Phương pháp đầu tư tiền điện tử của Cathie Wood: Từ niềm tin kinh tế học đến tầm nhìn mới về AI đại diện

ARK Invest sáng lập viên kiêm Giám đốc Đầu tư Cathie Wood gần đây đã có cuộc phỏng vấn với CoinDesk, trình bày sâu sắc về triết lý đầu tư độc đáo của bà, dự đoán về xu hướng kinh tế vĩ mô, cũng như chiến lược phân bổ dài hạn cho các tài sản mã hóa. Từ việc khai sáng về kinh tế học cá nhân, đến cách hiểu về những bất đồng hiếm hoi của Cục Dự trữ Liên bang, rồi kiên trì mục tiêu Bitcoin 1 triệu USD, Wood đã cung cấp một bản đồ tư duy cho các nhà đầu tư đang gặp khó khăn hiện nay.

Khai sáng từ trường phái cung ứng: Niềm tin kinh tế hình thành quyết định đầu tư

Sự nghiệp đầu tư của Cathie Wood gắn bó mật thiết với nền tảng kinh tế học. Thời đại học, bà chưa rõ hướng đi tương lai, từng học các lĩnh vực như kỹ thuật, giáo dục, địa chất. Đến cuối năm thứ hai, bà mới chọn học kinh tế tại UCLA và ngay lập tức bị hấp dẫn bởi môn học này. Khi phát hiện UCLA thiếu các khóa học thương mại đại cương, bà chuyển sang Đại học Nam California, nơi gặp gỡ nhà kinh tế học nổi tiếng Arthur Laffer.

Chính phương pháp giảng dạy độc đáo của Laffer đã thắp sáng đam mê của Wood với kinh tế học. Ông dùng các vấn đề thực tế để vào bài giảng, kích thích sự thích thú của sinh viên bằng cách dùng các thủ pháp hài hước, cuối cùng dẫn dắt ra khung logic của kinh tế học. Quan trọng hơn, Laffer còn trình bày toàn cảnh các trường phái kinh tế khác nhau — Keynes của Harvard, Monetarism của Chicago, và trường phái cung ứng mà chính ông đang thúc đẩy.

Chính cách tiếp cận đa chiều này đã trở thành lợi thế quan trọng trong sự nghiệp của Wood. Khi mới 20 tuổi, bà được Laffer giới thiệu đến tập đoàn đầu tư lớn nhất và danh tiếng nhất tại Los Angeles thời đó, Capital Group. Ban đầu, bà không biết gì về thế giới đầu tư, nhưng nhanh chóng nhận ra mối liên hệ giữa kinh tế học và thị trường thực, từ đó yêu thích công việc này. Đam mê này đã thể hiện rõ trong thời kỳ thịnh hành chủ nghĩa Keynes trên phố Wall những năm 1980 — Wood dự đoán chính xác rằng cải cách cung cấp của Reagan sẽ tạo ra chu kỳ bò giá dài nhất trong lịch sử, và ngay cả trong thời kỳ kinh tế lạnh giá với lãi suất tăng đến 15%, bà vẫn tin vào chân lý của đường cong Laffer: Thuế quá cao sẽ phản tác dụng, kìm hãm tăng trưởng thu thuế.

Những bất đồng hiếm hoi của Fed và những lo ngại kinh tế ẩn sau

Gần đây, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất, nhưng xuất hiện hai phiếu phản đối lần đầu tiên kể từ năm 1993 — hai thành viên ủy ban bỏ phiếu chống lại quyết định này. Hiện tượng hiếm hoi này ám chỉ những biến đổi sâu sắc hơn trong nền kinh tế. Cathie Wood cho rằng, Chủ tịch Powell luôn chú trọng đến sự đồng thuận trong quyết định, nhưng nay sự cân bằng đã bị phá vỡ, do các yếu tố chính trị liên quan đến nhiệm kỳ sắp kết thúc, phản ánh những lo ngại kinh tế sâu xa.

