Ngoài sân thi đấu: Trò chơi kiếm lợi quanh World Cup

Tác giả: Zen, PANews

World Cup không chỉ là một lễ hội dành cho người hâm mộ, nó cũng là một cửa sổ đầu cơ hiếm có trên toàn cầu.

48 đội tuyển, 104 trận đấu, lịch trình xuyên qua ba quốc gia Mỹ, Canada, Mexico, tập trung nén chú ý, cảm xúc, nhận dạng bản thân, chênh lệch thông tin và tài nguyên khan hiếm vào trong hơn một tháng. Vì vậy, xung quanh World Cup không chỉ hình thành tiêu thụ bóng đá mà còn tạo ra một hệ sinh thái đầu cơ toàn diện. Có người đặt cược tỷ số, có người đẩy giá xác suất, có người mua cổ phiếu khái niệm, có người tích trữ áo đấu, vé xem trận, thậm chí cung cấp thông tin và công cụ.

Và đúng lúc này, World Cup diễn ra trong thời đại mà thị trường dự đoán, cá cược thể thao, mạng xã hội và tài sản số đã hòa quyện chặt chẽ. Khi ngày càng nhiều nguồn vốn cố gắng tìm kiếm cơ hội từ World Cup, giải đấu bóng đá lớn nhất thế giới này cũng trở thành một cuộc thử nghiệm đầu cơ kéo dài nhiều tuần.

一、Sự trỗi dậy của thị trường dự đoán

Năm 2022, trong thời gian diễn ra World Cup Qatar, thị trường dự đoán chỉ là một trò chơi nhỏ trong cộng đồng tiền mã hóa và các nhà giao dịch nhỏ lẻ. Nhưng nay, nó đã thực sự trở thành một phần chính trong câu chuyện thể thao, trở thành một cảnh quan đầu cơ mới đáng chú ý nhất của kỳ World Cup này.

Sau khi World Cup khai mạc, các hợp đồng dự đoán về “Chức vô địch World Cup” trên nền tảng Polymarket đã nhanh chóng vượt qua 2 tỷ USD về khối lượng giao dịch. Tính đến ngày 18 tháng 6, khối lượng giao dịch của các hợp đồng chiến thắng trên nền tảng này đã đạt 2,6 tỷ USD, thanh khoản khoảng 436 triệu USD. Một ông lớn khác trong thị trường dự đoán là Kalshi cũng hưởng lợi lớn từ lượng truy cập khổng lồ, trong tuần đầu khai mạc World Cup FIFA 2026, đã ghi nhận 5,1 tỷ USD giao dịch, lập kỷ lục lịch sử của nền tảng.

Kalshi đã ký hợp tác chính thức với Liên đoàn bóng đá Argentina trong thời gian World Cup, Messi đã quảng bá nền tảng này trên mạng xã hội.

Xét về tốc độ tăng trưởng người dùng, thị trường dự đoán đang vượt qua các nền tảng cá cược thể thao truyền thống. Báo Mỹ trích dẫn dữ liệu của Apptopia cho biết, từ ngày 1 đến 15 tháng 6, Kalshi và Polymarket chiếm gần 75% hoạt động mới của các ứng dụng cá cược. Trong chu kỳ thể thao đỉnh điểm của World Cup, chung với NBA Finals và NHL Finals, tốc độ tăng trưởng của thị trường dự đoán rõ ràng vượt xa DraftKings, FanDuel, BetMGM và các nền tảng cá cược truyền thống khác.

So với cá cược thể thao truyền thống, câu chuyện về tài sản trên chuỗi của thị trường dự đoán cũng có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn. Sau trận hòa 0-0 giữa Tây Ban Nha và Cape Verde, thị trường liên quan trên Polymarket đã có khoảng 64 triệu USD giao dịch. Trong đó, một nhà giao dịch mới đã đặt cược rằng Tây Ban Nha không thắng và Cape Verde thắng kèo, thu về khoảng 9 triệu USD lợi nhuận; còn một nhà giao dịch khác với phong cách ổn định hơn lại cược Tây Ban Nha thắng, cuối cùng đã thua sạch 1 triệu USD vốn.

二、Cá cược thể thao truyền thống

Trước kỳ World Cup này, ngành cá cược đã xem đây là một cửa sổ lịch sử. Theo FT, dự kiến tổng số tiền đặt cược liên quan đến World Cup 2026 sẽ vượt quá 50 tỷ USD, tăng 43% so với World Cup Qatar 2022.

Hiện nay, thị trường cá cược thể thao hợp pháp tại Mỹ cũng đã vượt xa thời kỳ World Cup 2022. Các nền tảng như DraftKings, FanDuel, BetMGM đã thay toàn bộ trang chủ thành nội dung về World Cup, sẵn sàng đón nhận cơn lốc thể thao và cá cược này.

