Gần đây phát hiện nhiều người xung quanh vẫn còn khá mơ hồ về chuyện airdrop, nên quyết định nói rõ về ý nghĩa của airdrop là gì. Nói đơn giản, airdrop là một chiến lược marketing của các dự án blockchain để phát miễn phí token cho cộng đồng, nhằm nâng cao độ nhận diện và độ lưu thông của token.

Các cách chơi airdrop có nhiều loại. Cách đơn giản nhất gọi là airdrop tiêu chuẩn, bạn chỉ cần cung cấp địa chỉ ví là có thể nhận, nhưng thường có giới hạn số lượng, nên thời gian khá nhạy cảm. Còn có loại nhiệm vụ, dự án sẽ yêu cầu bạn đăng bài trên mạng xã hội, chia sẻ tweet hoặc mời bạn bè, hoàn thành nhiệm vụ mới nhận được token, cách này giúp dự án tạo hiệu ứng truyền thông hiệu quả hơn. Airdrop cho người giữ token là tự động gửi đến những người đã nắm giữ token của dự án, độ minh bạch cao hơn vì thông tin trên blockchain công khai. Ngoài ra còn có airdrop độc quyền, dự án chọn lọc người dùng đặc biệt, có thể không chỉ dựa vào số lượng token nắm giữ mà còn xem xét đóng góp của bạn cho dự án. Cuối cùng là airdrop kiểu rút thăm, khi quá nhiều người quan tâm, sẽ chọn ngẫu nhiên ai có thể nhận.

Nói về ý nghĩa và logic hoạt động của airdrop, thực ra là dự án quyết định phương án phát hành và điều kiện tham gia, sau đó quảng bá qua website, mạng xã hội và diễn đàn. Một số dự án dùng công nghệ snapshot, ví dụ chụp ảnh tất cả các địa chỉ nắm giữ một lượng token nhất định tại một thời điểm nhất định. Sau khi xác định danh sách, thường dùng hợp đồng thông minh để thực hiện phân phát, công khai lịch sử giao dịch để chứng minh tính công bằng, như vậy người nhận có thể nhận trực tiếp token.

Nhưng trong đó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Phổ biến nhất là lừa đảo, dụ bạn kết nối ví với website lừa đảo để lấy cắp khóa riêng. Có dự án hứa hẹn airdrop nhưng thực chất là muốn thu hút bạn mua nhiều token hơn, cuối cùng bán tháo khiến token trở thành rác. Vì vậy, phòng tránh rất quan trọng: đừng kết nối với website lạ, chú ý theo dõi các mạng xã hội chính thức, nếu không muốn rủi ro thì dùng ví airdrop chuyên dụng để cách ly tài sản.

Về mặt thuế, ở Mỹ, airdrop được xem như thu nhập, cần khai báo theo giá trị hợp lý tại thời điểm nhận. Nếu sau đó token tăng giá rồi bán ra, còn phải nộp thuế lợi nhuận vốn; ngược lại nếu lỗ thì có thể trừ vào thu nhập. Điều này nhiều người dễ bỏ qua, cần hỏi ý kiến chuyên gia.

Lợi ích của airdrop là thực sự thưởng cho người dùng sớm và những người đóng góp cho dự án, cũng giúp token phân tán ra nhiều ví theo cách tự nhiên của thị trường mà không cần qua trung gian. Nhưng nhược điểm rõ ràng là ngoài rủi ro lừa đảo, còn vấn đề thanh khoản — một số token airdrop không thể giao dịch trên sàn, dù nhiều cũng bằng không. Ví dụ điển hình là Gas DAO và OpenDao cuối năm 2021, vốn hóa của OpenDao từng đạt 250 triệu USD, đến tháng 9 năm 2022 đã giảm xuống dưới 11 triệu USD.

Lịch sử lần đầu tiên có airdrop tiền mã hóa là vào ngày 25 tháng 3 năm 2014, với AuroraCoin, dành cho công dân và cư dân vĩnh viễn của Iceland, mỗi người nhận 31.8 AUR. Đến nay, airdrop NFT cũng trở nên phổ biến, nguyên lý tương tự, chủ yếu là phát thêm token cho người nắm giữ NFT để xây dựng cộng đồng.

Nếu muốn tìm cơ hội airdrop, thường có thể đăng ký nhận bản tin airdrop hoặc theo dõi mạng xã hội của các dự án blockchain. Tuy nhiên, cần nhận thức rõ rằng, số tiền từ airdrop thường không lớn, thường không quá 10 USD, và token có thể thiếu thanh khoản. Người thực sự kiếm tiền từ airdrop không nhiều, phần lớn xem đó như cơ hội thử nghiệm miễn phí dự án mới. Vì vậy, cần nhìn nhận airdrop một cách lý trí, đừng quá kỳ vọng, cũng đừng để mắc bẫy.