Cách Peter Lynch xây dựng giá trị ròng $450 triệu đô la: Ba nguyên tắc đằng sau sự giàu có trên thị trường chứng khoán

Xây dựng sự giàu có trên thị trường chứng khoán đòi hỏi điều mà hầu hết mọi người thiếu hụt: kiên nhẫn kết hợp với quyết định kỷ luật. Trong khi nhiều người theo đuổi các công thức làm giàu nhanh hoặc giao dịch liên tục, thực tế lại đơn giản hơn nhiều. Nhà đầu tư huyền thoại Peter Lynch, người có giá trị tài sản ròng đạt 450 triệu đô la, hiểu rõ chân lý này hơn ai hết. Thành công của ông—cũng như của các đồng nghiệp như Warren Buffett và Shelby Davis—bộc lộ ba nguyên tắc xây dựng của cải cơ bản mà bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể áp dụng.

Điểm chung của tất cả những người tạo ra của cải thành công không phải là trí tuệ xuất sắc hay tiếp cận thông tin đặc biệt. Đó là sự nhất quán, kỷ luật và tư duy chiến lược được áp dụng qua nhiều thập kỷ. Hãy cùng khám phá những điều mà những người tham gia thị trường thành công nhất đã phát hiện về việc xây dựng của cải qua nhiều thế hệ.

Nguyên tắc 1: Thành công qua các hành động đơn giản, lặp đi lặp lại

Hành trình của Warren Buffett nói lên tất cả. Kể từ khi tiếp quản Berkshire Hathaway vào năm 1965, công ty này đã cộng hưởng lợi nhuận gấp đôi tốc độ của S&P 500, biến tài sản cá nhân của Buffett vượt quá 110 tỷ đô la. Tuy nhiên, phương pháp của ông trái ngược hoàn toàn với sự phức tạp mà nhiều người tưởng tượng khi nghĩ về đầu tư chứng khoán.

Triết lý cốt lõi của Buffett tập trung vào nhận thức này: kết quả phi thường không đòi hỏi sự phức tạp phi thường. “Không cần phải làm những điều phi thường để đạt được kết quả phi thường,” Buffett đã từng nói. “Bạn không cần phải là nhà khoa học tên lửa. Đầu tư không phải là trò chơi mà người có IQ 160 thắng người có IQ 130.”

Vậy đầu tư “bình thường” trong thực tế trông như thế nào? Thường xuyên đưa vốn vào các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, giao dịch ở mức giá hợp lý, rồi giữ lâu dài. Đối với những người không muốn nghiên cứu sâu về doanh nghiệp, Buffett khuyên nên theo đuổi con đường đơn giản hơn: đầu tư đều đặn vào quỹ chỉ số S&P 500. Phương pháp này bị xem là nhàm chán, nhưng lịch sử hoàn toàn xác thực. Trong ba thập kỷ qua, S&P 500 đã mang lại lợi nhuận trung bình 10,16% mỗi năm—một tốc độ có thể biến 100 đô la đầu tư hàng tuần thành 1 triệu đô la.

Nguyên tắc 2: Niềm tin dài hạn của Peter Lynch và khả năng chống lại việc dự đoán thị trường

Peter Lynch chứng minh rằng việc tích lũy của cải phi thường có thể đạt được thông qua kỷ luật và duy trì đầu tư trong những thời kỳ biến động. Quản lý Quỹ Magellan tại Fidelity từ năm 1977 đến 1990, Lynch mang lại lợi nhuận trung bình 29,2% mỗi năm—gấp hơn hai lần hiệu suất của S&P 500 trong cùng 13 năm đó. Thành tích này đã thúc đẩy ông nghỉ hưu ở tuổi 46, và giá trị tài sản ròng của ông đạt khoảng 450 triệu đô la nhờ duy trì cách tiếp cận đầu tư này.

Triết lý của Lynch rất đơn giản: chỉ mua cổ phiếu khi bạn hiểu rõ doanh nghiệp nền tảng của nó, và giữ vững vị thế bất kể điều kiện thị trường ra sao. Trong thời gian quản lý Magellan, ông chứng kiến chín đợt giảm thị trường vượt quá 10%. Dù có kỹ năng và thành tích, tất cả chín đợt giảm này đều làm giảm giá trị quỹ của ông. Nhưng ông không bao giờ từ bỏ phương pháp của mình.

