Hiểu về Nhiễm trùng đường tiết niệu ở chó: Hướng dẫn đầy đủ dành cho chủ chó

Nếu bạn đã từng trải qua nhiễm trùng đường tiết niệu, bạn hiểu rõ sự khó chịu mà nó mang lại. Chó của bạn cũng có thể mắc phải tình trạng tương tự, và điều này khá phổ biến. Theo Sổ tay Thú y Merck, nhiễm trùng đường tiết niệu do vi khuẩn là bệnh nhiễm trùng được chẩn đoán phổ biến nhất ở chó, với khoảng 14% chó gặp ít nhất một đợt nhiễm trùng trong đời. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và các chiến lược phòng ngừa nhiễm trùng cho chó sẽ giúp bạn bảo vệ thú cưng của mình và phản ứng nhanh chóng khi có vấn đề xảy ra.

Cách Vi khuẩn và Việc Uống Nước Không Đủ Tăng Nguy Cơ Nhiễm Trùng Cho Chó

Nhiễm trùng đường tiết niệu xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào bất kỳ thành phần nào của hệ tiết niệu—bàng quang, thận, niệu đạo hoặc tuyến tiền liệt ở chó đực. Thường thì nhiễm trùng bắt đầu khi vi khuẩn từ phân hoặc bụi bẩn trên da tiếp xúc với niệu đạo và di chuyển lên bàng quang.

Hệ tiết niệu của chó thường tự bảo vệ bằng nhiều cơ chế phòng ngừa. Độ chua của nước tiểu, phản ứng miễn dịch mạnh mẽ và khả năng tự làm sạch các tế bào nhiễm trùng của bàng quang đều phối hợp để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn. Tuy nhiên, khi các hệ thống phòng thủ này yếu đi, nhiễm trùng có thể xảy ra.

Chó cái thường mắc nhiễm trùng nhiều hơn chó đực, chủ yếu vì lỗ niệu đạo của chúng nằm gần hậu môn hơn, tạo điều kiện dễ dàng cho vi khuẩn di chuyển. Thêm vào đó, chó bị bắt buộc giữ nước trong thời gian dài cũng có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn. Như bác sĩ Danielle Rutherford, V.M.D., một bác sĩ thú y cộng tác tại Trung tâm Thú y Westside ở New York, giải thích: “Chó không được vệ sinh tốt, có bụi bẩn hoặc lông rối quanh bộ phận sinh dục có thể dễ bị nhiễm trùng vì vi khuẩn từ bụi bẩn này có thể đi lên hệ tiết niệu.”

Thú vị là, việc cung cấp đủ nước lại đóng vai trò bảo vệ. Chó có thể tiếp cận nước sạch liên tục duy trì dòng chảy nước tiểu tốt hơn, giúp rửa trôi vi khuẩn ra khỏi hệ tiết niệu. Ngược lại, mất nước làm cô đặc nước tiểu, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Các Yếu Tố Nguy Cơ Làm Chó Dễ Bị Nhiễm Trùng Hơn

Ngoài giới tính sinh học, còn nhiều yếu tố làm tăng khả năng nhiễm trùng của chó:

• Nếp gấp da quá nhiều quanh vùng sinh dục
• Dị tật giải phẫu hệ tiết niệu
• Di truyền
• Chấn thương tủy sống ảnh hưởng đến kiểm soát bàng quang
• Stress môi trường và cảm xúc
• Tiểu không tự chủ
• Các bệnh lý nền

Nhiễm trùng lặp đi lặp lại hoặc mãn tính thường báo hiệu vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Các tình trạng thường gây ra nhiễm trùng tái phát bao gồm viêm bàng quang, sỏi thận hoặc bàng quang, ung thư, bệnh Cushing, tiểu đường, và tuyến tiền liệt phì đại.

Một số giống chó có cấu trúc cơ thể dễ bị tổn thương hơn. Những chó có nhiều nếp gấp da—như Pug, Bulldog Anh, Bulldog Pháp, Bichon Frise, Shih Tzu và Yorkshire Terrier—thường có tỷ lệ nhiễm trùng cao hơn do bụi bẩn và độ ẩm tích tụ trong các khe da thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn.

Nhận Biết Triệu Chứng Nhiễm Trùng Ở Chó Trước Khi Gây Biến Chứng

Thật thú vị, nhiều chó nhiễm trùng đường tiết niệu không biểu hiện rõ triệu chứng, chỉ được phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ hoặc kiểm tra các vấn đề khác. Tình trạng này âm thầm có thể làm chậm trễ việc điều trị và dẫn đến các biến chứng.

