Thị trường vốn hóa stablecoin vượt 3000 tỷ rồi rơi vào bế tắc: Bản chất của "một trời một vực" vào cuối năm 2025

Đến cuối năm 2025, giá trị thị trường stablecoin cuối cùng đã vượt mốc 300 tỷ USD, nhưng cột mốc này lại trở nên đặc biệt trơ trọi trong bối cảnh tăng trưởng liên tục đình trệ, mang lại cảm giác mỉa mai. Theo dữ liệu thị trường mới nhất, giá trị thị trường stablecoin đạt 298,56 tỷ USD, chỉ tăng nhẹ 0,36% so với cùng kỳ tháng trước, gần như cạn kiệt động lực tăng trưởng. Đồng thời, một hiện tượng còn khó xử hơn đã lộ diện: trong khi số lượng người sở hữu stablecoin liên tục tăng lên khoảng 213 triệu, thì hoạt động trên chuỗi lại đang thu hẹp toàn diện. Sự đối lập giữa việc mở rộng cơ sở người sở hữu và sự sụt giảm của hoạt động giao dịch đã tạo ra một “bức tranh hai cực” đầy nghịch lý, trở thành điểm chuyển biến mới trong quá trình phát triển của thị trường stablecoin.

Ngược lại, lĩnh vực RWA (token hóa tài sản thực) lại thể hiện một quỹ đạo phát triển hoàn toàn khác. Tính đến ngày 26/12/2025, tổng giá trị thị trường RWA trên chuỗi đã vượt mốc 19,04 tỷ USD, tăng nhẹ 4,09% so với tháng trước, số lượng người sở hữu tài sản đã tăng lên khoảng 593,9 nghìn, tăng 7,72% so với kỳ trước. Dù quy mô vẫn còn nhỏ hơn nhiều so với stablecoin, nhưng đà tăng của RWA rõ ràng mạnh hơn nhiều so với tình trạng trì trệ của stablecoin, phản ánh rằng thị trường đang chuyển từ việc chỉ đơn thuần nắm giữ tài sản sang giai đoạn tham gia tạo giá trị thông qua hình thức token hóa.

Bản chất thực sự của sự đình trệ trong giá trị stablecoin: “Ảo tưởng phồn vinh” của sự gia tăng người sở hữu

Dữ liệu hàng tháng còn cho thấy rõ hơn sự phân hóa nội tại của thị trường stablecoin. Khối lượng chuyển khoản hàng tháng đã co lại còn 6,08 nghìn tỷ USD, giảm nhẹ 0,23% so với tháng trước; tổng số địa chỉ hoạt động hàng tháng giảm xuống còn 44,43 triệu, giảm 1,04% so với kỳ trước. Trong bối cảnh tất cả các chỉ số đều đang đi xuống, số lượng người sở hữu lại tiếp tục tăng lên, đạt 213 triệu, tăng nhẹ 4,33% so với tháng trước.

Hiện tượng này phản ánh thị trường stablecoin đang trải qua một sự thay đổi mang tính cấu trúc: số lượng người mới gia nhập chủ yếu là do nhu cầu phân bổ dài hạn, mang tính thụ động, chứ không phải do hoạt động giao dịch sôi động thúc đẩy. Nói cách khác, dù giá trị stablecoin vẫn còn tăng, nhưng chất lượng tăng trưởng đang suy giảm. Tình trạng “tăng sở hữu mà không tăng sử dụng” này chính là minh chứng rõ ràng cho việc nhu cầu sử dụng stablecoin như một công cụ thanh toán, thanh toán bù trừ đang dần yếu đi.

Trong ba ông lớn chiếm lĩnh thị trường stablecoin, USDT, USDC và USDS đều có những quỹ đạo riêng biệt. Trong đó, giá trị USDT tăng nhẹ 1,39% so với tháng trước; USDC giảm nhẹ 1,34%; còn stablecoin mới USDS lại tăng 2,99%, cho thấy thị trường đang có thái độ phân hóa rõ rệt đối với các loại stablecoin khác nhau.

Khung pháp lý toàn cầu thúc đẩy nhanh tiến trình: Từ “địa bàn an toàn” đến “phát hành trên chuỗi”

Trong khi giá trị stablecoin tăng trưởng chậm lại, các cơ quan quản lý toàn cầu lại đang đẩy nhanh các bước hành động. Quốc hội Mỹ đang phối hợp thúc đẩy cải cách khung thuế đối với tiền mã hóa, trong đó một sáng kiến quan trọng là cung cấp “địa bàn an toàn thuế” cho các giao dịch stablecoin. Theo đề xuất này, các giao dịch stablecoin được kiểm soát, có giá trị duy trì trong khoảng 0,99 USD đến 1,01 USD sẽ được miễn thuế lợi tức vốn. Điều này không chỉ mở ra một cơ hội mới cho sự phát triển hợp pháp của stablecoin mà còn cho thấy hệ thống quản lý của Mỹ đang dần công nhận vị trí chính đáng của stablecoin trong hệ thống tài chính.

