Trong năm 2025, Đồng tiền Rẻ Nhất Thế Giới: Tại sao Một số quốc gia sống với nền kinh tế bên bờ thu gọn

Bạn đã từng nghĩ về điều gì xảy ra khi một đồng tiền sụp đổ chưa? Một người bạn của tôi đã gửi một bức ảnh từ Liban, cho thấy một bó tiền khổng lồ — hơn 50.000 lira Liban — mà gần như không đủ mua nổi một cốc cà phê. Điều này phản ánh rõ thực tế mà hàng tỷ người đang đối mặt hàng ngày. Trong khi người Brazil phàn nàn về việc đồng real mất giá (đến cuối năm 2024 trở thành đồng tiền tệ tệ nhất thế giới trong số các đồng tiền chính, với mức giảm 21,52%), thì có những quốc gia nơi mà sự mất giá còn nghiêm trọng hơn đến mức dân cư phải sáng tạo lại các chiến lược sinh tồn kinh tế của mình.

Năm 2025, bức tranh toàn cầu càng trở nên phức tạp. Lạm phát tăng vọt, bất ổn chính trị, các lệnh trừng phạt quốc tế và dòng chảy vốn tháo chạy đã tạo ra một bối cảnh lý tưởng để một số đồng tiền trở nên gần như vô dụng. Nhưng điều gì thực sự gây ra sự xuống cấp này? Và đâu là mười đồng tiền rẻ nhất thế giới hiện nay?

Hiểu rõ các cơ chế của sự mất giá tiền tệ

Trước khi khám phá bảng xếp hạng, chúng ta cần hiểu tại sao một đồng tiền lại sụp đổ. Không phải là ngẫu nhiên — đó là một chuỗi các sự kiện làm xói mòn niềm tin của thị trường.

Lạm phát phi mã: Khi giá cả tăng theo cấp số nhân (đến mức nhân tháng), tiết kiệm biến mất và lương mất sức mua trong chớp mắt. Brazil đối mặt với lạm phát khoảng 5% vào năm 2025; còn ở các quốc gia có lạm phát phi mã, các con số này chỉ có thể gọi là phi thường.

Suy thoái thể chế: Các cuộc đảo chính, nội chiến, chính phủ bất ổn. Thiếu an ninh pháp lý và dự đoán chính trị, các nhà đầu tư tháo chạy và đồng tiền trở thành giấy lộn không giá trị trao đổi.

Cách ly kinh tế: Các lệnh trừng phạt quốc tế cắt đứt quyền tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu. Không thể giao dịch trên thị trường quốc tế, đồng tiền địa phương gần như chỉ để trang trí.

Dự trữ ngoại hối thiếu hụt: Ngân hàng trung ương không có đô la để bảo vệ đồng tiền như một quân đội không đạn dược. Sự mất giá là điều không thể tránh khỏi.

Chảy máu vốn: Khi ngay cả cư dân địa phương cũng thích giữ đô la một cách phi chính thức thay vì tiết kiệm bằng đồng tiền quốc gia, bạn đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc.

Bảng xếp hạng mười đồng tiền rẻ nhất thế giới năm 2025

1. Lira Liban (LBP) — Vô địch trong sự mất giá

Giá: 1 triệu LBP = 61,00 R$ (tháng 9/2025)

Lira Liban là ví dụ rõ ràng nhất về sụp đổ tiền tệ. Chính thức, tỷ giá phải là 1.507,5 lira đổi 1 đô la, nhưng tỷ giá này không còn tồn tại ngoài giấy tờ. Trên thị trường thực, bạn cần hơn 90 nghìn lira để đổi lấy 1 đô la. Tình hình quá tuyệt vọng đến mức các ngân hàng hạn chế rút tiền và các cửa hàng yêu cầu thanh toán bằng đô la Mỹ. Thậm chí các tài xế Uber ở Beirut từ chối thanh toán bằng lira, thích nhận tiền ngoại tệ hơn.

2. Rial Iran (IRR) — Nạn nhân của các lệnh trừng phạt toàn cầu

Giá: 1 real Brazil = 7.751,94 rial Iran

Các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ đã biến rial thành một đồng tiền gần như vô dụng trong các giao dịch quốc tế. Với R$ 100, bạn tích lũy hàng triệu rial — một tình huống vô lý thể hiện mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Các thanh niên Iran đã chuyển sang tiền điện tử như Bitcoin và Ethereum, sử dụng chúng như một kho lưu trữ giá trị đáng tin cậy hơn chính đồng tiền quốc gia của họ.

3. Franc Guinée (GNF) — Tài nguyên thiên nhiên, đồng tiền yếu

Giá: Khoảng 8.600 GNF đổi 1 đô la

Guinée có trữ lượng vàng và bauxit dồi dào, nhưng bất ổn chính trị và tham nhũng lan rộng khiến sự giàu có này không thể phản ánh trong một đồng tiền mạnh. Đây là ví dụ điển hình về việc tài nguyên thiên nhiên không chuyển đổi thành sức mạnh tiền tệ.

