Chiến dịch $20B Capex của Tesla: Tập đoàn xe điện lớn đặt cược lớn vào AI và tự hành

Trong nhiều năm, Elon Musk đã làm rõ rằng Tesla vượt ra ngoài ngành công nghiệp ô tô truyền thống. Bắt đầu như một công ty đột phá trong lĩnh vực xe điện, nay Tesla đang đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng từ các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc quyết liệt và sự chậm trễ trong việc toàn cầu hóa các giải pháp di động điện tử. Đáp lại, Musk đang hướng Tesla sang các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, robot học và hệ thống tự hành — những lĩnh vực mà ông xem là nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của công ty. Khoảnh khắc quyết định đến trong năm nay: Tesla đang thực hiện một đợt tăng vốn chưa từng có, mục tiêu chi tiêu vốn vượt quá 20 tỷ USD vào năm 2026. Đây là bước nhảy vọt so với khoảng 8,5 tỷ USD của năm trước và vượt xa kỷ lục trước đó là 11,3 tỷ USD vào năm 2024.

Điều gì đang thúc đẩy sự bùng nổ này về chi tiêu vốn? Tesla đang xây dựng sáu nhà máy sản xuất và phát triển lớn, bao gồm các nhà máy chuyên về tinh chế pin, tế bào lithium-phosphate (LFP), xe tự hành CyberCar, xe tải điện Semi, một nhà máy siêu lớn hiện đại, và dây chuyền sản xuất robot humanoid Optimus. Ngoài hạ tầng vật chất, phần phân bổ vốn của Tesla còn mở rộng đến việc xây dựng khả năng tính toán AI đẳng cấp thế giới — một thành phần thiết yếu để mở rộng công nghệ tự lái hoàn chỉnh, triển khai robotaxi và tự động hóa robot. Công ty cũng đang hiện đại hóa hoạt động của các nhà máy hiện có và xây dựng hệ thống hậu cần cần thiết để vận hành các cơ sở này với hiệu quả tối đa.

Một yếu tố then chốt trong chiến lược chi tiêu vốn này là mở rộng đội xe robotaxi của Tesla và tăng sản lượng Optimus. Những sáng kiến này nhấn mạnh tham vọng của Tesla trong việc phát triển vượt ra ngoài sản xuất ô tô truyền thống để trở thành một trung tâm công nghệ và hệ thống tự hành. Với khoảng 44 tỷ USD dự trữ tiền mặt, Tesla có đủ khả năng tài chính để thực hiện chương trình chi tiêu vốn quy mô lớn này mà không gặp áp lực. Thông điệp rõ ràng: Tesla đang định vị lại mình thành một doanh nghiệp ưu tiên công nghệ và trí tuệ nhân tạo, và quỹ đạo chi tiêu vốn của họ hoàn toàn phù hợp với xu hướng chuyển dịch của ngành công nghiệp nhằm đảm bảo lợi thế cạnh tranh trong AI và tự hành.

Cuộc đua vũ khí chi tiêu vốn: Tại sao các ông lớn công nghệ đều đổ tiền vào hạ tầng AI

Tesla không đơn độc trong đợt bùng nổ chi tiêu vốn này. Trên toàn cảnh công nghệ, các ông lớn đang tăng mạnh chi tiêu với tốc độ chưa từng có, mỗi công ty đặt cược rằng các khoản đầu tư hạ tầng ngày hôm nay sẽ quyết định vị trí dẫn đầu thị trường ngày mai.

Meta Platforms đứng đầu trong đợt tăng vốn này. Tập đoàn mạng xã hội và quảng cáo kỹ thuật số đã công bố các khoản tăng mạnh trong phân bổ vốn tập trung vào khả năng trí tuệ nhân tạo. Mục tiêu chi tiêu của Meta cho năm 2026 đạt từ 115 đến 135 tỷ USD — một bước nhảy lớn so với 72,2 tỷ USD của năm ngoái và gấp hơn ba lần mức chi tiêu năm 2024. Các khoản đầu tư này chủ yếu đổ vào mở rộng hạ tầng tính toán AI, bao gồm xây dựng trung tâm dữ liệu khổng lồ, hệ thống GPU cao cấp và các phòng thí nghiệm Siêu trí tuệ Meta mới thành lập.

Nebius đã nổi lên như một đối thủ cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực hạ tầng AI, với kế hoạch chi tiêu vốn hiện là trung tâm chiến lược của công ty. Công ty đã đề ra lộ trình chi 5 tỷ USD trong năm 2025, tăng mạnh so với dự báo ban đầu là 2 tỷ USD. Nebius tận dụng khoản chi này để đảm bảo các nguồn lực khan hiếm sớm — bao gồm phân bổ năng lượng, quyền sử dụng đất, bất động sản và phần cứng chuyên dụng — giúp triển khai nhanh các trung tâm dữ liệu quy mô lớn và cụm GPU. Sự cấp bách rõ ràng: các công ty hiểu rằng chậm trễ trong chi tiêu vốn sẽ dẫn đến bất lợi cạnh tranh trong kỷ nguyên AI.

Phân tích chiến lược chi tiêu vốn hơn 20 tỷ USD của Tesla: Các nhà máy, robot và sức mạnh tính toán

Phân tích ngân sách chi tiêu vốn khổng lồ của Tesla cho thấy triết lý đầu tư chi tiết đằng sau sự chuyển đổi của công ty. Khoản 20 tỷ USD không phải là phân bổ ngẫu nhiên, mà được phân phối chiến lược qua các dự án liên quan trực tiếp đến hệ thống tự hành, robot học và hạ tầng AI.