Phân tích của bà tập trung vào một số điểm chính: thị trường bất động sản tiếp tục yếu đi, các chính sách thuế quan thất bại trong truyền dẫn, dự báo lạm phát sẽ tiếp tục giảm. Thị trường lao động thể hiện sự phân hóa cấu trúc, tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên mới ra trường tăng, phản ánh các vị trí cấp thấp đang bị AI thay thế nhanh chóng. Trong các theo dõi của bà và nhóm, lạm phát nhà ở đã có dấu hiệu giảm, mặc dù dữ liệu chậm trễ che mờ xu hướng thực tế.

Bà còn nhấn mạnh, nếu lãi suất cao duy trì, thì việc giảm giá nhà thực chất sẽ là giải pháp duy nhất cho cuộc khủng hoảng nhà ở. Hiện tại, nền kinh tế Mỹ đang ở một điểm chuyển cực kỳ quan trọng. Hiện tại, nền kinh tế Mỹ đang trong giai đoạn chuyển đổi từ “suy thoái luân phiên” sang “phục hồi vượt mong đợi”. Khi các chính sách không chắc chắn giảm bớt, trong 6 đến 9 tháng tới, sự bứt phá về năng suất sẽ là điểm sáng lớn nhất. Các đột phá về công nghệ như robot, lưu trữ năng lượng, AI, blockchain và giải trình tự gen đang tạo ra động lực giảm phát chưa từng có. Sự “phá hủy sáng tạo” này sẽ dẫn đến hai chiều: lợi thế cạnh tranh tích cực cho các nhà sáng tạo, nhưng lại là đòn chí tử đối với các doanh nghiệp bảo thủ.

Các nhà kinh tế học chính thống hiện nay đang đánh giá thấp mức độ và phạm vi của cuộc cách mạng giảm phát này.

Thoái trào quy định và cơ hội hợp nhất Ethereum với AI代理型

Chuyển đổi chu kỳ kinh tế mang lại sự thay đổi trong chính sách. Khung pháp lý từ thời Grunsler với “quản lý thực thi” chuyển sang khung thân thiện dựa trên luật pháp, thúc đẩy sự trỗi dậy của một ứng dụng mới — “AI代理型”.

Trong tầm nhìn của Cathie Wood, các trợ lý AI trong tương lai sẽ có khả năng tự quyết và phối hợp công việc, còn hợp đồng thông minh sẽ là nền tảng hỗ trợ. Khi các AI代理 này tự động thanh toán trên các nền tảng truyền thông, giá trị của blockchain và AI sẽ thể hiện rõ nét. Khi các quy định mở ra, các tổ chức truyền thống đang đẩy mạnh đầu tư vào blockchain, không chỉ giúp giảm chi phí thanh toán từ 3.5% xuống còn 1% — khi quy mô quản lý tài sản toàn cầu đạt 250 nghìn tỷ USD trong 5 năm tới, tiết kiệm 2% chi phí sẽ mang lại hiệu quả cực lớn — mà còn thúc đẩy mạng lưới thanh toán nhỏ dựa trên AI代理.

Bà nhấn mạnh, các “hạ tầng kỹ thuật số” này đang trở thành động lực chính của cuộc cách mạng năng suất mới, chính là điểm chiến lược của nền kinh tế mã hóa trong chu kỳ mới.

Về lựa chọn giao thức, các quan sát của Wood và ARK cho thấy xu hướng rõ ràng của các nhà đầu tư tổ chức. Dù Solana thể hiện tốt hơn trên thị trường, nhưng các tổ chức lớn như Coinbase, Robinhood vẫn chọn Ethereum làm lớp Layer 2 nền tảng. Điều này xác nhận dự đoán của ARK rằng “Ethereum sẽ trở thành giao thức cấp tổ chức”. Nguyên nhân chính là do kiến trúc phi tập trung hơn của Ethereum mang lại lợi thế về an toàn, mặc dù hiệu quả giao dịch không bằng Solana.

