Suy thoái thị trường ô tô 2024: Cách thị trường xe tải sụp đổ diễn ra

Ngành công nghiệp ô tô đã trải qua một sự thay đổi đáng kể trong suốt năm 2024, trong đó sự sụp đổ của thị trường xe tải trở thành một trong những diễn biến quan trọng nhất. Sau nhiều năm giá cả tăng cao do đại dịch, thị trường xe mới cuối cùng đã bắt đầu trở lại bình thường, mặc dù mức giảm không đều giữa các phân khúc khác nhau. Trong khi các xe sang ổn định ở mức giá thấp hơn và xe compact có những điều chỉnh nhẹ, thì xe tải và SUV cỡ lớn lại đối mặt với áp lực tồn kho chưa từng có và giảm giá mạnh.

Phân khúc xe sang dẫn đầu đà giảm

Chiến lược định giá cạnh tranh của Tesla trong năm 2024 đã định hình lại thị trường xe sang, kích hoạt làn sóng giảm giá rộng rãi trên các thương hiệu cao cấp. Nhà sản xuất xe điện, lâu nay chiếm ưu thế trong phân khúc cao cấp, đã giảm giá khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước. Áp lực cạnh tranh này buộc các nhà sản xuất xe sang truyền thống phải điều chỉnh vị thế và mô hình định giá của họ.

Đến quý I năm 2024, dữ liệu từ Cox Auto cho thấy giá xe sang đã giảm hơn 6% hàng năm, trung bình 61.424 USD. Tuy nhiên, các xe sang vẫn giữ vững thị phần, chiếm 18% tổng doanh số mặc dù giá giảm. Thú vị là các xe không phải xe sang phổ thông lại cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn, chỉ giảm 2,1% so với cùng kỳ, trung bình 44.052 USD, cho thấy người tiêu dùng đã chuyển hướng từ các lựa chọn cao cấp sang các phương án phổ thông hơn.

Áp lực dư thừa hàng tồn kho ảnh hưởng đến thị trường xe tải và SUV

Ảnh hưởng rõ rệt nhất thể hiện qua sự sụp đổ của thị trường xe tải, phản ánh một cuộc khủng hoảng tồn kho rộng lớn hơn. Đến đầu năm 2024, phân tích của Cox Auto cho thấy tồn kho tăng mạnh ở nhiều phân khúc. Dodge, Jeep, Chrysler và Ram có mức tồn kho gấp ít nhất đôi so với trung bình ngành, tạo ra áp lực giảm giá lớn đối với dòng sản phẩm cốt lõi của các nhà sản xuất này.

Xe tải đặc biệt giảm giá mạnh, với giá xe cũ giảm 14,6% từ đầu đến giữa năm 2024 so với năm trước. Nguyên nhân của sự sụp đổ này gồm có: dư thừa lớn trong thị trường xe mới (ước tính khoảng 5 triệu chiếc), các chương trình khuyến mãi trung bình 2.787 USD, và xu hướng tiêu dùng chuyển dịch sang các xe tiết kiệm nhiên liệu hơn.

SUV cũng theo xu hướng tương tự, giảm 13,5% giá bán buôn hàng năm. Áp lực này phản ánh cả tồn kho dư thừa và sự thay đổi trong ưu tiên của người mua. Các nhà phân tích dự đoán giá dầu dự kiến sẽ còn giảm nữa, từ đó thúc đẩy người tiêu dùng tránh xa các xe lớn, ít tiết kiệm nhiên liệu hơn, có thể làm tăng tốc độ sụp đổ của thị trường xe tải.

Ảnh hưởng của thiếu chip bán dẫn đến các mẫu xe đặc biệt

Thú vị là một số loại xe vẫn chống chọi lại xu hướng giảm chung. Xe điện giảm giá 16,1% hàng năm, nhưng vẫn duy trì mức giá cao cấp trung bình 52.314 USD, cao hơn khoảng 19% so với xe không sang phổ thông. Sự khác biệt này phản ánh nhu cầu mạnh mẽ đối với xe điện bất chấp chi phí cao hơn, do các yếu tố về bền vững và quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt.

Tương tự, các xe phụ thuộc vào chip bán dẫn vẫn duy trì giá cao do chuỗi cung ứng bị gián đoạn liên tục. Toyota, Honda và Lexus là những ví dụ điển hình, gặp thiếu hụt tồn kho đáng kể dù thị trường chung đang dư thừa. Toyota Grand Highlander, Ford Maverick và Chevrolet Trax vẫn hiếm trong suốt năm 2024, mặc dù các kho dự trữ khác đã phục hồi. Chevrolet Trax, giá 21.495 USD, trở thành một trong những xe rẻ nhất tại Mỹ, đặc biệt hấp dẫn trong bối cảnh thị trường xe tải sụp đổ khiến người mua tìm kiếm các lựa chọn tiết kiệm hơn.

Thị trường xe đã qua sử dụng thể hiện sự bền bỉ

Thị trường xe đã qua sử dụng không sụp đổ mà chỉ điều chỉnh nhẹ. Dữ liệu tháng 2 năm 2024 cho thấy giá xe cũ bán buôn giảm 13,8%—một bước chuyển đáng kể so với xu hướng trước đó—nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức trước đại dịch do nhu cầu vẫn còn mạnh mẽ. Tất cả các loại xe đều chịu áp lực: xe compact giảm 16,9%, xe cỡ trung giảm 15,9%, và xe sang giảm 13,2%.