Phần chi tiêu vật lý gồm sáu dự án chính. Thứ nhất, một nhà máy tinh chế riêng biệt giúp đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Tesla và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu bên ngoài. Thứ hai, nhà máy sản xuất pin LFP nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về các loại pin bền, giá cả phải chăng. Thứ ba, nhà máy CyberCar đưa Tesla vào thị trường taxi tự hành, một cơ hội trị giá hàng tỷ USD nếu công nghệ tự lái hoàn chỉnh phát triển thành công. Thứ tư, nhà máy Semi củng cố vị thế của Tesla trong phân khúc xe thương mại. Thứ năm, một nhà máy siêu lớn mới mở rộng năng lực sản xuất ở quy mô chưa từng có. Thứ sáu, dây chuyền sản xuất robot Optimus chuẩn bị cho cuộc cách mạng robot mà Musk kỳ vọng sẽ thay đổi toàn diện ngành.

Tuy nhiên, chi tiêu vốn không chỉ giới hạn trong các nhà máy vật lý. Đầu tư của Tesla vào hạ tầng tính toán AI còn quan trọng không kém các cơ sở vật chất. Để vận hành hệ thống tự lái hoàn chỉnh, robotaxi, và trí tuệ robot humanoid, Tesla cần các cụm GPU khổng lồ và phần cứng AI chuyên dụng — những nguồn lực đang trong tình trạng cực kỳ khan hiếm trong ngành. Khoản chi này nhằm giải quyết một nút thắt then chốt: nếu không có đủ sức mạnh tính toán, ngay cả các thuật toán tiên tiến nhất cũng không thể mở rộng quy mô.

Xu hướng chung về chi tiêu vốn: Điều gì nó báo hiệu về tương lai công nghệ

Sự bùng nổ chi tiêu vốn của Tesla, Meta và Nebius không phải là hiện tượng đơn lẻ. Nó phản ánh nhận thức căn bản của các nhà lãnh đạo công nghệ: kiểm soát AI và hệ thống tự hành đòi hỏi đầu tư vốn ở quy mô mà trước đây chỉ dành cho các dự án hạ tầng truyền thống. Các công ty đang cạnh tranh trong cuộc đua chi tiêu vốn để giữ vững vị thế lâu dài trong các thị trường mới nổi này.

Chu kỳ chi tiêu vốn này mang lại những hệ quả vượt xa các báo cáo lợi nhuận hàng quý. Nó cho thấy các công ty đặt cược vào AI và tự hành sẵn sàng hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để giành vị trí dẫn đầu thị trường dài hạn. Cam kết chi 20 tỷ USD của Tesla, mục tiêu 115-135 tỷ USD của Meta, và 5 tỷ USD của Nebius đều là những khoản đầu tư hàng chục tỷ đô nhằm đảm bảo các công ty này duy trì vị trí tiên phong trong cuộc cách mạng AI.

Khả năng tài chính để thực hiện các chương trình chi tiêu vốn tham vọng như vậy cũng tạo ra một rào cản. Không phải công ty nào cũng có thể cam kết hơn 20 tỷ USD mỗi năm cho hạ tầng dài hạn. Khoản chi này tạo ra lợi thế cạnh tranh, gây khó khăn cho các đối thủ thiếu nguồn lực tài chính tương đương hoặc khả năng tiếp cận vốn.

Nhìn nhận thị trường: Ảnh hưởng của chi tiêu vốn đến cổ phiếu Tesla

Xét về thị trường, cổ phiếu Tesla đã tăng 12% trong vòng mười hai tháng qua, mặc dù hiệu suất này thấp hơn các chỉ số công nghệ chung. Cổ phiếu hiện giao dịch với hệ số giá trên doanh thu dự phóng là 15,38, cao hơn trung bình ngành và trung bình năm năm của chính nó. Các chỉ số định giá này phản ánh sự hoài nghi của nhà đầu tư về khả năng chương trình chi tiêu vốn khổng lồ của Tesla sẽ tạo ra lợi nhuận đủ lớn.

Thị trường hiện tại xếp hạng cổ phiếu Tesla ở mức #4 (Bán) theo Zacks, cho thấy các nhà phân tích chuyên nghiệp còn hoài nghi về việc chương trình chi hơn 20 tỷ USD này có xứng đáng với định giá hiện tại của công ty hay không. Tuy nhiên, luận điểm cơ bản đáng để xem xét: các công ty thực hiện thành công các chương trình chi tiêu vốn tham vọng trong giai đoạn chuyển đổi công nghệ thường trở thành những người chiến thắng dài hạn, dù trong ngắn hạn cổ phiếu có thể chưa phản ánh đầy đủ tiềm năng.

Điểm ngoặt của chiến lược chi tiêu vốn

Việc Tesla quyết định tăng chi tiêu vốn từ 8,5 tỷ USD lên hơn 20 tỷ USD không chỉ là một điều chỉnh ngân sách. Nó báo hiệu sự tự tin của ban lãnh đạo rằng trí tuệ nhân tạo, hệ thống tự hành và robot sẽ định hình lợi nhuận của công ty trong thập kỷ 2030. Quy mô cam kết này — cùng với các khoản đầu tư tương tự từ Meta và các ông lớn công nghệ khác — cho thấy ngành công nghệ đã bước vào một kỷ nguyên mới, nơi việc đầu tư vốn khổng lồ là điều kiện tiên quyết để duy trì khả năng cạnh tranh.

Liệu khoản chi hơn 20 tỷ USD mỗi năm của Tesla có thực sự chuyển hóa thành các khả năng AI và tự hành dẫn đầu thị trường hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Điều rõ ràng là Tesla đã chọn con đường này: đầu tư lớn về vốn là con đường phía trước, và công ty sẵn sàng thực hiện mục tiêu này bất chấp tâm lý thị trường ngắn hạn.