Ngành ngân hàng Mỹ phản bác lại báo cáo về stablecoin của Nhà Trắng — “Vấn đề bản chất đã sai rồi”

Mỹ phản bác nghiên cứu về lợi suất của stablecoin(yield) trong ngành ngân hàng. Tranh cãi đã vượt ra ngoài việc giải thích dữ liệu đơn thuần, trở thành cuộc chiến về khung pháp lý quyết định hướng lập pháp cho stablecoin tại Mỹ và tương lai của hệ sinh thái tài chính khu vực.

■ Báo cáo của CEA Nhà Trắng: “Cấm lợi nhuận mang lại hiệu quả rất nhỏ”

Ngày 8 tháng 4, Ủy ban Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng(CEA) đã phát hành một báo cáo phân tích dài 21 trang. Kết luận của báo cáo rõ ràng: cấm lợi nhuận của stablecoin chỉ có thể làm tăng cho vay ngân hàng khoảng 21 tỷ USD, chiếm 0,02% tổng số 12 nghìn tỷ USD khoản vay. Trong đó, phần của các ngân hàng khu vực (tài sản dưới 1000 tỷ USD) chỉ là 500 triệu USD.

Báo cáo cũng phân tích rằng, lệnh cấm sẽ khiến người tiêu dùng từ bỏ khoảng 800 triệu USD lợi nhuận, tỷ lệ lợi ích trên chi phí lên tới 6,6 — điều này có nghĩa là chi phí của việc cấm lợi nhuận vượt xa lợi ích mang lại.

Căn cứ phân tích dựa trên logic “tái phân bổ(reshuffling)”: do các nhà phát hành stablecoin sẽ đầu tư lại dự trữ vào trái phiếu chính phủ Mỹ, các thỏa thuận mua lại, quỹ thị trường tiền tệ, v.v., ngay cả khi người tiêu dùng chuyển tiền sang stablecoin, dòng tiền cuối cùng vẫn sẽ chảy trở lại hệ thống ngân hàng. Báo cáo đề xuất rằng, xét trong bối cảnh ngành ngân hàng hiện có hơn 1,1 nghìn tỷ USD dư thừa thanh khoản, từ góc độ toàn hệ thống, hầu như không gây hạn chế cho vay.

■ Phản bác của ABA: “Đáp án đúng cho vấn đề sai”

Giám đốc kinh tế của Hiệp hội Ngân hàng Mỹ(ABA), ông Sai Srinivasan, cùng phó trưởng bộ phận nghiên cứu ngân hàng và kinh tế, ông Ikai Wang, đã ngay lập tức phản bác. Họ nhấn mạnh: “Báo cáo của CEA từ đầu đã đặt ra câu hỏi sai, làm giảm đi rủi ro cốt lõi.”

ABA nhấn mạnh rằng, điểm tranh luận thực sự không phải là “việc cấm lợi nhuận ảnh hưởng đến cho vay”, mà là “việc cho phép lợi nhuận có thể thúc đẩy rút tiền gửi nhanh hơn”. Đặc biệt, tình huống dòng tiền rút khỏi các ngân hàng khu vực, làm tăng chi phí vay vốn ngân hàng, thu hẹp cho vay khu vực — mới là mối đe dọa thực sự.

Dựa trên phân tích liên quan của các bang, ABA ước tính rằng, nếu quy mô thị trường stablecoin từ khoảng 300 tỷ USD hiện nay tăng lên 1 nghìn tỷ đến 2 nghìn tỷ USD, riêng bang Iowa có thể giảm khoản vay từ 4,4 tỷ đến 8,7 tỷ USD.

■ Điểm mâu thuẫn cốt lõi: Thống kê tổng thể vs. Thực tế từng tổ chức

Cuộc tranh luận cuối cùng quy về sự khác biệt về góc nhìn: là nhìn vào “toàn hệ thống” hay là “các tổ chức riêng lẻ”.