Dù thị trường dự đoán đã chiếm nhiều sự chú ý, nhưng cá cược thể thao truyền thống vẫn là nền tảng lớn nhất của hoạt động đầu cơ World Cup. So với các câu chuyện mới và phương thức giao dịch mới của thị trường dự đoán, cá cược thể thao truyền thống sở hữu thói quen người dùng đã trưởng thành hơn, thị trường hợp pháp lớn hơn và hệ thống sản phẩm hoàn chỉnh hơn. Đối với phần lớn người hâm mộ bình thường, việc đặt cược thắng thua trận đấu, cược chấp, cược tổng số bàn thắng, tỷ số vẫn là lựa chọn hàng đầu.

Eilers & Krejcik Gaming dự đoán, trong kỳ World Cup này, các nền tảng cá cược thể thao hợp pháp tại Mỹ sẽ có tổng số tiền đặt cược khoảng 2,8 tỷ USD. Nếu đội tuyển Mỹ tiến xa hơn, con số này có thể tăng lên 4,3 đến 4,4 tỷ USD. Theo dự báo của Sports Business Journal, điều này sẽ giúp tỷ lệ bóng đá trong tổng số cá cược thể thao tại Mỹ từ tháng 6 đến tháng 7, vốn thường chiếm dưới 5%, trở thành một lĩnh vực chủ đạo chiếm hơn 25%.

Vì vậy, trong câu chuyện “Vua cũ đối đầu kẻ mới”, thị trường dự đoán tập trung vào giao dịch tài chính mang lại cảm giác mới mẻ và khả năng lan truyền xã hội, còn các nhà cái truyền thống vẫn nắm giữ phần lớn thị phần đầu cơ trưởng thành, ổn định và quy mô lớn nhất.

三、Thị trường chứng khoán

World Cup cũng tạo ra các “cổ phiếu ý tưởng” trên thị trường vốn. Nhiều khi, chỉ một lịch trình thi đấu, một chiến thắng, thậm chí là kỳ vọng tăng tiêu thụ của người hâm mộ cũng đủ đẩy giá cổ phiếu tăng.

Thị trường Hàn Quốc là ví dụ điển hình. Trước ngày khai mạc World Cup Bắc Mỹ 2026 một ngày, đội tuyển Hàn Quốc chuẩn bị trận đấu vòng bảng gặp CH Czech. Khi trận đấu gần đến, các nhà đầu tư đặt cược rằng tiêu thụ gà rán, thực phẩm ăn liền và các dịch vụ xem bóng tại nhà sẽ tăng. Ngày 11 tháng 6, cổ phiếu của các doanh nghiệp chế biến gà thịt như Maniker tăng 29,97%, Maniker F&G tăng 29,83%, Foodnamu tăng 18,85%.

Các giao dịch này không phải mới xuất hiện trong năm 2026. Trước World Cup Qatar 2022, các cổ phiếu liên quan đến “gà rán + bia” của Hàn Quốc đã từng bị đẩy giá trước đó. Theo thống kê của truyền thông Hàn, trong vòng một tháng trước khai mạc World Cup 2022, cổ phiếu Kyochon F&B tăng 46%, Maniker tăng 49%, Jeju Beer tăng 64%.

Trong World Cup Qatar, cổ phiếu các công ty liên quan bóng đá tại Nhật Bản cũng biến động mạnh theo thành tích đội tuyển. Sau khi Nhật thua Costa Rica 0-1, triển vọng vượt qua vòng bảng nhanh chóng giảm nhiệt. Sau đó, các công ty như CyberAgent (công ty mẹ của nền tảng phát trực tiếp Abema), Mizuno (thương hiệu thể thao Nhật Bản), chuỗi quán rượu kiểu Anh Hub đều giảm giá đáng kể. Khi Nhật thắng Tây Ban Nha 2-1 và giành vị trí nhất bảng, tâm lý thị trường lại đảo chiều, cổ phiếu các doanh nghiệp này lại tăng mạnh.

Các lý do tương ứng của từng công ty cũng khác nhau: CyberAgent tận dụng lượng truy cập tăng đột biến nhờ phát trực tiếp miễn phí World Cup, Hub liên quan đến tiêu thụ tại các quán bar offline, Mizuno liên quan đến bán trang phục đội tuyển và giày bóng đá.

Rõ ràng, mỗi lần đội thắng hoặc thua, các nhà giao dịch đều định giá lại độ nóng của người hâm mộ. Điều này khiến cổ phiếu ý tưởng về World Cup giống như một bảng cảm xúc dao động liên tục dựa trên kết quả, cảnh quan tiêu dùng và tâm lý người hâm mộ.

