## Chi phí cố định và chi phí biến đổi: Nhà doanh nghiệp cần biết điều này!

Gặp các đề xuất hấp dẫn để bắt đầu kinh doanh nhưng vẫn chưa hiểu rõ về chi phí cố định và chi phí biến đổi (Fik Khos)? Những người thành công trong kinh doanh đều phải có hiểu biết sâu sắc về vấn đề này, vì nếu bạn không biết tiền của mình đang chảy đi đâu, sẽ rất khó kiểm soát lợi nhuận. Bài viết này sẽ giải thích một cách dễ hiểu về chi phí cố định và chi phí biến đổi là gì, tại sao chúng quan trọng và cách tận dụng chúng.

## Chi phí cố định là gì? Cần biết trước

Hai từ: **chi phí cố định (Fixed Cost) hoặc còn gọi là ฟิคคอส** là số tiền doanh nghiệp phải trả hàng tháng hoặc hàng năm, không phụ thuộc vào số lượng hàng bán được hoặc sản xuất ra.

Thông thường, chi phí cố định là khoản phải trả bất kể doanh nghiệp của bạn có hoạt động hay không. Ví dụ như tiền thuê văn phòng, phải trả hàng tháng ngay cả khi tháng đó không có doanh thu.

### Ví dụ về chi phí cố định phổ biến

- **Tiền thuê đất và tòa nhà** - Văn phòng, kho, nhà máy phải trả hàng tháng
- **Lương nhân viên** - Lương cố định của nhân viên thường xuyên, không thay đổi theo doanh số
- **Chi phí bảo hiểm** - Bảo hiểm doanh nghiệp, bảo hiểm tòa nhà, bảo hiểm xe cộ, v.v.
- **Chi phí thiết bị và máy móc** - Khấu hao hoặc chi phí bảo trì
- **Lãi vay** - Nếu bạn vay tiền, phải trả lãi hàng tháng dù có lợi nhuận hay không
- **Phí cấp phép và các khoản khác** - Phí gia hạn giấy phép kinh doanh, giấy phép hoạt động

### Tại sao chi phí cố định lại quan trọng?

Nếu bạn không biết chi phí cố định của doanh nghiệp, bạn có thể lập kế hoạch sai lầm, vì khoản này phải trả dù có doanh thu hay không. Hiểu và tính toán chính xác chi phí cố định giúp bạn:

- Đặt giá sản phẩm/dịch vụ phù hợp (Giá phải đủ để bao gồm chi phí cố định)
- Lập kế hoạch tài chính hiệu quả hơn
- Tính điểm hòa vốn (Break-even point), giúp biết cần bán bao nhiêu để không lỗ

## Chi phí biến đổi là gì?

Khác với chi phí cố định luôn giữ nguyên, **chi phí biến đổi (Variable Cost)** là số tiền phát sinh thêm khi doanh nghiệp sản xuất hoặc bán hàng tăng lên.

Nói đơn giản: càng bán nhiều, chi phí biến đổi càng tăng; càng bán ít, chi phí biến đổi càng giảm.

### Ví dụ về chi phí biến đổi phổ biến

- **Nguyên vật liệu** - Nếu sản xuất 100 sản phẩm, cần mua nguyên liệu 100 phần; nếu sản xuất 1000 sản phẩm, cần mua 1000 phần
- **Tiền công trực tiếp** - Người làm việc trong quá trình sản xuất; nếu tăng sản lượng, cần thêm nhân công
- **Chi phí năng lượng và nước** - Sản xuất nhiều hơn, tiêu thụ nhiều điện và nước hơn
- **Chi phí đóng gói** - Nếu bán 100 sản phẩm, cần đóng gói 100 chiếc
- **Chi phí vận chuyển** - Sản phẩm nhiều hơn, chi phí vận chuyển cũng tăng
- **Hoa hồng bán hàng** - Tiền trả cho nhân viên bán hàng hoặc đại lý theo doanh số

### Tại sao cần quan tâm đến chi phí biến đổi?

- Giúp xác định chính xác giá bán
- Hỗ trợ lập kế hoạch sản xuất, biết rõ chi phí sẽ tăng bao nhiêu khi tăng sản lượng
- Giúp quyết định có mở rộng kinh doanh hay không (vì biết sẽ mất thêm bao nhiêu tiền)

## So sánh: Chi phí cố định vs Chi phí biến đổi

| Đặc điểm | Chi phí cố định | Chi phí biến đổi |
|--------|------------------|------------------|
| **Thay đổi** | Không thay đổi | Thay đổi theo khối lượng |
| **Ví dụ** | Tiền thuê, lương | Nguyên vật liệu, vận chuyển |
| **Khi bán tăng** | Vẫn như cũ | Tăng lên |
| **Khi bán giảm** | Vẫn như cũ | Giảm xuống |
| **Tầm quan trọng** | Cần biết để lập kế hoạch | Cần biết để định giá |

## Tận dụng kiến thức về hai loại chi phí

### 1. Đặt giá phù hợp cho sản phẩm

Bạn cần thêm một khoản vào giá bán để bao gồm chi phí cố định. Ví dụ, nếu chi phí biến đổi trên mỗi đơn vị là 50 บาท, và chi phí cố định cần trang trải là 10,000 บาท/tháng, dự kiến bán 500 đơn vị/tháng, bạn cần tăng giá thêm 20 บาท/đơn vị (10,000÷500). Như vậy, giá bán tối thiểu là 70 บาท.

### 2. Lập kế hoạch sản xuất và bán hàng

Khi đã biết chi phí, bạn sẽ biết cần bán bao nhiêu để hòa vốn (Break-even point). Từ ví dụ trên, cần bán ít nhất 500 sản phẩm mỗi tháng để có lãi.

### 3. Quyết định đầu tư

Nếu dự định mua máy móc mới (tăng chi phí cố định) nhưng giúp giảm chi phí biến đổi, bạn cần tính toán xem khoản đầu tư này có xứng đáng hay không.

### 4. Kiểm soát chi phí có hệ thống

Khi đã biết chi phí nào là cố định, chi phí nào là biến đổi, bạn sẽ biết phần nào cần giảm. Ví dụ, giảm chi phí biến đổi bằng cách mua nguyên liệu rẻ hơn hoặc giảm chi phí cố định bằng cách thu nhỏ văn phòng.

## Tóm tắt

**Chi phí cố định (Fixed Cost) và Chi phí biến đổi (Variable Cost)** đều rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh. Những người thành công không chỉ là người có sản phẩm tốt mà còn là người hiểu rõ chi phí (Fik Khos) một cách sâu sắc.

Hiểu rõ chi phí giúp bạn:
- Đặt giá chính xác
- Lập kế hoạch tài chính sắc nét
- Quyết định đầu tư đúng đắn
- Kiểm soát lợi nhuận hiệu quả

Vậy nên, hãy dành thời gian tính toán chi phí của doanh nghiệp bạn, phân biệt rõ ràng chi phí cố định và chi phí biến đổi. Khi đã hiểu rõ, doanh nghiệp của bạn sẽ vững mạnh hơn chắc chắn.