Khi có triệu chứng, chúng thường giống nhau ở chó đực và cái. Các dấu hiệu phổ biến gồm nước tiểu đục hoặc có màu bất thường, máu trong nước tiểu, khó đi tiểu hoặc rặn khi đi tiểu, kêu rên hoặc phát ra âm thanh khi đi vệ sinh, tai nạn trong nhà dù đã huấn luyện, đi tiểu nhiều lần với lượng nhỏ, liếm quá mức vùng sinh dục, và mùi hôi khó chịu của nước tiểu.

Các nhiễm trùng nặng hơn có thể gây ra các triệu chứng toàn thân như sốt, chán ăn hoặc nôn mửa—đây là dấu hiệu nhiễm trùng đã lan sang thận hoặc, ở chó đực, sang tuyến tiền liệt.

Các Tình Trạng Khác Gần Như Nhiễm Trùng Đường Tiết Niệu

Các triệu chứng của nhiễm trùng chó có thể trùng lặp với nhiều bệnh lý nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng. Việc khám bác sĩ thú y là rất cần thiết để chẩn đoán chính xác, không tự chẩn đoán. Các tình trạng tương tự có thể do ngộ độc, chấn thương, bệnh thận, ung thư, sỏi hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu, bệnh tủy sống, bệnh tuyến tiền liệt, tiểu đường, bệnh Cushing hoặc rối loạn tuyến giáp.

Hiểu Quá Trình Phát Triển Của Nhiễm Trùng

Nhiễm trùng đường tiết niệu ở chó thường theo một quá trình dự đoán được:

Giai đoạn 1: Vi khuẩn—thường là E. coli—tiếp xúc với niệu đạo của chó và xâm nhập vào hệ tiết niệu.

Giai đoạn 2: Vi khuẩn di chuyển lên qua niệu đạo vào bàng quang và bắt đầu sinh sôi trong hệ tiết niệu.

Giai đoạn 3: Triệu chứng có thể xuất hiện hoặc không. Nhiễm trùng nhẹ có thể tự khỏi ở chó có hệ miễn dịch mạnh. Tuy nhiên, nếu không điều trị, nhiễm trùng có thể lan rộng, gây ra các hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe.

Các Phương Pháp Chẩn Đoán Nhiễm Trùng Ở Chó

Vì triệu chứng nhiễm trùng có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng hơn, việc khám bác sĩ thú y là bắt buộc. Bác sĩ sẽ thực hiện khám toàn diện và kiểm tra các nguyên nhân tiềm ẩn, đặc biệt nếu nhiễm trùng tái phát nhiều lần.

Chẩn đoán thường dựa vào xét nghiệm nước tiểu để đo các chỉ số như:

• Độ đặc của nước tiểu
• pH
• Ketone
• Glucose
• Bilirubin
• Protein
• Máu hoặc tinh thể

Tùy theo kết quả, có thể cần thêm các xét nghiệm như cấy nước tiểu để xác định loại vi khuẩn cụ thể, xét nghiệm máu để đánh giá sức khỏe tổng thể, siêu âm hoặc X-quang để phát hiện dị tật cấu trúc hoặc các mảng khoáng.

Các Phương Pháp Điều Trị Nhiễm Trùng Ở Chó

Các trường hợp nhẹ thường phản ứng tốt với thuốc kháng sinh. Amoxicillin là thuốc phổ biến nhất, có dạng lỏng hoặc viên, dễ dùng tại nhà. Đối với chó không hợp tác uống thuốc, bác sĩ có thể tiêm thuốc kháng sinh trực tiếp.

Ngoài ra, thuốc giảm đau thường được kê kèm để giúp chó thoải mái hơn. Nhiều bác sĩ thú y khuyên dùng bổ sung probiotic để giảm tác dụng phụ tiêu hóa do thuốc kháng sinh gây ra, vì chúng có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Các trường hợp phức tạp hoặc do bệnh lý nền cần điều trị toàn diện hơn, có thể bao gồm chế độ ăn đặc biệt, kiểm tra định kỳ, xét nghiệm lại hoặc phẫu thuật trong các trường hợp dị tật cấu trúc hoặc sỏi.

Các Biến Chứng Khi Không Điều Trị Nhiễm Trùng

Chậm trễ hoặc bỏ qua chẩn đoán có thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như hình thành sỏi thận, sỏi bàng quang hoặc các tinh thể lắng đọng, rối loạn chức năng đường tiết niệu dưới, viêm tuyến tiền liệt, vô sinh, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng thận hoặc suy thận.

