Giá vàng 2025: Ít hype hơn vàng, nhưng tiềm năng lớn?

Sự trở lại bất ngờ của Platin vào năm 2025

Đây là một trong những câu chuyện thành công bất ngờ trên thị trường nguyên liệu: Trong khi Platin lâu nay vẫn bị lu mờ bởi Vàng và Bạc, kim loại quý này đã có một sự trở lại đáng chú ý vào năm 2025. Với mức tăng giá từ gần 900 USD vào tháng 1 lên khoảng 1.450 USD vào tháng 7 – tăng hơn 50% – Platin đột nhiên lại chứng tỏ vì sao nó từng được xem là kim loại quý giá nhất trong các kim loại quý.

So sánh: Giá vàng vào tháng 4 năm 2025 vượt quá 3.500 USD mỗi ounce troy và đã phát triển ổn định hơn rõ rệt so với kim loại tương đương của nó. Tuy nhiên, chính sự chênh lệch này đặt ra một câu hỏi thú vị: Liệu Platin, bất chấp độ biến động cao hơn, có thể là một khoản đầu tư bị đánh giá thấp hơn vàng?

Tại sao Platin đột nhiên trở nên hấp dẫn trở lại

Sự phát triển giá hiện tại của Platin không thể chỉ giải thích bằng các yếu tố đầu cơ. Một số yếu tố cơ bản đã kết hợp thành một cơn bão hoàn hảo:

Thiếu cung trên toàn cầu đóng vai trò trung tâm. Nam Phi, nhà sản xuất Platin lớn nhất, đang gặp phải các vấn đề sản xuất nghiêm trọng. Điều này dẫn đến thâm hụt cấu trúc – cầu vượt quá cung đáng kể. Các tỷ lệ thuê (Lease-Raten), phản ánh sự khan hiếm của kim loại, đã tăng lên mức cực đoan.

Bất ổn địa chính trị cũng góp phần vào động thái này. Thêm vào đó, đồng USD yếu hơn khiến các hàng hóa quốc tế trở nên rẻ hơn cho các nhà mua hàng toàn cầu. Một yếu tố thúc đẩy khác là sự quan tâm bất ngờ mạnh mẽ của các nhà đầu tư – dòng chảy ETF lớn cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang chú ý trở lại đến Platin.

Nhu cầu vẫn duy trì ổn định hơn mong đợi, đặc biệt từ Trung Quốc và ngành trang sức. Điều này tạo ra nền tảng cho các mức tăng giá bền vững.

Góc nhìn lịch sử: Từ quên lãng đến xem xét lại

Để hiểu rõ vị trí của Platin trên thị trường ngày nay, cần nhìn lại quá khứ. Khác với Vàng, giá Platin không chỉ do các nhà đầu tư quyết định – kim loại này còn là một nguyên liệu công nghiệp thực sự với nhiều ứng dụng thực tế.

Là một khoản đầu tư vật lý, Platin còn khá trẻ. Trong khi các đồng tiền vàng và bạc đã được đúc từ thế kỷ 6, thì Platin chỉ mới xuất hiện trong danh mục đầu tư từ thế kỷ 19 – ban đầu chỉ qua các đồng tiền Nga, vốn là cách duy nhất để các nhà đầu tư châu Âu tiếp cận. Năm 1845, cấm xuất khẩu đã dẫn đến giá giảm mạnh.

Sự bùng nổ thực sự bắt đầu vào thế kỷ 20. Các vương quốc trên toàn thế giới phát hiện ra vẻ đẹp thanh lịch của Platin để làm trang sức, trong khi ngành công nghiệp nhận ra kim loại này có thể dùng làm tiếp điểm trong telegrafs và sau này là dây tóc đèn. Cuộc cách mạng thực sự diễn ra năm 1902 với việc cấp bằng sáng chế phương pháp Ostwald – đột nhiên, Platin trở thành thiết yếu trong công nghệ xúc tác ô tô. Giá của nó đã tăng gấp sáu lần so với giá vàng vào năm 1924!

Giai đoạn này kết thúc bởi các chiến tranh thế giới và khủng hoảng kinh tế, cho đến khi thị trường hồi sinh vào năm 2000. Từ 2000 đến 2008, Platin trải qua một đợt tăng trưởng ngoạn mục, đạt đỉnh cao lịch sử tại 2.273 USD vào tháng 3 năm 2008 – mức tăng còn vượt xa vàng.

Quãng thời gian dài trì trệ: Tại sao Platin không theo kịp vàng

Mười năm qua là thử thách kiên nhẫn cho các nhà đầu tư Platin. Trong khi giá vàng từ năm 2019 liên tục lập đỉnh mới, thì giá Platin chỉ dao động ổn định quanh mức 1.000 USD, không có nhiều biến động đáng kể. Tỷ lệ Platin/Vàng kể từ 2011 là âm – đây là giai đoạn dài nhất trong lịch sử cả hai kim loại.

