Lúc nửa đêm, lại có người hỏi trong tin nhắn riêng: "Bây giờ có thể vào không?" Tôi cười một chút. Không phải cười người hỏi, mà là cười chính mình cách đây tám năm, khi còn cầm tiền thuê nhà, nhìn vào biểu đồ K-line đổ mồ hôi toàn thân.

Trong tám năm, tôi đã thấy quá nhiều người lao vào khi thị trường giảm mạnh, rồi bị kẹt cứng. Cũng đã thấy có người giữ kỷ luật, từng bước phân bổ khi giảm chậm, cuối cùng kiếm được bộn tiền. Thị trường đã dạy tôi một chân lý trái ngược với kiến thức thông thường: Những người kiếm được tiền ở đây thường không phải là người thông minh nhất, mà là những người biết "giữ sự khéo léo", có thể nhẫn nhịn.

Không muốn nói về các chỉ số kỹ thuật, cũng không muốn vẽ đường xu hướng. Chỉ bắt đầu từ ba quy tắc sắt giúp tôi sống sót thực sự.

**Không bắt dao bay, hãy chờ dao chậm**

Cuộc sụp đổ năm 2016, tôi còn nhớ rõ. Trong tay chỉ có chút tiền, bạn bè sốt ruột, bắt tôi đi mua đáy các đồng coin chính. Lúc đó tôi còn chưa hiểu rõ biểu đồ K-line, cứng đầu hỏi: "Nếu giảm thế này, không sợ bị kẹt sâu sao?"

Anh ấy nói một câu tôi ghi nhớ suốt tám năm: "Chỉ có người sống sót trong thị trường mới có cơ hội kiếm tiền."

Sau này tôi đã xác nhận câu đó bằng tiền thật. Khi thị trường giảm mạnh, lao vào mua đáy, nói thẳng là đón dao bay khi nó đang bay tới. Tại sao? Bởi vì giảm mạnh chính là lúc tâm lý sụp đổ, các nhà lớn thích thu hoạch các cổ phần hoảng loạn nhất. Nhưng giảm chậm thì khác. Càng giảm chậm, kéo dài bao lâu, những người nôn nóng, ý chí không vững vàng sẽ càng dễ bị loại ra. Đây mới là cái hố vàng thực sự.

**Kỷ luật về vị thế, quan trọng hơn việc đánh giá thời điểm**

Năm 2020, tôi để ý một dự án. Từ 8 USD giảm thẳng xuống còn 2,5 USD. Không khí trong cộng đồng từ ban đầu nhiệt huyết, biến thành một mớ chửi rủa. Nhiều người đã cắt lỗ thoát ra.

Nhưng tôi vẫn giữ một quy tắc chết của riêng mình: Mỗi khi giảm 20%, bổ sung một phần vị thế, mỗi lần không quá 10% tổng vốn. Nhìn giá giảm, tôi cũng không tăng thêm. Cuối cùng dự án này bật lại lên hơn 60 USD. Tôi không kiếm được nhiều nhất, nhưng sống rất yên tâm.

Bạn có biết tại sao nhiều người thua lỗ trong đợt giảm mạnh? Không phải là không bắt đáy, mà là đã bỏ quá nhiều một lần. Khi vị thế và rủi ro mất kiểm soát, dù đúng hướng cũng không cứu nổi bạn. Các đồng coin biến động như SOL đặc biệt dễ bị như vậy. Khi giảm mạnh, có người dồn toàn bộ vào, rồi khi bật lại, lại không đủ kiên nhẫn chờ đợi.

**Không theo đuổi vào đúng đáy hoàn hảo, mà là sống đủ lâu**

Đây là quy tắc cuối cùng, cũng là cốt lõi nhất. Nhiều người thất bại vì muốn bắt đáy tuyệt đối. Thực ra, đáy hoàn hảo chỉ tồn tại trong biểu đồ K-line sau khi đã xảy ra. Những gì bạn có thể làm là ở vị trí hợp lý, theo kỷ luật của mình, từng bước phân bổ.

Chậm rãi thôi, đừng vội. Đó là bài học đắt nhất tôi học được trong tám năm qua.