Nhà Trắng nhấn mạnh rằng, ngay cả dòng tiền chảy vào stablecoin, dự trữ vẫn sẽ theo xu hướng macro là chảy trở lại hệ thống ngân hàng qua trái phiếu chính phủ Mỹ và các phương thức khác. Trong khi đó, ABA chỉ ra rằng, dòng “chảy trở lại” này không phải là dòng chảy về các ngân hàng khu vực đang rút tiền gửi, mà chủ yếu tập trung vào các tổ chức tài chính lớn hoặc thị trường tiền tệ. Các ngân hàng khu vực buộc phải dựa vào huy động vốn qua các nguồn tài chính lớn để bù đắp khoản tiền gửi mất đi, điều này sẽ làm tăng chi phí vay vốn → lãi suất vay tăng → làm giảm tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ, nông dân và các hộ gia đình.

■ Luật GENIUS và lỗ hổng của “Luật CLARITY”

Bối cảnh tranh cãi này là do luật GENIUS có hiệu lực từ tháng 7 năm 2025. Luật này cấm các nhà phát hành stablecoin thanh toán trực tiếp lãi suất, nhưng tồn tại một lỗ hổng: chưa rõ ràng cấm phân phối lợi nhuận qua các nền tảng trung gian.

Ví dụ điển hình là phần thưởng USDC của Coinbase. Thông qua chia sẻ lợi nhuận dự trữ với người dùng, họ cung cấp lợi suất gần như mức của tài khoản tiết kiệm lãi cao. ABA cho rằng, cấu trúc này về cơ bản làm phá vỡ ý định của luật cấm lợi nhuận, và cho rằng dự thảo sửa đổi của luật CLARITY hiện nay cần phải rõ ràng chặn đứng kênh này.

FDIC cũng đã tham gia xu hướng này. Họ đã đề xuất dự thảo quy định để thực thi luật GENIUS, đang thúc đẩy sửa đổi quy định bảo hiểm tiền gửi, nhằm đảm bảo rằng stablecoin thanh toán không thuộc phạm vi bảo hiểm tiền gửi.

■ Vấn đề sâu xa hơn: Lo ngại về ‘Ngân hàng hẹp(Narrow Bank)’

Sau tranh cãi này là một vấn đề cấu trúc tài chính căn bản hơn. Đó là lo ngại rằng stablecoin lợi nhuận thực chất đóng vai trò như “ngân hàng hẹp”, rút tiền khỏi chức năng trung gian tín dụng truyền thống.

Nhà Trắng cho rằng, miễn là dự trữ vẫn nằm trong trái phiếu chính phủ Mỹ và các tài sản siêu an toàn khác, cấu trúc giống ngân hàng hẹp này có thể còn có lợi về mặt an toàn thanh toán. Trong khi đó, ABA dẫn lại tiền lệ Quốc hội từng không chấp thuận phát hành CBDC (tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương) vì lý do tương tự, phản bác rằng, nếu không có các đảm bảo về chức năng ngân hàng cộng đồng, thì việc chấp nhận mô hình này thiếu nhất quán.

Ngoài ra, hơn 80% giao dịch stablecoin đã diễn ra ở nước ngoài, và một số nhà phát hành đã nắm giữ lượng trái phiếu chính phủ Mỹ vượt quá một số quốc gia, cũng được xem là bối cảnh của cuộc tranh luận này. Điều này cho thấy, cuộc tranh luận về lợi nhuận còn liên quan đến nhu cầu trái phiếu chính phủ Mỹ và chi phí tài chính của Mỹ, vốn là các biến số địa chính trị.

■ Những bài học cho thị trường Hàn Quốc

Cuộc tranh cãi này không chỉ là cuộc chiến nội bộ chính sách của Mỹ. Hàn Quốc cũng đang đối mặt với lựa chọn chính sách tương tự, dự kiến sẽ ban hành luật về stablecoin won (như KRWQ) và xây dựng thị trường chứng khoán token. Stablecoin nên chỉ dừng lại ở “phương tiện thanh toán”, hay nên cho phép phát triển thành “sản phẩm tài chính lợi nhuận” — câu trả lời của Mỹ về vấn đề này cũng có thể trở thành tiền lệ quan trọng cho Hàn Quốc.

Đặc biệt, các luận điểm của ABA về khả năng stablecoin lợi nhuận đe dọa nguồn tiền gửi của các tổ chức tín dụng cộng đồng, ngân hàng tiết kiệm, cũng phù hợp với các ngân hàng địa phương và hệ sinh thái tài chính hợp tác của Hàn Quốc. Đây chính là lý do các cơ quan quản lý cần theo dõi sát sao cuộc tranh luận Mỹ này.