Quỹ đầu tư là gì? Tìm hiểu 4 điểm chính trước khi bắt đầu đầu tư

Làm quen với quỹ đầu tư mở rộng hơn

Quỹ đầu tư là gì? Đây là câu hỏi đầu tiên của mọi nhà đầu tư mới. Câu trả lời là Quỹ đầu tư (Mutual Fund) là cơ chế tập hợp vốn từ nhiều nhà đầu tư để quản lý bởi các chuyên gia có giấy phép từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Khi đã tập hợp đủ tiền, nhà quản lý sẽ đầu tư theo chính sách của quỹ nhằm tạo ra lợi nhuận tối đa trong mức rủi ro phù hợp, rồi phân chia lợi nhuận cho các nhà đầu tư theo tỷ lệ đầu tư.

Tại sao quỹ đầu tư lại hấp dẫn? Bởi vì nó giải quyết nhiều vấn đề quan trọng cho nhà đầu tư phổ thông.

Ưu điểm đầu tiên: Phân tán rủi ro hiệu quả Khi nhiều người cùng đầu tư, vốn sẽ tăng lên, từ đó dễ dàng mua các loại tài sản đa dạng hơn như cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa, cũng như các tài sản quốc tế đòi hỏi số tiền lớn. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro vì không phụ thuộc vào một loại tài sản duy nhất.

Ưu điểm thứ hai: Có chuyên gia quản lý Nhà quản lý quỹ có kiến thức, kinh nghiệm và phải đăng ký với cơ quan quản lý, điều này bảo vệ nhà đầu tư được chăm sóc chuyên nghiệp.

Ưu điểm thứ ba: Kiểm soát chặt chẽ Ủy ban Chứng khoán theo dõi liên tục các quỹ, tạo ra tính minh bạch và nhà đầu tư có thể kiểm tra hoạt động.

Vì những lý do này, quỹ đầu tư phù hợp cho người có vốn nhỏ, không có thời gian nghiên cứu hoặc thậm chí những người có kinh nghiệm vẫn thấy đây là công cụ đầu tư hữu ích.

Các loại quỹ đầu tư

Phân loại quỹ đầu tư có nhiều cách, nhưng ở Thái Lan có thể chia thành hai chiều chính:

Chiều thứ nhất: Khả năng mua bán

Quỹ đóng (Closed-End Fund) chỉ bán phần vốn đầu tư một lần khi bắt đầu, số lượng đơn vị cố định suốt thời gian dự án, và có ngày đáo hạn rõ ràng. Trong thời gian này, công ty quản lý không mua lại đơn vị, nếu nhà đầu tư muốn bán trước hạn phải tự tìm người mua. Ưu điểm là không có dòng tiền ra vào liên tục, giúp nhà quản lý tập trung quản lý vốn nhiều hơn.

Quỹ mở (Open-End Fund) ngược lại, có thể mua bán bất cứ lúc nào, số lượng đơn vị và quy mô quỹ thay đổi theo hoạt động mua bán của nhà đầu tư. Ưu điểm là nhà đầu tư có tính thanh khoản cao, nhược điểm là quỹ phải quản lý dòng tiền ra vào liên tục.

Chiều thứ hai: Chính sách đầu tư

Quỹ tiền tệ (Money Market Fund) đầu tư vào tiền gửi và trái phiếu ngắn hạn (không quá 1 năm). Lợi nhuận thấp nhưng rủi ro thấp nhất, phù hợp cho người tránh rủi ro.

Quỹ trái phiếu (Fixed Income Fund) đầu tư vào trái phiếu chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp nhà nước và các trái phiếu khác. Lợi nhuận cao hơn thị trường tiền tệ một chút, rủi ro vẫn ở mức thấp, phù hợp để phân tán rủi ro.

Quỹ hỗn hợp (Mixed Fund) đầu tư cả trái phiếu và cổ phiếu, trong đó cổ phiếu không quá 80% danh mục. Lợi nhuận trung bình, rủi ro trung bình, phù hợp cho người mới bắt đầu tìm hiểu về đầu tư cổ phiếu.