Chính phủ Nhật Bản cũng đã đề xuất một ý tưởng táo bạo hơn vào cuối năm 2025: dự kiến trình dự luật vào năm 2026 nhằm thúc đẩy trái phiếu địa phương được số hóa dưới dạng chứng khoán kỹ thuật số trên blockchain. Điều này có nghĩa là các công cụ tài chính truyền thống lần đầu tiên sẽ được phát hành dưới dạng token hóa trên chuỗi, trong đó stablecoin sẽ đóng vai trò là phương tiện thanh toán nền tảng. Các đề xuất liên quan còn bao gồm việc sử dụng stablecoin của địa phương để trả lãi, cấp quyền sử dụng các cơ sở hạ tầng địa phương cho nhà đầu tư, mở ra một con đường mới cho huy động vốn địa phương với chi phí thấp.

Ngân hàng trung ương Hàn Quốc cũng đang bắt đầu thử nghiệm vòng hai về CBDC, nhằm khám phá ứng dụng của tiền kỹ thuật số trong việc phân phối trợ cấp của chính phủ, với mục tiêu hạn chế phạm vi sử dụng trợ cấp và giảm thiểu chi phí quản lý. Quốc hội Ghana đã chính thức hợp pháp hóa giao dịch tiền mã hóa và dự kiến trong năm 2026 sẽ khám phá các công cụ thanh toán kỹ thuật số có thế chấp bằng tài sản, trong đó có stablecoin hỗ trợ vàng.

Chuỗi các sáng kiến quản lý này đều hướng tới một xu hướng chung: Dù giá trị thị trường stablecoin đang tạm dừng, nhưng vai trò của stablecoin trong hệ thống tài chính toàn cầu đang được nâng cấp từ “công cụ giao dịch” lên “hạ tầng”.

Từ thanh toán xuyên biên giới đến tiêu dùng hàng ngày: Đột phá trong ứng dụng nội địa mở ra cơ hội mới

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cùng tám bộ ngành khác đã ban hành “Ý kiến về việc hỗ trợ tài chính thúc đẩy xây dựng nhanh tuyến đường bộ - biển mới phía Tây”, nhấn mạnh việc thúc đẩy ứng dụng xuyên biên giới của đồng nhân dân tệ kỹ thuật số và stablecoin. Ngân hàng Công thương Chi nhánh Singapore đã thành công thử nghiệm nạp tiền vào ví cá nhân của đồng nhân dân tệ kỹ thuật số từ nước ngoài, cho phép người dùng Singapore nạp tiền vào ví này qua tài khoản địa phương để phục vụ đi lại và tiêu dùng trong nội địa Trung Quốc. Đây là bước đột phá quan trọng trong việc mở rộng ứng dụng xuyên biên giới của đồng nhân dân tệ kỹ thuật số.

Thị trường còn có thể kỳ vọng hơn nữa khi Ctrip phiên bản quốc tế Trip.com công bố tích hợp chức năng thanh toán bằng stablecoin. Đây là nhà cung cấp dịch vụ du lịch trực tuyến lớn nhất của Trung Quốc, đang triển khai các phương thức thanh toán dựa trên USDT và USDC cho khách hàng toàn cầu, hỗ trợ nhiều blockchain như Ethereum, Tron, Polygon, Solana. Theo dữ liệu thực tế, người dùng Việt Nam khi thanh toán vé máy bay bằng USDT tiết kiệm khoảng 18% phí, khi thanh toán khách sạn tiết kiệm khoảng 2,35%. Điều này cho thấy lợi thế về chi phí của thanh toán bằng stablecoin bắt đầu được xác thực trong các tình huống thực tế.

Dịch vụ thanh toán mã hóa do tổ chức thanh toán của Singapore là Triple-A cung cấp công nghệ, còn hợp tác với Grab và các nhà cung cấp dịch vụ đời sống địa phương khác để thúc đẩy thanh toán mã hóa, cho thấy ứng dụng stablecoin đang mở rộng từ lĩnh vực tài chính sang lĩnh vực tiêu dùng hàng ngày. Công ty công nghệ niêm yết tại Hồng Kông là Qianxun Technology đã chính thức ra mắt nền tảng dịch vụ tài chính toàn cầu dựa trên stablecoin hợp pháp mang tên PayKet, tiếp tục thúc đẩy vị trí của stablecoin trong hạ tầng thanh toán và bù trừ.

Hạ tầng stablecoin và làn sóng token hóa: Tiến trình dự án định hình lại thị trường

Dù Circle gặp phải rắc rối về thông tin sai lệch liên quan đến nền tảng giao dịch vàng bạc token hóa (công ty này đã làm rõ rằng họ chưa từng ra mắt dịch vụ “CircleMetals”), nhưng không thể ngăn cản đà đầu tư vào hạ tầng stablecoin.