Điều quan trọng rút ra từ sự nghiệp của Lynch là điều gì phá hủy của cải nhiều hơn cả các đợt giảm giá thị trường: bán hoảng loạn và cố gắng dự đoán thị trường. “Nhiều tiền hơn đã bị mất bởi các nhà đầu tư chuẩn bị cho các đợt điều chỉnh hoặc cố gắng dự đoán chúng hơn là trong chính các đợt điều chỉnh đó,” Lynch nhận xét. “Những người rút khỏi thị trường để tránh giảm giá thường bỏ lỡ đợt tăng trưởng tiếp theo.”

Kinh nghiệm của Lynch khi vượt qua nhiều thị trường gấu, các đợt điều chỉnh và suy thoái cho thấy việc duy trì đầu tư qua các chu kỳ suy thoái là điều thiết yếu để tích lũy của cải. Giá trị tài sản ròng 450 triệu đô la của ông không được xây dựng bằng cách tránh mất mát—mà bằng cách chấp nhận chúng như điều tất yếu và giữ vững niềm tin vào chiến lược nền tảng.

Nguyên tắc 3: Kỷ luật định giá là nền tảng của của cải qua nhiều thế hệ

Trong khi Buffett và Lynch đạt được kết quả đáng kể qua các phương pháp khác nhau, Shelby Davis chứng minh rằng kỷ luật định giá giúp phân biệt giữa triệu phú và tỷ phú. Khác với Buffett (bắt đầu đầu tư từ năm 11 tuổi) hay Lynch (bắt đầu khi còn học đại học), Davis không đầu tư một đồng nào cho đến khi 38 tuổi vào năm 1947.

Khởi đầu muộn như vậy không hạn chế thành công của ông. Davis đã đầu tư 50.000 đô la vào các cổ phiếu có định giá hợp lý, đặc biệt là chứng khoán bảo hiểm, và giữ vững niềm tin dài hạn. Khi ông qua đời vào năm 1994, danh mục của ông đã tăng trưởng lên tới 900 triệu đô la—tương đương với lãi suất kép trung bình 23% trong 47 năm, bất chấp việc trải qua tám thị trường gấu và tám suy thoái.

Điều đặc biệt, Davis xem các đợt suy thoái như cơ hội chứ không phải mối đe dọa. “Bạn kiếm được phần lớn tiền của mình trong thị trường gấu, chỉ là bạn không nhận ra điều đó lúc đó,” ông giải thích. “Thị trường giảm cho phép bạn mua nhiều cổ phần hơn trong các công ty lớn với mức giá thuận lợi.” Quan điểm này cho thấy lý do tại sao định giá vẫn là yếu tố then chốt: nó phân biệt giữa cơ hội thực sự và các bẫy giá trị.

Davis rõ ràng về mối nguy của việc bỏ qua giá cả. “Không doanh nghiệp nào hấp dẫn ở bất kỳ mức giá nào,” ông khẳng định. Hãy nghĩ xem: chẳng ai đi mua sắm tại một cửa hàng có giá cả vô hạn, không thể đoán trước, hay ăn tại một nhà hàng tính giá theo quyết định của quản lý bất cứ lúc nào. Nhưng nhiều nhà đầu tư lại bỏ qua lý luận cơ bản này khi mua cổ phiếu. Davis thì không. Sự chú ý của ông đến việc liệu mình có đang trả giá hợp lý cho các doanh nghiệp chất lượng đã tạo nên nền tảng giúp ông tích lũy của cải trung bình 23% mỗi năm trong gần năm thập kỷ.

Sự hội tụ: Những điểm chung của các chiến lược này

Ba nhà đầu tư khác nhau, ba thời đại khác nhau, nhưng một nguyên tắc nhất quán: xây dựng của cải dài hạn có kỷ luật luôn vượt trội so với phức tạp. Dù theo đuổi theo đề xuất quỹ chỉ số của Buffett, chọn cổ phiếu dựa trên niềm tin của Lynch hay tập trung định giá của Davis, tất cả các người chiến thắng đều có điểm chung là cam kết với quyết định nhàm chán, hợp lý và thực hiện đều đặn.

Con đường để xây dựng 450 triệu đô la như Peter Lynch đã đạt được, hay 900 triệu đô la như Shelby Davis tích lũy, đều đòi hỏi sự kiên nhẫn để cho lãi kép phát huy tác dụng—và kỷ luật để bỏ qua những ồn ào ngắn hạn của thị trường. Đối với các nhà đầu tư sẵn sàng áp dụng những nguyên tắc này, điểm đến vẫn như cũ bất kể họ chọn con đường nào.