NFTs có giá trị thực sự không? Góc nhìn năm 2026 về đầu tư tài sản kỹ thuật số

Khi chúng ta tiến sâu hơn vào năm 2026, câu hỏi liệu NFT có đáng giá hay không đã phát triển xa hơn những câu trả lời có hoặc không của những năm trước. Những gì từng bị chi phối bởi sự hưng phấn đầu cơ và giá đấu giá phi lý đã trưởng thành thành một bức tranh phức tạp hơn. Đối với các nhà đầu tư tiềm năng hỏi liệu NFT có thực sự có giá trị hay không, câu trả lời ngày càng phụ thuộc vào việc phân biệt giữa các tài sản dựa trên cơn sốt và những tài sản xây dựng trên nền tảng bền vững.

Hành trình của thị trường NFT từ năm 2021 đến nay cho thấy một thực tế đáng suy ngẫm. Bức tranh kỹ thuật số của nghệ sĩ Beeple bán được 69,34 triệu USD tại Christie’s vào tháng 3 năm 2021, thể hiện đỉnh cao của sự nhiệt huyết đã bao trùm lĩnh vực này. Sotheby’s cũng theo sau với một cuộc đấu giá Bored Ape Yacht Club (BAYC) hai lô hàng đạt 26,2 triệu USD cho 202 NFT cùng năm đó. Tuy nhiên, đến tháng 9 năm 2022, khối lượng giao dịch đã giảm 97% so với mức kỷ lục 17 tỷ USD vào tháng 1 năm 2022—một sự sụt giảm mạnh mẽ đã phơi bày rõ ràng phần lớn giá trị trước đó dựa trên đầu cơ hơn là các yếu tố cơ bản.

Từ Phát Đạt Đến Thực Tế: Hành Trình Giao Dịch NFT

Quỹ đạo của thị trường cung cấp những bài học quan trọng về giá trị thực của NFT. Sự sụt giảm 97% về khối lượng đó không chỉ là một điều chỉnh thị trường; nó là một sự thiết lập lại căn bản về kỳ vọng. Trong nhiều năm, các nhà phê bình và hoài nghi đã đặt câu hỏi liệu các mức giá phi lý đó có phản ánh giá trị thực của tài sản hay chỉ là sự hưng phấn tập thể về quyền sở hữu kỹ thuật số. Những năm tiếp theo đã đưa ra câu trả lời: phần lớn NFT được tạo ra trong giai đoạn hype gần như vô giá trị.

Tuy nhiên, việc hoàn toàn loại bỏ chúng là quá sớm. Việc bán CryptoPunk 3100 vào tháng 3 năm 2024 với giá 4.500 ETH (khoảng 16 triệu USD) đã báo hiệu điều gì đó có ý nghĩa: một số bộ sưu tập chất lượng vẫn giữ được giá trị và thể hiện khả năng chống chịu ngay cả khi vô số bộ khác biến mất vào quên lãng. Sự phục hồi chọn lọc này gợi ý rằng thị trường NFT có thể đang trưởng thành từ một thị trường đơn nhất thành một hệ sinh thái đa dạng hơn, nơi một số tài sản thực sự xứng đáng được nhà đầu tư chú ý.

Nguồn Gốc Thực Sự Của Giá Trị

Sự phân biệt giữa NFT đáng để đầu tư và những NFT nên tránh thường bắt nguồn từ tính hữu dụng và ứng dụng thực tiễn. Theo Lani Dizon, đồng sáng lập của Zenza Capital, thị trường NFT hiện nay ngày càng mở rộng ra ngoài các bộ sưu tập nghệ thuật kỹ thuật số sang các lĩnh vực như game, bất động sản và hệ thống nhận dạng kỹ thuật số. “NFT đang mở rộng khả năng sử dụng của chúng ra ngoài nghệ thuật kỹ thuật số vào các ngành như game, bất động sản và nhận dạng kỹ thuật số, thể hiện tiềm năng cho các cơ hội đầu tư bền vững,” Dizon giải thích. Sự chuyển dịch này hướng tới các ứng dụng chức năng là lý do thuyết phục nhất để cho rằng một số NFT thực sự có thể đáng để mua.