Chi Phí Quản Lý Nhiễm Trùng Ở Chó

Chi phí điều trị thay đổi đáng kể tùy theo vị trí, phòng khám, kích thước chó, mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng và các bệnh lý nền. Theo Great Pet Care, chi phí điển hình cho chẩn đoán và điều trị gồm:

• Khám thú y: 45-105 USD
• Xét nghiệm nước tiểu: 75-115 USD
• Cấy nước tiểu: 170-350 USD
• Kháng sinh amoxicillin: 35-75 USD
• Thuốc giảm đau: 30-75 USD
• Bổ sung probiotic: từ 15 USD trở lên

Các trường hợp phức tạp hơn, có bệnh lý nền, có thể cần:

• Thức ăn đặc chế: 40-100 USD/bao
• Phẫu thuật chỉnh sửa: 1.000-3.000 USD
• Khám lại định kỳ: 50-150 USD mỗi lần

Chi phí còn phụ thuộc vào chẩn đoán cụ thể và các can thiệp cần thiết.

Các Chiến Lược Phòng Ngừa Thực Tiễn: Nước, Vệ Sinh và Chăm Sóc Định Kỳ

Phòng ngừa là cách tiết kiệm nhất để bảo vệ chó khỏi nhiễm trùng. Theo bác sĩ Rutherford, duy trì lịch trình vệ sinh hợp lý và vệ sinh tốt là rất quan trọng: “Giữ lông cắt gọn để tránh tích tụ nước tiểu và bụi bẩn trong lông, lau khô kỹ sau khi tắm, và lau sạch vùng sinh dục của chó cái bằng khăn ướt dành cho trẻ sơ sinh khi cần thiết để ngăn bụi bẩn tích tụ sau khi đi vệ sinh” đều giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Các biện pháp phòng ngừa chính gồm:

• Cung cấp nước sạch, thoáng mát không giới hạn
• Thiết lập lịch đi vệ sinh đều đặn
• Giữ cân nặng phù hợp để giảm độ sâu của các nếp gấp da
• Thường xuyên chăm sóc lông, đặc biệt quanh vùng sinh dục
• Tham gia các buổi khám định kỳ theo lịch hẹn
• Xử lý các bệnh lý nền kịp thời

Chó có tiền sử nhiễm trùng cần được chăm sóc phòng ngừa đặc biệt, cũng như các giống dễ mắc bệnh đường tiết niệu.

Tại Sao Chó Già Có Nguy Cơ Nhiễm Trùng Cao Hơn

Mặc dù chó ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc nhiễm trùng, nhưng chó trên 7 tuổi có tỷ lệ cao hơn rõ rệt. “Các bệnh lý phổ biến ở chó già—như tiểu đường, bệnh thận, bệnh Cushing—cũng như thuốc ức chế miễn dịch đều làm tăng khả năng nhiễm trùng đường tiết niệu,” bác sĩ Rutherford giải thích. “Các bệnh này thường làm nước tiểu loãng hơn, ít có khả năng tiêu diệt vi khuẩn.”

Chó già nên khám bác sĩ thú y hai lần mỗi năm để phát hiện sớm các nhiễm trùng và các vấn đề sức khỏe liên quan đến tuổi tác có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Những Điều Chính Cần Nhớ

Nhiễm trùng đường tiết niệu ở chó do vi khuẩn xâm nhập hệ tiết niệu. Chó cái, chó già và những chó có nhiều nếp gấp da quanh bộ phận sinh dục có nguy cơ cao hơn, cùng với các bệnh lý nền như tiểu đường hoặc sỏi tiết niệu. Nhận biết các triệu chứng—nước tiểu đục, có máu, có mùi hôi, rặn khi đi tiểu, thay đổi hành vi—giúp phát hiện sớm. Nhiễm trùng không được điều trị có thể tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến chức năng thận và bàng quang.

Nếu bạn nghi ngờ chó đang bị nhiễm trùng đường tiết niệu, hãy đưa đi khám bác sĩ thú y ngay để được chẩn đoán chính xác và bắt đầu điều trị phù hợp. Kết hợp các biện pháp phòng ngừa như cung cấp đủ nước, đi vệ sinh đều đặn và vệ sinh đúng cách sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng và duy trì sức khỏe tiết niệu lâu dài cho chó của bạn.