SpaceX. SpaceX trước đây từng thông qua giao dịch cổ phần để đổi lấy EchoStar những tài sản quỹ đạo tần phổ vệ tinh then chốt, hình thành quan hệ đổi cổ phần, khiến việc nắm giữ EchoStar ở một mức độ nào đó tương đương với việc nắm bắt rủi ro gián tiếp liên quan đến SpaceX.

(SpaceX có khả năng IPO lớn nhất trong lịch sử, nhà đầu tư có thể nắm bắt “đi trước” như thế nào?)

Cổ phiếu ngôi sao hàng không RKLB và liên lạc vệ tinh ASTS

Ngoài SpaceX và EchoStar, Tema Space Innovators ETF cũng đưa vào nhiều doanh nghiệp được thị trường xem là đại diện cho “hạ tầng không gian thế hệ tiếp theo”. Trong đó, Rocket Lab được coi là một trong những công ty hàng không vũ trụ thương mại tiêu biểu nhất, tập trung vào phóng tên lửa cỡ nhỏ và dịch vụ cho các nhiệm vụ không gian. Trong thời gian dài, thị trường thường dùng Rocket Lab để đối chiếu với SpaceX; đồng thời công ty cũng được hưởng lợi từ đà tăng trưởng nhu cầu vệ tinh quỹ đạo thấp và dịch vụ phóng thương mại, nên được xem là cổ phiếu ngôi sao trong chuỗi ngành hàng không vũ trụ.

Một công ty then chốt khác là AST SpaceMobile (NASDAQ: ASTS). Công ty được thành lập vào năm 2017, có trụ sở tại bang Texas, Hoa Kỳ, với mục tiêu cốt lõi là xây dựng mạng băng thông rộng di động trong không gian đầu tiên trên thế giới theo kiểu “điện thoại tiêu chuẩn kết nối trực tiếp với vệ tinh”. Bằng cách đó, người dùng không cần thay đổi thiết bị mà vẫn có thể trực tiếp truy cập liên lạc vệ tinh. Công ty nhắm tới khoảng 3 tỷ người trên toàn cầu hiện chưa được cung cấp dịch vụ mạng di động ổn định.

(Đài Loan Mobile phối hợp AST SpaceMobile thúc đẩy kết nối trực tiếp điện thoại với vệ tinh quỹ đạo thấp, tăng cường độ bền tích hợp giữa không gian và mặt đất trong truyền thông)

Hiện tại, AST SpaceMobile đã ký các thỏa thuận hợp tác hoặc biên bản ghi nhớ với hơn 45 nhà khai thác viễn thông toàn cầu, bao gồm AT&T, Verizon, Vodafone và Rakuten… Quy mô người dùng tiềm năng có thể đạt khoảng 2,8 tỷ người. Đối với ngành viễn thông, mạng vệ tinh như vậy có thể bù đắp cho các khu vực khó triển khai về mặt kinh tế của trạm BTS, đặc biệt ở vùng xa, trên biển hoặc trong bối cảnh thiên tai, nhờ đó có thể cải thiện đáng kể phạm vi phủ sóng và độ bền (resilience) của liên lạc.

Tại Đài Loan, Taiwan Mobile (Đài Loan Đại ca) cũng đã ký MoU (biên bản ghi nhớ) hợp tác chiến lược dịch vụ liên lạc vệ tinh quỹ đạo thấp với AST SpaceMobile. Hai bên sẽ thúc đẩy việc tích hợp “trạm gốc trong không gian” với mạng di động hiện có, xây dựng kiến trúc liên lạc phối hợp giữa không gian và mặt đất, qua đó tăng cường khả năng kết nối mọi lúc, mọi nơi.

Bài viết này Cách nhà đầu tư mua cổ phiếu hàng không như SpaceX, RKLB…? Giải mã phí và danh sách thành phần của NASA ETF xuất hiện sớm nhất trên ABMedia News.