Lệnh Maker vs Taker: Chiến lược giao dịch nào giảm thiểu phí của bạn?

Khi bạn giao dịch trên bất kỳ nền tảng nào, bạn đối mặt với một lựa chọn cơ bản mà hầu hết các nhà giao dịch không suy nghĩ rõ ràng: bạn có sẵn sàng chờ đợi giá của mình hay cần lệnh của bạn được thực hiện ngay lập tức? Quyết định này phân chia thế giới giao dịch thành hai nhóm—những người sử dụng lệnh maker và những người sử dụng lệnh taker. Hiểu rõ sự khác biệt không chỉ mang tính học thuật; nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của bạn.

Sự Khác Biệt Thực Sự Giữa Lệnh Maker và Taker Là Gì?

Sự phân biệt giữa lệnh maker và taker phụ thuộc vào cách bạn tương tác với sổ lệnh. Khi bạn đặt một lệnh taker, bạn đang nói “Tôi muốn lệnh này được thực hiện ngay lập tức với mức giá hiện có.” Lệnh của bạn sẽ khớp với các lệnh đã có trên sổ, rút thanh khoản khỏi thị trường. Hãy tưởng tượng như bạn đi vào một cửa hàng và mua hàng theo giá niêm yết—nó tức thì nhưng bạn lấy những gì có sẵn.

Lệnh maker là cách tiếp cận ngược lại. Bạn đặt lệnh ở mức giá bạn chỉ định và chờ ai đó khớp lệnh của bạn. Lệnh của bạn nằm trên sổ lệnh, thực sự góp phần thêm thanh khoản cho thị trường. Thay vì lấy từ pool, bạn đang đóng góp vào đó. Điều này có thể có nghĩa là bạn phải chờ đợi để lệnh của mình được thực hiện, nhưng bạn đang cung cấp dịch vụ cho thị trường.

Điều quan trọng cần lưu ý: lệnh taker ưu tiên về tốc độ, trong khi lệnh maker ưu tiên về kiểm soát giá thực thi. Cả hai đều có vị trí riêng trong bộ công cụ của nhà giao dịch.

Tại Sao Phí Giao Dịch Quan Trọng: So Sánh Chi Phí Maker và Taker

Đây là nơi mọi thứ trở nên rõ ràng. Các sàn giao dịch khuyến khích hành vi mà họ mong muốn. Vì lệnh maker cải thiện thanh khoản thị trường, chúng thường được thưởng bằng phí thấp hơn. Lệnh taker, trong khi cần thiết cho hoạt động thị trường, thường phải trả phí cao hơn vì bạn nhận được thực thi ngay lập tức—một dịch vụ có giá trị.

Sự chênh lệch phí có thể lớn. Trên nhiều nền tảng cung cấp giao dịch perpetual và hợp đồng tương lai, phí maker dao động khoảng 0.02% trong khi phí taker là 0.055% hoặc cao hơn. Nghe có vẻ nhỏ, nhưng qua nhiều giao dịch, nó tích tụ đáng kể.

Xem ví dụ thực tế với Hợp đồng Vĩnh viễn BTCUSDT:

Chênh lệch khoảng 84.70 USDT trên một giao dịch vòng đời—và điều này còn tăng lên khi khối lượng hợp đồng lớn hơn hoặc tần suất giao dịch cao hơn. Nhà giao dịch chỉ dùng lệnh taker đã bỏ lỡ gần 4.3% lợi nhuận chỉ riêng phí. Trong một năm giao dịch tích cực, khoản chênh lệch này có thể lên đến hàng nghìn đô la mất đi.

Khi Nào Nên Dùng Maker, Khi Nào Nên Dùng Taker: Hướng Dẫn Thực Tế

Chọn lệnh taker khi:

• Bạn cần thực thi ngay lập tức (ví dụ: vào lệnh breakout, thoát lệnh do stop-loss)
• Thị trường biến động mạnh và bạn không thể chờ đợi
• Bạn mới bắt đầu và ưu tiên độ chắc chắn hơn chi phí

Chọn lệnh maker khi:

• Bạn đang dần tích lũy vị thế và có thể chờ hàng giờ hoặc hàng ngày để đạt mức giá mong muốn
• Bạn giao dịch swing với khung thời gian dài hơn
• Bạn có mức giá vào/ra cụ thể và kiên nhẫn chờ đợi
• Bạn giao dịch với khối lượng lớn, nơi tiết kiệm phí tích tụ thành lợi nhuận

Để thực hiện chiến lược maker hiệu quả:

1. Sử dụng Lệnh Limit trong giao diện đặt lệnh
2. Bật chế độ Post-Only (để đảm bảo lệnh của bạn không tự động thực hiện như taker)
3. Đặt giá limit một cách chiến lược—đặt tốt hơn mức giá tốt nhất hiện có
   • Đối với vị thế mua dài hạn: đặt giá mua thấp hơn giá ask tốt nhất
   • Đối với vị thế bán ngắn hạn: đặt giá bán cao hơn giá bid tốt nhất
4. Theo dõi lệnh của bạn; nếu lệnh thực hiện ngay dù đã bật Post-Only, thị trường đã di chuyển ngược lại và lệnh sẽ bị hủy

Nếu bạn kết hợp cả hai chiến lược—đôi khi dùng maker, đôi khi dùng taker—hãy tính toán tác động phí của mình. Nhiều nhà giao dịch ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng chi phí ẩn của họ còn lớn hơn lợi thế giao dịch dự kiến.

Kết Luận Về Maker và Taker

Không có câu trả lời đúng tuyệt đối về việc chọn maker hay taker. Nó phụ thuộc vào phong cách giao dịch của bạn và mức độ bạn coi trọng tốc độ so với chi phí. Nhà giao dịch trong ngày và scalper thường chấp nhận phí taker cao hơn vì lợi thế của họ đến từ dự đoán chính xác, chứ không phải tối ưu phí. Nhà giao dịch vị thế thường có thể chờ đợi, do đó lệnh maker là lựa chọn tự nhiên.

Điều quan trọng nhất: hiểu rõ chi phí của bạn trước khi giao dịch. Nhà giao dịch thành công luôn tính toán phí vào chiến lược từ ngày đầu tiên. Dù bạn chọn lệnh maker hay taker, hãy làm điều đó có ý thức—không phải tình cờ. Những đồng tiền tiết kiệm được từ phí sẽ cộng dồn thành lợi nhuận lớn theo thời gian, và điều đó rất quan trọng khi bạn cạnh tranh trên thị trường.