Quỹ linh hoạt (Flexible Fund) có khả năng điều chỉnh tỷ lệ trái phiếu và cổ phiếu lên tới 100% theo dự đoán thị trường. Lợi nhuận cao nhưng rủi ro cũng cao, phù hợp cho người tin tưởng nhà quản lý và chấp nhận rủi ro.

Quỹ cổ phiếu (Equity Fund) đầu tư ít nhất 80% vào cổ phiếu. Lợi nhuận cao nhưng biến động lớn, nhà đầu tư phải chấp nhận dao động giá.

Quỹ ngành (Sector Fund) đầu tư vào cổ phiếu của một ngành cụ thể, như ngân hàng, truyền thông, vận tải, không dưới 80% danh mục. Lợi nhuận và rủi ro phụ thuộc vào tình hình ngành đó, phù hợp với người có quan điểm về tăng trưởng của ngành.

Quỹ tài sản thay thế (Alternative Investment Fund) đầu tư vào hàng hóa như vàng, dầu mỏ, nông sản. Lợi nhuận và rủi ro rất cao, phù hợp cho nhà đầu tư có kinh nghiệm muốn đa dạng hóa danh mục sang các tài sản mới.

Điều quan trọng: Không có quỹ nào “tốt nhất” cho tất cả mọi người, mỗi người cần tìm ra sự pha trộn phù hợp với bản thân trong thời điểm phù hợp.

Trước khi mở tài khoản quỹ, cần chuẩn bị gì?

Việc đầu tư vào quỹ mở cần có quy trình rõ ràng.

Bước 1: Đánh giá khả năng chịu đựng rủi ro của bản thân Câu hỏi quan trọng là: nếu giá trị danh mục thay đổi bao nhiêu thì tôi bắt đầu lo lắng? Câu trả lời này là chỉ số rủi ro mà mỗi người có thể chấp nhận. Thông thường, các công ty quản lý sẽ yêu cầu khách hàng làm bài kiểm tra KYC để đánh giá điều này.

Bước 2: Xem xét tổng quan kinh tế Trong tình hình kinh tế hiện tại, loại tài sản nào đáng đầu tư? Thị trường chứng khoán tốt? Hay trái phiếu hấp dẫn hơn? Đánh giá này giúp giới hạn lựa chọn quỹ phù hợp với tình hình hiện tại.

Bước 3: Nghiên cứu tài liệu giới thiệu quỹ Tài liệu này cung cấp mọi thông tin về điều kiện mua bán, tính thanh khoản, phương thức trả lợi nhuận, phí, lệ phí. Đó là tài liệu đánh giá.

Bước 4: Xem xét hiệu quả quá khứ Kiểm tra quỹ đã mang lại lợi nhuận thế nào trong quá khứ, độ biến động ra sao, phân tán rủi ro phù hợp hay không. Lưu ý rằng thành tích quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai.

Bước 5: Theo dõi và đánh giá liên tục Sau khi đầu tư, tình hình kinh tế có thể thay đổi, cần theo dõi và điều chỉnh danh mục phù hợp với tình hình.

Cơ chế tạo lợi nhuận từ quỹ

Sau khi mua đơn vị quỹ, nhà đầu tư sẽ chờ đợi. Phần này sẽ giải thích cách tính lợi nhuận hoặc lỗ.

Vì quỹ đầu tư mở có thể mua bán chỉ một lần mỗi ngày (thường), giá mua bán dựa trên NAV (Net Asset Value) tính theo giá trị tổng các tài sản trong quỹ vào cuối ngày (Mark to Market), trừ đi các khoản nợ và chi phí của quỹ.

Nếu NAV cao hơn giá nhà đầu tư đã mua, phần chênh lệch là lợi nhuận; nếu thấp hơn, đó là lỗ. Tuy nhiên, lợi nhuận/lỗ chưa “thực” cho đến khi bán ra đơn vị quỹ.

Lợi nhuận từ mua bán gọi là Capital Gain, là phần thưởng chung của quỹ.

Ngoài ra, một số quỹ còn trả tiền thưởng (Dividend) theo kỳ hạn, mà không cần bán đơn vị quỹ. Tổng lợi nhuận là tổng của Capital Gain và tiền thưởng.