Công ty niêm yết trên Sở Giao dịch chứng khoán New York là Shift4 đã ra mắt nền tảng thanh toán stablecoin, cho phép các thương nhân linh hoạt chọn lựa các stablecoin phổ biến như USDC, USDT, EURC và DAI để thanh toán, đồng thời hỗ trợ giao dịch trên nhiều blockchain như Ethereum, Solana, Polygon. Công ty quản lý tài sản Amplify ETFs cũng đã ra mắt hai quỹ ETF mới, tập trung vào công nghệ stablecoin và token hóa tài sản, cung cấp cho nhà đầu tư cơ hội tham gia trực tiếp vào hệ sinh thái stablecoin.

Tiến trình mang tính biểu tượng nhất chính là ETHZilla, công ty quản lý quỹ ETH của Ethereum. Công ty này đã bán ra 24.291 ETH để thanh lý trái phiếu, thu về khoảng 74,5 triệu USD. Quan trọng hơn, ETHZilla chính thức tuyên bố chuyển trọng tâm hoạt động sang token hóa RWA, nghĩa là các nhà đầu tư tổ chức từng xuất hiện dưới dạng sở hữu ETH giờ đây đang chuyển sang tham gia tạo giá trị. Sự chuyển đổi từ “sở hữu” sang “cổ vũ” này chính là hình ảnh thu nhỏ của toàn bộ thị trường từ trạng thái trì trệ của giá trị stablecoin sang sự tăng trưởng của RWA.

Các tập đoàn thanh toán lớn của Hàn Quốc như BC Card đã hoàn thành thử nghiệm thanh toán bằng stablecoin, cho phép khách nước ngoài thanh toán cho các doanh nghiệp địa phương tại Hàn Quốc qua stablecoin. Nodu nhận khoản đầu tư 1,45 triệu USD để xây dựng hạ tầng stablecoin phiên bản châu Âu, Coinbax huy động thành công 4,2 triệu USD trong vòng hạt giống, nhằm cung cấp dịch vụ lưu ký và thanh toán có thể lập trình cho tài sản kỹ thuật số. Giá trị thị trường stablecoin trên nền tảng Aptos đã tăng hơn 60% trong năm 2025, đạt đỉnh 1,8 tỷ USD. Các dự án này đều hướng tới một mục tiêu chung: hệ sinh thái stablecoin đang chuyển từ công cụ thanh toán đơn thuần sang hạ tầng phức tạp hơn.

Nhận định thị trường: Điều chỉnh dự báo về giá trị stablecoin và cơ hội mới trong thanh toán

Dự báo mới nhất của JPMorgan đã làm giảm nhiệt thị trường. Ngân hàng này dự đoán đến năm 2028, tổng cung stablecoin có thể chỉ đạt 500-600 tỷ USD, thấp xa so với kỳ vọng lạc quan nhất là 2-4 nghìn tỷ USD. JPMorgan cho rằng, nhu cầu stablecoin chủ yếu vẫn nằm trong thị trường tiền mã hóa, chứ không phải trong thanh toán truyền thống.

Tuy nhiên, nhận định này có thể quá bi quan. Dù hiện tại, các kịch bản thanh toán chưa phải là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng giá trị stablecoin, nhưng khi ngày càng nhiều nhà cung cấp dịch vụ thử nghiệm các kênh chuyển tiền xuyên biên giới dựa trên stablecoin, tiềm năng tăng trưởng của lĩnh vực thanh toán không nên bị xem nhẹ. Quan trọng hơn, thị trường tài chính đang đối mặt với một cuộc cách mạng token hóa do dự đoán “hai năm lên chuỗi” của SEC thúc đẩy. Các hệ thống thanh toán bù trừ của DTCC, các tập đoàn như BlackRock, JPMorgan, Citigroup đều đang tích cực xây dựng hệ thống trái phiếu, tiền gửi và giao dịch token hóa.

Điều này có nghĩa là, dù giá trị stablecoin trong nội bộ thị trường crypto đang tạm dừng, nhưng vai trò của chúng trong hệ thống tài chính rộng lớn hơn đang được định hình lại. Tương lai, stablecoin không còn chỉ là phương tiện giao dịch, mà trở thành tài sản nền tảng của toàn bộ hệ sinh thái tài chính token hóa — chúng sẽ đảm nhận chức năng giao dịch và thanh toán của các tài sản token hóa từ cổ phiếu, trái phiếu đến bất động sản.

Trong bối cảnh đó, việc giá trị stablecoin cuối năm 2025 tạm dừng chính là bước điều chỉnh ngắn hạn trong quá trình chuyển từ giai đoạn đầu cơ sang giai đoạn ứng dụng thực tế. Những bước tiến thực sự đang diễn ra âm thầm qua các hoạt động thanh toán bằng stablecoin của Trip.com, ứng dụng của Ngân hàng Công thương Trung Quốc, cùng các kế hoạch của các chính phủ toàn cầu về CBDC và trái phiếu địa phương trên chuỗi.