Đặc biệt, cần chú ý rằng, điều khoản “thu nhập không tốt” trong Luật Công ty Đầu tư năm 1940 ban đầu hạn chế quỹ tiếp cận một số rủi ro tài sản qua ETF, lợi nhuận vượt quá 10% sẽ khiến quỹ mất ưu đãi thuế. ARK đã vượt qua giới hạn này để xây dựng vị thế Ethereum, ý nghĩa chiến lược vượt xa giá trị tài sản dự trữ. Là nhà đầu tư sớm của Circle, Wood nhận thấy rằng mạng lưới Ethereum đang trở thành nền tảng chính cho bùng nổ stablecoin, lợi nhuận staking trong tương lai sẽ nâng cao hiệu quả của nó. Điều này đối lập rõ ràng với chiến lược tích trữ Bitcoin đơn thuần của MicroStrategy.

Hai trụ cột giá trị của Bitcoin và dự đoán đột phá 5 năm

Về Bitcoin, Cathie Wood thẳng thắn rằng, trong 10 năm qua, dự đoán sai lớn nhất của bà là: ARK ban đầu nghĩ rằng Bitcoin sẽ đảm nhận chức năng của stablecoin như hiện nay trong các thị trường mới nổi. Đến thời kỳ dịch bệnh, Paolo, đồng sáng lập Tether, mới nhận ra rằng Tether đã trở thành công cụ đột phá để các thị trường mới nổi tiếp cận USD. Giới trẻ bắt đầu dạy cha mẹ “không cần đổi tiền chợ đen nữa”, sự bùng nổ của stablecoin vượt xa dự đoán ban đầu của Wood.

Điều này đã khiến ARK điều chỉnh trọng số của các thị trường mới nổi trong mô hình “Ý tưởng lớn 2025”. Nhưng bà nhấn mạnh, hai trụ cột chính của giá trị Bitcoin vẫn không đổi: một là cổng tiếp cận tài sản số cho các tổ chức, hai là hình thức số hóa của vàng. Dựa trên logic này, mục tiêu Bitcoin vượt 1 triệu USD trong 5 năm vẫn còn khả thi, thậm chí có thể vượt xa.

Về mối đe dọa của tính toán lượng tử đối với an toàn của Bitcoin, Wood cho rằng rủi ro còn xa. ARK đã thành lập vị trí Giám đốc Tương lai để nghiên cứu các vấn đề liên quan đến tồn tại này. Cựu Giám đốc Nghiên cứu Brett và chuyên gia phân tích chuỗi David Puell liên tục theo dõi tiến trình của tính toán lượng tử. Dự đoán của Brett cho thấy mối đe dọa lượng tử có thể xuất hiện muộn nhất vào cuối thập niên 2030, nhưng tốc độ tiến bộ của AI hiện nay đã vượt xa dự kiến, thậm chí vượt qua cả những người theo dõi dài hạn như Wood. Nhiều bài toán dựa trên tính toán lượng tử dự kiến sẽ bị AI giải quyết trước.

Chi phí huấn luyện AI giảm 75% mỗi năm, chi phí suy luận giảm 85-98% mỗi năm, khiến hiệu suất của công nghệ này liên tục phá vỡ giới hạn. Cách tiếp cận dựa trên sức mạnh tính toán này đang định hình lại hướng đầu tư, chúng ta tập trung hơn vào giới hạn tiềm năng của AI, đó mới là xu hướng biến đổi thực sự hiện nay.

Ma trận phân bổ tài sản mã hóa của ARK và logic đầu tư

Cathie Wood tiết lộ, ARK hiện hình thành ma trận phân bổ cốt lõi gồm “Bitcoin + Ethereum + Solana”. Dù từng nắm giữ nhiều Solana, nhưng đã điều chỉnh theo diễn biến thị trường. Đồng thời, ARK liên tục theo dõi sự phát triển của hệ sinh thái Layer 2.

Để cung cấp công cụ phân tích định lượng cho các nhà tài chính truyền thống, ARK đang chuẩn bị các báo cáo chuyên đề, sử dụng các chỉ số như Sharpe Ratio để phân tích đặc tính lợi nhuận/rủi ro của tài sản số. Mô phỏng theo “Tạp chí Bitcoin”, ARK dự kiến sẽ phát hành định kỳ các phân tích dữ liệu on-chain của Ethereum, Solana và các chuỗi khác. Các chỉ số minh bạch đặc thù của blockchain này đang xây dựng các tiêu chí đánh giá mới mà thị trường truyền thống chưa có. Khi nhiều giao thức trưởng thành hơn, bản đồ nghiên cứu của ARK sẽ mở rộng liên tục.

