Gần đây khi nghiên cứu các chỉ số kỹ thuật, tôi phát hiện nhiều người hiểu sai về chỉ số lệch hướng (chỉ số bias), thực ra nó chính là công cụ để xem khoảng cách giữa giá và đường trung bình động. Hôm nay muốn chia sẻ với mọi người cách sử dụng tốt chỉ số này.

Nói đơn giản, giá không thể luôn luôn sát với đường trung bình động, khi thị trường biến động thì đường trung bình phản ứng chậm hơn, điều này tạo ra sự lệch hướng. Chỉ số bias có logic rất rõ ràng: giá xa khỏi đường trung bình quá nhiều, sớm muộn cũng sẽ trở lại. Vì vậy, khi tỷ lệ lệch hướng đạt giá trị cực đoan, đó là cảnh báo thị trường có thể phản ứng quá mức.

Cách tính thực ra không phức tạp, chính là (giá đóng cửa ngày hôm đó − đường trung bình động N ngày) chia cho đường trung bình động N ngày nhân 100%. Kết quả dương thể hiện giá đang cao hơn giá trị trung bình (lệch hướng dương), âm là thấp hơn (lệch hướng âm). Ví dụ, tỷ lệ lệch hướng là 3, nghĩa là giá cao hơn đường trung bình 3%.

Làm thế nào để xác định tỷ lệ lệch hướng có quá cực đoan không? Điều này không có câu trả lời tuyệt đối, còn tùy thuộc đặc tính thị trường. S&P 500 khoảng 3-5% đã là cực đoan, Bitcoin có thể phải đến 8-10% mới tính là quá mức, vì vậy cần phải thử nghiệm trên các mã bạn giao dịch để tìm ra phạm vi giá trị cực đoan hợp lý.

Bản thân tôi khi dùng chỉ số bias thường kết hợp với đảo chiều của nến để giao dịch. Khi tỷ lệ lệch hướng đã rất lớn, nến xuất hiện bóng dưới thì sẽ chia nhỏ các lần vào lệnh để trung hòa giá vốn. Ngoài ra, tín hiệu phân kỳ cũng rất hữu ích, phân kỳ đỉnh là giá tạo đỉnh mới nhưng tỷ lệ lệch hướng không theo kịp, phân kỳ đáy là giá tạo đáy mới nhưng chỉ số không theo, tất cả đều là các điểm tiềm năng chuyển đổi xu hướng.

Tuy nhiên cần nhớ, chỉ số bias chỉ là công cụ hỗ trợ, đừng dựa hoàn toàn vào đó để vào lệnh. Trong xu hướng mạnh, giá có thể duy trì lệch khỏi đường trung bình trong thời gian dài, lúc này chỉ số dễ bị mất tác dụng. Tôi khuyên nên kết hợp với RSI hoặc hành vi giá để xác nhận, khi nhiều tín hiệu cùng xuất hiện thì tỷ lệ thắng sẽ cao hơn.

Nếu bạn là trader ngắn hạn, dùng đường trung bình 5 hoặc 10 ngày kết hợp chỉ số bias; trader lướt sóng dùng 20 ngày; nhà đầu tư dài hạn dùng 60 ngày. Điều chỉnh tham số phù hợp với chu kỳ giao dịch của bạn để chỉ số phát huy hiệu quả thực sự.

Cuối cùng, cần nói rằng tỷ lệ lệch hướng phản ánh một chân lý cơ bản của thị trường: giá trong ngắn hạn sẽ biến động mạnh do cảm xúc, nhưng cuối cùng vẫn phải trở về trung bình. Tuy nhiên, trong xu hướng đơn chiều cực mạnh, giá vẫn có thể dịch chuyển lớn, vì vậy đừng quá coi trọng chỉ số bias tuyệt đối, xu hướng mới là yếu tố chính. Nếu quan tâm, bạn có thể thử trên một số mã trên Gate, thử nghiệm lại hiệu quả.