Cox Auto nhận định rằng nguồn cung xe cũ trong đầu năm 2024 vẫn còn hạn chế, thấp hơn nhiều so với mức năm 2019. Sự khan hiếm này đã giúp giá xe cũ duy trì, tránh khỏi một cuộc sụp đổ thảm khốc như nhiều người lo ngại. Khoảng 10 triệu xe đã qua sử dụng vẫn chưa có sẵn, phần lớn do giảm doanh số trong 2020-2022. Khi sản xuất xe mới trở lại bình thường, các chuyên gia dự đoán sẽ có nhiều xe cũ hơn gia nhập thị trường, có thể làm tăng áp lực giảm giá đối với xe đã qua sử dụng.

Bình ổn tồn kho và số ngày lưu kho

Ngành công nghiệp ô tô đánh giá tình hình tồn kho qua chỉ số “số ngày tồn kho”, thể hiện thời gian cần thiết để bán hết lượng xe hiện có dựa trên tốc độ bán hàng hiện tại. Đến tháng 3 năm 2024, chỉ số này đã giảm xuống còn 76 ngày từ mức 80 ngày của tháng trước và 86 ngày của năm 2019 trước đại dịch. Hầu hết các thương hiệu phổ thông đều giảm tồn kho hơn 52% so với cùng kỳ năm trước, tạo điều kiện cho các chương trình giảm giá mạnh đối với lượng xe dư thừa.

Sự bình ổn tồn kho này diễn ra khác nhau giữa các nhà sản xuất. Trong khi Lincoln và Genesis duy trì mức tồn kho hợp lý và hầu hết các thương hiệu giảm số ngày lưu kho, thì đà sụp đổ của thị trường xe tải phản ánh sự quản lý kém trong chuỗi cung ứng của các nhà sản xuất tập trung vào sản xuất xe tải. Dodge, Jeep, Chrysler và Ram gặp các thách thức tồn kho đặc biệt nghiêm trọng, phải chi nhiều cho các chương trình khuyến mãi để thúc đẩy bán hàng.

Thị trường người mua bắt đầu nổi bật

Dù còn nhiều thách thức, năm 2024 đánh dấu bước chuyển rõ rệt sang thị trường người mua. Giá xe mới trung bình đạt khoảng 47.244 USD—giảm so với đỉnh khoảng 50.000 USD vào tháng 12 năm 2022, nhưng vẫn cao hơn khoảng 8.500 USD so mức trước đại dịch. Mức giảm 3.000 USD so với đỉnh thể hiện sự giảm giá đáng kể, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng, đặc biệt khi các chương trình khuyến mãi trung bình đạt 2.787 USD.

Rebecca Lindland, một nhà phân tích cao cấp trong ngành, dự đoán xu hướng tiếp tục có lợi cho người mua, lưu ý rằng gần một nửa người tiêu dùng hướng tới các xe dưới 30.000 USD. Sự gia tăng 63% về số lượng xe giá thấp so với năm trước cho thấy thị trường xe giá rẻ đang mở rộng, dù chỉ có 13% xe mới nằm trong phân khúc này. Sự sụp đổ của thị trường xe tải đặc biệt mang lại lợi ích cho những người tiêu dùng chú trọng về chi phí, giúp xe tải cạnh tranh với giá sedan trong nhiều năm qua.

Hầu hết các nhà sản xuất dự báo giá sẽ còn tiếp tục giảm trong năm 2024, khoảng 3% so với đỉnh. Tuy nhiên, các hãng vẫn kỳ vọng lợi nhuận sẽ duy trì tốt. General Motors đặt mục tiêu lợi nhuận hoạt động 13 tỷ USD cho năm 2024, cho thấy giảm giá không làm giảm đáng kể biên lợi nhuận mặc dù thị trường xe tải sụp đổ và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Triển vọng thị trường và các thay đổi cấu trúc

Nhìn về phía trước, khả năng chi trả vẫn là thách thức lớn dù đã có tiến bộ rõ rệt. Dữ liệu của Kelley Blue Book cho thấy giá xe không sang trung bình là 44.052 USD, phản ánh khả năng tiếp cận tốt hơn sau nhiều năm tăng giá do lạm phát từ đại dịch. Tuy nhiên, sự sụp đổ của thị trường xe tải đã đặt ra câu hỏi liệu các đặc thù của từng phân khúc có dẫn đến những thay đổi vĩnh viễn trong xu hướng tiêu dùng hay không.

Tồn kho xe cũ còn hạn chế kéo dài đến năm 2024 tạo ra một trạng thái bất thường khi người mua phải đối mặt với sự đánh đổi giữa xe mới giảm giá và xe đã qua sử dụng khan hiếm. Điều này có thể hỗ trợ giá của xe cũ dù nguồn cung xe mới đã trở lại bình thường. Các chuyên gia dự đoán sẽ có sự điều chỉnh dần dần trong suốt năm 2024, với xu hướng thị trường người mua tiếp tục duy trì nhờ khả năng chi trả tốt hơn và đa dạng lựa chọn hơn trong tất cả các phân khúc.