Trong lĩnh vực cổ phiếu mã hóa, 3 mã được Wood ưa thích nhất là Coinbase, Circle và Robinhood, tạo thành “tam giác chiến lược” trong danh mục chính của ARK. Dù Robinhood là mã hỗn hợp, nhưng trong các cuộc họp quý trước đây, tất cả các câu hỏi của ARK đều tập trung vào chiến lược phát triển các dịch vụ liên quan đến mã hóa của Robinhood. Chính sự do dự của Robinhood thời điểm đó đã khiến ARK giảm tỷ lệ nắm giữ, còn nay, các nhà phân tích của bà thể hiện rõ quyết tâm chuyển đổi qua các danh mục mã hóa.

Mặc dù MicroStrategy là doanh nghiệp tiêu biểu về Bitcoin, nhưng không nằm trong top 3 của Wood. ARK chú trọng hơn vào các “đại diện hệ sinh thái” như Coinbase, thể hiện chiến lược đa dạng hóa dựa trên “giao thức nền tảng + hệ sinh thái ứng dụng”.

Khủng hoảng quy định và tác động toàn cầu của chiến lược minh bạch

Khi được hỏi về vấn đề “sống còn” khiến bà không ngủ được, Cathie Wood thẳng thắn rằng, trong 4 năm qua, các chính sách quản lý của Mỹ mang tính thảm họa là mối lo lớn nhất. ARK thậm chí bắt đầu xem xét chuyển hướng nghiên cứu ra nước ngoài nhiều hơn. Đặc biệt trong lĩnh vực blockchain, sự sáng tạo của Mỹ đang bị dần dần đè nén. Blockchain tượng trưng cho cuộc cách mạng mạng lưới thế hệ mới, giống như thời internet đã giúp Mỹ dẫn đầu cuộc cách mạng công nghệ, nhưng nay Mỹ lại chủ động từ bỏ quy mô lớn hơn của cuộc cách mạng này.

Từ góc độ đầu tư, các thị trường châu Âu và các nơi khác có đặc điểm phân mảnh quy định và rủi ro địa lý. ARK từng gọi Chủ tịch SEC Gensler trong một buổi phát trực tiếp là “mối đe dọa sáng tạo”. Wood thừa nhận, việc này thực sự mang rủi ro thương mại — vì ARK chính là đối tượng bị SEC quản lý — nhưng khi các quy định đe dọa nền tảng công nghệ của Mỹ, bà cho rằng cần phải lên tiếng.

Ngược lại, chiến lược minh bạch của ARK lại mang lại kết quả bất ngờ. Sau khủng hoảng tài chính 2008, Wood nhận thấy xu hướng các quỹ mở dần bị ETF thay thế. Là nhà đầu tư chủ động, bà nảy ra ý tưởng đưa chiến lược chủ động vào cấu trúc ETF. Sáng kiến này không chỉ giúp giảm chi phí đầu tư nhờ tính minh bạch của ETF, mà còn đáp ứng nhu cầu minh bạch của thị trường hậu khủng hoảng.

Trong đại dịch, việc chia sẻ báo cáo nghiên cứu miễn phí, công khai lịch sử giao dịch đã vô tình lan tỏa rộng rãi ở châu Á, cuối cùng giúp xây dựng thương hiệu toàn cầu của ARK. Dựa trên nền tảng kinh tế học, Wood đã dự đoán từ tháng 3/2025 rằng, chính sách kích thích quy mô lớn cộng với tỷ lệ tiết kiệm tăng 27% sẽ gây ra quá nhiệt kinh tế. Dự đoán này đã đúng, nhưng làn sóng tăng lãi suất sau đó đã gây thiệt hại nặng nề cho các doanh nghiệp đổi mới không phải là tập đoàn lớn.