Shiti Manghani, CEO của ứng dụng game NFT STEPN, nhấn mạnh rằng tính hữu dụng là nền tảng của giá trị lâu dài. Theo quan điểm của Manghani, nhà đầu tư nên đánh giá lợi ích thực tế mà NFT mang lại thay vì chỉ dựa vào việc giá tăng. “Giá trị thực của NFT nằm ở tính hữu dụng của chúng. Nếu bạn tin vào một lợi ích cụ thể nào đó, hãy để điều đó dẫn dắt bạn. Nhưng đầu cơ thuần túy về giá là không bao giờ là lý do tốt,” ông nói.

Lập luận về việc chọn lọc đầu tư NFT thừa nhận cả lợi ích lẫn những hạn chế nghiêm trọng. Các khoản đầu tư NFT chất lượng mang lại nhiều ứng dụng, cung cấp bằng chứng sở hữu mã hóa và hiện nay còn dễ tiếp cận hơn qua các nền tảng cải tiến. Tuy nhiên, biến động, hạn chế về thanh khoản và những bất định về quy định vẫn còn tồn tại, khiến việc lựa chọn tài sản cẩn thận trở nên thiết yếu.

Ý Kiến Chuyên Gia Chia Rẽ: Tại Sao Sự Đồng Thuận Vẫn Mất Tích

Quan điểm về giá trị của NFT rất khác biệt giữa các nhà quan sát trong ngành. Một số chuyên gia tin rằng một hệ sinh thái NFT ổn định và bền vững đã hình thành. Anthony Georgiades, đối tác chung tại Innovating Capital, thừa nhận chu kỳ “bùng nổ-đổ vỡ” đã tàn phá các bộ sưu tập tập trung vào hình đại diện (PFP), nhưng cho rằng các dự án chất lượng đã phát triển mạnh mẽ và chứng minh độ bền vững. “Mọi người thích nghệ thuật kỹ thuật số, sau cùng, tôi nghi ngờ rằng khía cạnh này của NFT sẽ tiếp tục thể hiện sức mạnh,” Georgiades nhận xét.

Ngược lại, một số người cho rằng sự phục hồi toàn diện của NFT vẫn còn xa vời. Ilya Stadnik, CEO của Zent, cho rằng việc tràn ngập các hình ảnh giá trị thấp trong thời kỳ bùng nổ sẽ không lặp lại. Theo Stadnik, có thể 99,9% các dự án NFT không có giá trị thực sự: “Sự trở lại không xảy ra, nhưng các công nghệ mới mang lại hy vọng cho sự chuyển đổi của thị trường NFT và sự tích hợp sâu hơn vào các ngành như game và giải trí trực tuyến.”

Những nhà phê bình gay gắt nhất hoàn toàn bác bỏ giả thuyết NFT. Robert R. Johnson, giáo sư tài chính tại Trường Kinh doanh Heider của Đại học Creighton, phân biệt rõ giữa đầu cơ và đầu tư, cho rằng phần lớn người tham gia NFT chỉ đang đầu cơ. “Phân biệt giữa đầu cơ và đầu tư là vô cùng quan trọng,” Johnson nhấn mạnh. “Nhà đầu cơ chắc chắn có thể kiếm được nhiều tiền. Nhưng họ cũng phải chấp nhận rủi ro lớn.”

Đưa Ra Phán Xét: NFT Có Thật Sự Xứng Đáng Đầu Tư Không?

Việc xác định NFT có thực sự đáng để bỏ vốn hay không phụ thuộc căn bản vào cách bạn tiếp cận quyết định đó. Nếu tìm kiếm lợi nhuận nhanh qua việc tăng giá, lịch sử cho thấy rủi ro; hầu hết các dự án NFT đầu cơ đều phá hủy chứ không tạo ra của cải. Nếu hướng tới các tài sản kỹ thuật số có chức năng dựa trên game, xác thực danh tính hoặc quyền sở hữu tài sản, các dự án được chọn lọc có thể đáng xem xét cùng các khoản đầu tư thay thế khác.

Câu hỏi then chốt không phải là liệu NFT có giá trị chung chung hay không—rõ ràng là không. Mà là liệu bạn có thể xác định được phần nhỏ các dự án mà tính hữu dụng tạo ra giá trị thực sự khác biệt so với sự hưng phấn đầu cơ hay không. Vào năm 2026, đó vẫn là thử thách thực sự đối với bất kỳ ai nghiêm túc xem xét liệu NFT có xứng đáng để thêm vào danh mục đầu tư của họ hay không.