Nguyên nhân chính là ngành công nghiệp ô tô suy yếu. Platin chủ yếu dùng trong xúc tác diesel – và chính nhu cầu này đã giảm mạnh. Xu hướng toàn cầu chuyển sang xe điện và quy định về động cơ diesel đã dẫn đến sự sụt giảm cầu mang tính cấu trúc, mà thị trường chưa thể phục hồi trong thời gian dài.

Tuy nhiên, sự hiếm có của Platin – rõ ràng là hiếm hơn vàng – vẫn có thể là lợi thế dài hạn. Việc mở rộng sử dụng trong pin nhiên liệu, hydro xanh và y học có thể tạo ra các đợt nhu cầu mới trong tương lai.

Các phân khúc thị trường năm 2025: Ai thực sự mua Platin?

Phía cầu thể hiện một bức tranh đa dạng. Dự kiến:

Ngành công nghiệp ô tô vẫn chiếm 41% tổng cầu, mặc dù chỉ dự kiến tăng trưởng 2%. Nỗi đau của quá trình điện khí hóa vẫn còn đó.

Sử dụng trong công nghiệp chiếm 28%, nhưng có thể giảm 9% – cảnh báo cho toàn bộ nền kinh tế.

Trang sức đóng góp 25% và thể hiện sự ổn định với mức tăng 2%, đặc biệt do các thị trường châu Á thúc đẩy.

Đầu tư chỉ chiếm 6%, nhưng có thể trở thành động lực trong dài hạn – dòng chảy ETF hiện tại cho thấy điều đó.

Trong khi tổng cầu năm 2025 có thể giảm khoảng 1%, tổng cung chỉ tăng 1%. Điều này dẫn đến thâm hụt khoảng 540 koz (Kilo-Unzen). Thâm hụt theo lịch sử thường là tín hiệu tăng giá.

Cơ hội đầu tư: Từ bảo thủ đến đầu cơ cao

Ai muốn hưởng lợi từ xu hướng giá Platin có các lựa chọn sau:

Sở hữu vật lý qua tiền xu, thỏi hoặc trang sức mang lại quyền kiểm soát trực tiếp, nhưng đi kèm chi phí lưu kho và bảo hiểm cao.

ETCs và ETFs phản ánh biến động giá và dễ dàng tích hợp vào danh mục – phù hợp cho người mới bắt đầu.

Cổ phiếu khai thác mỏ cho phép tham gia gián tiếp vào giá trị, nhưng đi kèm rủi ro doanh nghiệp.

Hợp đồng tương lai và quyền chọn rất phức tạp, phù hợp cho nhà đầu tư có kinh nghiệm và sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao. Đòn bẩy có thể mang lại lợi nhuận lớn, nhưng cũng có thể gây thua lỗ toàn bộ.

Giao dịch CFD cho phép đặt cược vào biến động giá chỉ với số vốn nhỏ. Với đòn bẩy 5 hoặc 10, vị thế có thể lớn hơn nhiều so với vốn thực tế, làm tăng cả khả năng lợi nhuận và rủi ro.

Đối với nhà giao dịch CFD, quản lý rủi ro chặt chẽ là điều tối quan trọng: chỉ dùng tối đa 1-2% tổng vốn cho mỗi lệnh, sử dụng lệnh dừng lỗ một cách nhất quán, và áp dụng chiến lược như theo xu hướng với các đường trung bình động (ví dụ 10 và 30 ngày MA).

Triển vọng giá Platin: Ổn định hay tiếp tục tăng trưởng?

Các chuyên gia như Hội đồng Đầu tư Platin Thế giới dự báo năm 2025 sẽ có điều kiện ổn định đến nhẹ tích cực. Khoảng cách cung cầu dự kiến khoảng 540 koz có thể hỗ trợ giá, đặc biệt nếu nhu cầu công nghiệp từ Trung Quốc và Mỹ tăng mạnh hơn dự kiến.

Một yếu tố then chốt là diễn biến của đồng USD trong tương lai. Đồng dollar yếu sẽ thúc đẩy mua hàng hóa, còn mạnh sẽ gây khó khăn. Thêm vào đó, các nhà đầu tư cần theo dõi tỷ lệ thuê – chúng là chỉ báo sớm về áp lực thị trường.

Rủi ro nằm ở khả năng chốt lời sau các đợt tăng mạnh kể từ đầu năm. Các đợt điều chỉnh sau các đợt tăng giá như vậy là bình thường và không gây bất ngờ.

Về dài hạn, Platin có thể trở nên hấp dẫn nhờ tính đa dạng và khan hiếm – phù hợp cả với các nhà đầu tư đầu cơ lẫn danh mục bảo thủ. Điều quan trọng là mỗi khoản đầu tư đều cần đánh giá rủi ro cá nhân và xây dựng chiến lược phù hợp với hồ sơ nhà đầu tư của mình.

Lưu ý: Giá nguyên liệu biến động mạnh và có thể gây thua lỗ. Giao dịch đòn bẩy mang rủi ro cao. Trước khi đầu tư, nhà đầu tư cần tự đánh giá chính xác khả năng chịu rủi ro của bản thân.