Ảnh hưởng kép của cuộc cách mạng AI đối với chiến lược đầu tư

Khi được hỏi liệu có lo lắng AI sẽ vượt xa khả năng đầu tư của ARK hay không, Cathie Wood đã phân tích kỹ lưỡng. Bà cho rằng, AI dễ dàng đạt đột phá nhất trong lĩnh vực đầu tư thụ động và chiến lược nhạy cảm với chuẩn mực. Ngược lại, bà cảnh giác với các rủi ro của các chiến lược định lượng truyền thống — những mô hình dựa trên yếu tố, dựa trên các chỉ số như tăng trưởng, chất lượng dòng tiền, độ biến động, khả năng sinh lời.

Khi các nhà phân tích định lượng nghiên cứu chiến lược của ARK, họ phát hiện ra nhiều “dị số” không thể giải thích bằng các yếu tố hiện có. Đó chính là vì tương lai sẽ không đơn giản lặp lại quá khứ, còn ARK thì đầu tư vào tương lai. Các mô hình định lượng về bản chất dựa trên dữ liệu quá khứ, điều này chính là lợi thế của ARK.

Wood cho rằng AI sẽ sớm làm thay đổi hoàn toàn các chiến lược định lượng, khiến chúng trở thành hàng hóa. Nhưng chiến lược của ARK dựa trên nghiên cứu sáng tạo, những nội dung này hoàn toàn có thể cung cấp cho các mô hình ngôn ngữ lớn như OpenAI, Grok. Dù AI có thể nhận diện một số mẫu, nhưng điều này sẽ nâng cao hiệu quả nghiên cứu của ARK. Ví dụ, các phân tích về định luật Wright của ARK sẽ được AI giảm tải đáng kể.

Tuy nhiên, Wood không hề xem nhẹ giá trị của trí tuệ con người, đặc biệt là khả năng sáng tạo của nhóm nghiên cứu ARK. Sự cộng tác giữa AI và các nhà nghiên cứu con người sẽ đưa năng lực đầu tư lên một tầm cao mới. Sự cộng tác này không phải là thay thế, mà là bổ sung — AI xử lý các nhiệm vụ dữ liệu tẻ nhạt, con người phát huy sáng tạo, cùng nhau thúc đẩy nâng cấp trong quyết định đầu tư.

Gửi gắm cho thế hệ mới: Tư duy mở và đam mê lựa chọn

Trong phần cuối của cuộc phỏng vấn, khi được hỏi nếu quay lại 20 tuổi, bà sẽ nói gì, Cathie Wood cho biết bà sẽ trân trọng thái độ mở rộng, bao dung của thời đó. Thời gian khám phá các khả năng khác nhau khiến bà thích thú, đại học là giai đoạn thử nghiệm đa dạng nhất. Lời khuyên quan trọng nhất là: Dấn thân vào lĩnh vực mình đam mê sẽ mang lại sự thỏa mãn lâu dài. Hai mươi năm đầu sự nghiệp, bà đã gieo trồng những hạt giống đổi mới, nay đã đơm hoa kết trái.

Wood nhìn lại bong bóng internet cuối những năm 90, IPO tăng gấp bốn lần trong ngày đầu mở bán thể hiện sự cuồng nhiệt của thị trường. Ví dụ về giải trình tự gen, năm 2003, chi phí một lần lên tới 27 tỷ USD, nay chỉ còn 200 USD, sự khác biệt này phản ánh rõ ràng về tính phi lý của đám đông.

Thị trường hiện nay thể hiện trạng thái khá lành mạnh. Trong bầu không khí thận trọng, các lĩnh vực tiên phong như y tế AI đang phát triển ổn định. Đồng thời, cơ hội đầu tư đang mở rộng từ các tập đoàn công nghệ lớn sang các tài sản mới như blockchain, đúng như dự đoán của Wood. Đây chính là điều mà Cathie Wood nhìn thấy — tại điểm giao nhau của chu kỳ kinh tế, sự nâng cấp của mô hình công nghệ, và cải thiện môi trường quy định, các cơ hội của thế hệ mới đang nổi lên.