Bước đột phá của Ngân hàng Nhật Bản: Thử nghiệm thanh toán dựa trên blockchain 24/7 bắt đầu

Một bước ngoặt lịch sử đang diễn ra trong hệ thống tài chính của Nhật Bản. Ngân hàng Nhật Bản (BOJ), trong thông báo của Thống đốc Kazuo Ueda ngày 3 tháng 3 năm 2026, đã quyết định thử nghiệm việc thanh toán tức thì, 24/7 đối với tiền gửi tài khoản hiện tại (reserves) do các ngân hàng giữ tại ngân hàng trung ương bằng công nghệ blockchain. Sáng kiến này là một phần quan trọng của dự án "sandbox" nhằm mở rộng giới hạn của hạ tầng tài chính truyền thống và có tiềm năng định hình hệ thống thanh toán trong tương lai.

Trong hệ thống tài chính ngày nay, các chuyển khoản liên ngân hàng và thanh toán chứng khoán thường bị giới hạn trong giờ làm việc và ngày lễ. Điều này có thể dẫn đến thiếu hụt thanh khoản và rủi ro "tắc nghẽn", đặc biệt trong các giai đoạn căng thẳng kinh tế. Thử nghiệm do BOJ khởi xướng nhằm giải quyết chính xác những vấn đề này: nhờ vào tokenized reserves trên blockchain, các giao dịch giờ đây có thể hoàn tất gần như ngay lập tức, ngày đêm, cuối tuần và ngày lễ đều được bao gồm. Điều này sẽ cải thiện căn bản quản lý thanh khoản cho các tổ chức tài chính và giảm thiểu đáng kể rủi ro hệ thống.

Dự án đang tiến triển trong khuôn khổ các nghiên cứu "sandbox" hiện có của BOJ. Các thử nghiệm, bắt đầu từ việc phát triển nguyên mẫu trong quý II năm 2026, sẽ tiếp tục với các thử nghiệm thực tế với các tổ chức tài chính được chọn trong suốt năm 2027. Kết quả dự kiến sẽ được công bố công khai vào đầu năm 2028. Trong quá trình thử nghiệm, các yếu tố quan trọng như cách tích hợp hạ tầng blockchain với hệ thống BOJ-NET hiện tại, mức độ an ninh, tốc độ giao dịch và hiệu quả chi phí sẽ được kiểm tra nghiêm ngặt.

Trong bài phát biểu của mình, Thống đốc Ueda nhấn mạnh rằng công nghệ blockchain không chỉ là một công cụ đổi mới mà còn có thể trở thành hạ tầng nền tảng của hệ sinh thái tài chính thế hệ tiếp theo, đồng thời duy trì vai trò "mỏ neo của niềm tin" của tiền tệ ngân hàng trung ương. Dự án tập trung đặc biệt vào các trường hợp sử dụng như thanh toán liên ngân hàng trong nước và thanh toán chứng khoán (DVP - giao hàng đổi lấy thanh toán). Các nghiên cứu, được thực hiện với sự tham gia của các chuyên gia bên ngoài, sẽ kiểm tra khả năng ứng dụng thực tế của công nghệ và khả năng tương thích với các hệ thống hiện có.

Bước đi này biến Nhật Bản trở thành quốc gia G7 đầu tiên thử nghiệm dự trữ ngân hàng trung ương trên công nghệ blockchain. Nó cũng thể hiện rõ vị thế tham vọng của Nhật Bản trong cuộc đua chuyển đổi số giữa các ngân hàng trung ương hàng đầu thế giới.

Thử nghiệm táo bạo của BOJ có thể trở thành chất xúc tác không chỉ cho hệ thống tài chính Nhật Bản mà còn cho hệ sinh thái tiền tệ và thanh toán toàn cầu. Mở ra cánh cửa cho kỷ nguyên thanh toán tức thì 24/7, dự án này dự kiến sẽ đi vào lịch sử như một trong những ví dụ cụ thể nhất về việc thu hẹp khoảng cách giữa tài chính truyền thống và thế giới blockchain.

Kiến trúc tài chính của tương lai đang hình thành tại Nhật Bản ngày hôm nay.