USD tăng giảm liên tục, tại sao tiền điện tử lại “nhảy múa”? Hiểu rõ bài viết này để tránh mắc sai lầm

Mở phần mềm theo dõi thị trường tiền điện tử, bạn có thể thấy một hiện tượng kỳ lạ: đôi khi đồng USD mạnh lên, giá của Bitcoin, Ethereum và các đồng coin khác lại giảm sút; ngược lại, khi USD yếu đi, thị trường tiền điện tử lại có thể sôi động tăng giá. Vậy mối quan hệ giữa USD và tiền điện tử là gì? Tại sao những biến động của đồng USD lại có thể gây sóng gió cho thị trường crypto? Hôm nay, mình sẽ giải thích rõ ràng bằng ngôn ngữ đơn giản cho các bạn.

Trước tiên nói về mối quan hệ cốt lõi của hai thứ này: USD là “tiền tệ mạnh” toàn cầu, dù là thanh toán quốc tế hay đầu tư xuyên quốc gia, mọi người đều chấp nhận USD. Trong khi đó, tiền điện tử giống như “đầu tư rủi ro cao”, biến động giá còn mạnh hơn cổ phiếu, quỹ đầu tư, chủ yếu dựa vào vốn đầu cơ và nhu cầu phòng hộ rủi ro. Hai thứ này có thể coi là “kẻ thù”: khi USD mạnh lên, mọi người nghĩ rằng đổi tiền sang USD để mua trái phiếu chính phủ hoặc gửi tiết kiệm ngân hàng là an toàn hơn, nên ít ai quan tâm đến tiền điện tử – loại tài sản rủi ro cao, giá tự nhiên dễ giảm; còn khi USD yếu đi, mọi người sợ USD trong tay không còn giá trị, muốn tìm kênh giữ giá, một phần vốn sẽ chảy vào thị trường crypto, đẩy giá coin tăng.

Vậy, biến động của USD do đâu mà có? Trước hết, phải xem “tâm trạng” của Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Khi Fed tăng lãi suất, lãi suất gửi tiết kiệm cao hơn, dòng vốn toàn cầu sẽ chảy vào Mỹ, USD sẽ tăng giá; còn khi Fed in tiền (tăng lượng tiền tệ, gọi là nới lỏng định lượng), lượng USD trong thị trường tăng lên, USD sẽ mất giá. Ví dụ, năm 2022, Fed tăng lãi suất 7 lần liên tiếp, chỉ số USD index tăng vọt lên 114, trong khi đó Bitcoin từ 48.000 USD giảm còn 16.000 USD, rất thảm; còn năm 2020, Fed in tiền không giới hạn, USD index giảm xuống dưới 90, cuối năm Bitcoin đã tăng lên 29.000 USD. Ngoài chính sách, dữ liệu kinh tế của Mỹ cũng rất quan trọng, như tỷ lệ lạm phát (CPI), tỷ lệ việc làm (dữ liệu Non-farm), tốc độ tăng trưởng GDP, những số liệu tốt thể hiện nền kinh tế Mỹ mạnh, USD cũng sẽ được ưa chuộng hơn. Thêm nữa, các yếu tố địa chính trị như chiến tranh, tranh chấp thương mại, mọi người đều muốn tìm tài sản an toàn để phòng hộ, USD như “nơi trú ẩn”, nhu cầu tăng lên thì giá cũng sẽ tăng.

Tiếp theo, ảnh hưởng của biến động USD đến tiền điện tử cụ thể ra sao? Nếu USD mạnh lên, trước tiên dòng tiền sẽ chảy ra khỏi thị trường crypto, chuyển vào các tài sản USD, “túi tiền” của thị trường crypto sẽ bị xẹp đi, thanh khoản giảm, giá dễ giảm; hơn nữa, lãi suất tăng làm chi phí vay mượn cao hơn, nhiều người đầu cơ crypto có dùng đòn bẩy, khi chi phí cao sẽ ngại giao dịch, độ sôi động của thị trường giảm xuống; thậm chí các stablecoin gắn với USD như USDT cũng sẽ bị thu hẹp cung, ảnh hưởng đến hoạt động giao dịch crypto. Ngược lại, khi USD yếu đi, mọi người sợ lạm phát làm USD mất giá, sẽ xem crypto như “công cụ phòng hộ”, đặc biệt là Bitcoin, nhiều người gọi nó là “vàng số”; hơn nữa, môi trường lãi suất thấp giúp vay mượn để đầu cơ dễ dàng hơn, khối lượng giao dịch tăng, stablecoin cũng phát hành thêm, bơm thêm vốn vào thị trường crypto, đẩy giá lên.

Với nhà đầu tư phổ thông, cần chú ý những tín hiệu nào? Về dữ liệu, các quyết định lãi suất của Fed mỗi 6-8 tuần, dữ liệu lạm phát hàng tháng (CPI), dữ liệu việc làm phi nông nghiệp, chỉ số USD DXY biến động theo thời gian, đều là những yếu tố ảnh hưởng chính đến thị trường crypto. Ví dụ, mỗi khi USD index tăng 1%, giá trị của 50 đồng coin lớn nhất trung bình sẽ giảm 0.8%; dữ liệu việc làm tốt, mọi người sẽ dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất, thị trường crypto có thể chịu áp lực. Về mặt tin tức, cần theo dõi chặt chẽ các tuyên bố chính sách của Fed, biến động thuế quan thương mại toàn cầu, tin tức địa chính trị, cùng các tín hiệu tâm lý thị trường như chỉ số sợ hãi (VIX) tăng vọt, thì khả năng cao là crypto cũng sẽ giảm theo; việc phát hành stablecoin quy mô lớn cũng có thể là tín hiệu dòng tiền chuẩn bị tham gia mua đáy.

Cuối cùng, mình sẽ đưa ra một số gợi ý giao dịch thực tế. Trước tiên, có thể dựa vào chỉ số USD để xác định xu hướng, ví dụ như khi USD index tăng mạnh hàng tháng, có thể thị trường crypto sắp bước vào giai đoạn giảm giá, cần cẩn trọng; thứ hai, kiểm soát rủi ro, khi USD biến động lớn, đừng dùng đòn bẩy quá cao, thậm chí có thể làm các biện pháp phòng hộ như bán một phần crypto khi USD vượt các mức quan trọng, tránh bị kẹp hàng; còn nữa, thiết lập mức cắt lỗ theo từng giai đoạn, ví dụ khi USD phá vỡ các mức giá quan trọng, bán ra một phần để tránh rủi ro lớn; cuối cùng, trong các tình huống cực đoan, ưu tiên giữ các đồng coin chính có tính thanh khoản cao, đừng cố gắng giữ các altcoin ít người mua.

Tổng thể, mối liên hệ giữa USD và tiền điện tử rất chặt chẽ, hiểu rõ logic tăng giảm của USD, kết hợp các tín hiệu thị trường và kiểm soát rủi ro, mới có thể hạn chế sai lầm trong giao dịch crypto. Dù đầu tư luôn có rủi ro, đặc biệt là với các tài sản biến động mạnh như crypto, càng hiểu rõ các nguyên lý phía sau, càng có thể ra quyết định hợp lý hơn.