4. Ariary Madagascar (MGA) — Kinh tế ngoại vi

Giá: Khoảng 4.500 MGA đổi 1 đô la

Madagascar, một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, đối mặt với nhập khẩu khổng lồ. Dân cư gần như không có sức mua quốc tế, khiến mọi giao dịch ngoại lai trở thành thử thách tài chính lớn.

5. Franc Burundi (BIF) — Bất ổn kéo dài

Giá: Khoảng 550,06 BIF cho mỗi R$1,00

Đồng tiền bị mất giá đến mức mua sắm lớn hơn đòi hỏi phải mang theo nhiều túi tiền thực tế. Bất ổn chính trị liên tục của Burundi thể hiện rõ qua sự yếu kém của đồng tiền này.

6. Đồng Việt Nam (VND) — Yếu tố cấu trúc

Giá: Khoảng 25.000 VND đổi 1 đô la

Dù nền kinh tế Việt Nam đang phát triển, đồng dong vẫn duy trì sự yếu kém về lịch sử do các quyết định chính sách tiền tệ. Đối với khách du lịch, rút 1 triệu đồng tại ATM có vẻ như trong phim cướp ngân hàng — một con số gợi nhớ các bộ phim trộm ngân hàng. Đối với người Việt, điều này đồng nghĩa với nhập khẩu đắt đỏ và khả năng tiếp cận hạn chế trong thương mại quốc tế.

7. Kip Lào (LAK) — Kinh tế nhỏ, đồng tiền nhỏ

Giá: Khoảng 21.000 LAK đổi 1 đô la

Lào có nền kinh tế hạn chế, phụ thuộc vào nhập khẩu và lạm phát lặp đi lặp lại. Ở biên giới Thái Lan, các thương nhân thích nhận tiền baht Thái hơn là đồng tiền của chính họ.

8. Rupiah Indonesia (IDR) — Yếu tố yếu đuối trong nền kinh tế lớn nhất khu vực

Giá: Khoảng 15.500 IDR đổi 1 đô la

Dù Indonesia là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, rupiah chưa bao giờ thực sự trở thành đồng tiền mạnh. Từ năm 1998, nó luôn nằm trong số các đồng tiền yếu nhất toàn cầu. Đối với du khách Brazil, Bali mang lại chi phí cực kỳ thấp — sống như triệu phú với R$ 200 mỗi ngày là điều có thể.

9. Peso Uzbek (UZS) — Các cải cách chưa hoàn thiện

Giá: Khoảng 12.800 UZS đổi 1 đô la

Uzbekistan đã thực hiện các cải cách kinh tế đáng kể gần đây, nhưng đồng peso vẫn mang trong mình hàng thập kỷ của nền kinh tế đóng cửa. Dù cố gắng thu hút đầu tư, đồng tiền này vẫn yếu.

10. Guarani Paraguay (PYG) — Yếu tố truyền thống

Giá: Khoảng 7,42 PYG đổi 1 real

Quốc gia láng giềng Paraguay có nền kinh tế tương đối ổn định, nhưng guarani luôn yếu hơn. Đối với người Brazil, Ciudad del Este vẫn là điểm mua sắm lợi nhuận nhất trong khu vực.

Những gì các đồng tiền này tiết lộ về kinh tế toàn cầu

Bảng xếp hạng mười đồng tiền rẻ nhất thế giới năm 2025 không chỉ là một sự tò mò tài chính — nó phản ánh sức khỏe vĩ mô của các quốc gia. Mỗi đồng tiền mất giá đều kể một câu chuyện về các quyết định chính trị sai lầm, quản lý tài nguyên kém hoặc các hoàn cảnh địa chính trị bất lợi.

Đối với các nhà đầu tư Brazil, có thể rút ra những bài học thực tế:

Kinh tế yếu kém là bẫy: Các đồng tiền rẻ có thể trông như cơ hội, nhưng các quốc gia này đối mặt với các cuộc khủng hoảng cấu trúc sâu sắc. Đầu tư vào những môi trường này có thể mang lại lợi nhuận cao hơn, nhưng đi kèm rủi ro cực kỳ lớn.

Du lịch mang lại lợi thế tỷ giá: Các điểm đến có đồng tiền mất giá mang lại sức mua vượt trội cho khách du lịch có đồng tiền mạnh. Brazil, với đồng real của mình, có lợi thế đáng kể ở nhiều thị trường này.

Học hỏi liên tục về vĩ mô: Theo dõi các sự mất giá tiền tệ toàn cầu giúp hiểu rõ cách lạm phát, tham nhũng, bất ổn chính trị và thiếu quản trị ảnh hưởng đến các nền kinh tế thực.

Bảo vệ và tăng giá trị tài sản của bạn đòi hỏi phải luôn cảnh giác với các bối cảnh kinh tế toàn cầu, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và đa dạng hóa chiến lược đầu tư vào các tài sản vượt ra ngoài biên giới quốc gia và chống chịu được các tác động ăn mòn của lạm phát.