四、Mua bán vé chuyển nhượng

Vé xem World Cup vốn là giấy chứng nhận vào sân của người hâm mộ, nhưng tại World Cup 2026, nó còn trở thành mặt hàng đầu cơ đầy sáng tạo. Có người mua vé chính thức rồi bán lại, có người mua quyền mua vé của FIFA Collect, thậm chí có người không có vé thật mà đã đăng ký bán trên các nền tảng thứ ba. Điều này khiến thị trường vé World Cup không còn chỉ là thị trường tiêu thụ, mà còn là thị trường arbitrage dựa trên sự khan hiếm chỗ ngồi.

Vé xem World Cup phụ thuộc nhiều vào đội tuyển, ngôi sao, vị trí địa lý và ý muốn đi lại của người hâm mộ, nên hoạt động arbitrage cũng tiềm ẩn lợi nhuận và rủi ro. Sau khi lịch thi đấu được công bố, Houston xác nhận sẽ đăng cai trận đấu của đội tuyển Bồ Đào Nha, kỳ vọng của C Ronaldo đã ngay lập tức thổi bùng thị trường bán lại. Trước khi lịch thi đấu công bố, giá vé trên thị trường thứ cấp của các trận đấu tại Houston dao động từ khoảng 390 USD đến 2.497 USD; chỉ sau 4 giờ, một số vé đã bị đẩy giá lên tới 487 USD đến 11.150 USD.

Trước thềm khai mạc World Cup, theo FT, còn khoảng 180.000 vé đang chờ bán trên nền tảng chính thức của FIFA, trong đó khoảng 176.000 vé tập trung ở vòng bảng. Trong vòng một tháng, giá trung bình của vé trên nền tảng chính thức đã giảm khoảng 20%, nếu trừ phí của FIFA, nhiều nhà bán vé lậu thực tế lỗ vốn. Ngược lại, các đội tuyển có lượng fan đông như Mexico, Colombia vẫn có nhu cầu cao, một số vé bán lại có giá gấp 4-6 lần mệnh giá, đặc biệt là đội Scotland, lần đầu trở lại World Cup sau nhiều năm, các vé liên quan cũng có giá cao.

Trên các nền tảng thứ ba, hoạt động mua bán vé còn phức tạp hơn. Trên StubHub, SeatGeek, Vivid Seats, một số người bán đã rao bán vé trước khi nhận được vé thật. Những nhà đầu cơ này cược rằng giá vé sẽ giảm gần đến ngày thi đấu, để họ có thể mua với giá thấp hơn sau đó. Nếu giá vé tăng, họ buộc phải mua với giá cao để hoàn thành đơn hoặc hủy đơn và chấp nhận phạt từ nền tảng bán vé. Về cơ bản, thao tác này gần giống như bán khống trong thị trường tài chính.

Điều đáng chú ý là, chính FIFA còn đẩy mạnh tính đầu cơ của “đủ điều kiện vào sân” trong kỳ World Cup này. FIFA đã ra mắt “Right to Buy” (RTB) – quyền mua vé cho các trận đấu trong tương lai, không bao gồm vé thật, nhưng có thể chuyển nhượng trên thị trường FIFA Collect. Điều này tạo ra một dạng “đầu cơ cấp hai”: cấp một là chuyển nhượng quyền mua vé, cấp hai mới là chuyển nhượng vé thật.

五、Bộ sưu tập và phụ kiện

Các mặt hàng phụ kiện của World Cup luôn là lĩnh vực tiêu thụ quan trọng của người hâm mộ, từ lâu đã tồn tại hiện tượng sưu tầm, chuyển nhượng và đầu cơ. Những mặt hàng dễ bị thị trường đẩy giá thường là những sản phẩm có tính khan hiếm, giá trị cảm xúc và khả năng lưu thông.

Ví dụ điển hình vẫn là các miếng dán Panini. Sau khi World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội, album dán Panini chính thức cũng mở rộng theo. Album này có 112 trang, cần sưu tầm 980 miếng dán khác nhau để hoàn thành, trong đó có 68 miếng dán đặc biệt. Mỗi gói gồm 7 miếng dán, giá 1,25 bảng Anh tại thị trường Anh. Do thường xuyên rút ra các miếng dán trùng lặp, để hoàn thành toàn bộ album có thể phải mua hơn 1.000 gói, chi phí gần 1.000 bảng.

Tính đầu cơ của Panini đã được chứng minh qua thị trường dán cũ. Loại dán này hoàn toàn có thể biến từ hàng tiêu dùng giá thấp thành vật sưu tầm giá cao. Năm 2021, một miếng dán Maradona năm 1979 của Panini đã bán đấu giá với giá 470.000 bảng Anh. Dù phần lớn các miếng dán không thể đạt giá trị đó, nhưng đủ để thấy rằng giá trị của các miếng dán World Cup không chỉ đến từ giấy in, mà còn từ cầu thủ, thời kỳ, tính khan hiếm và ký ức tập thể tạo thành câu chuyện sưu tầm.

Áo đấu mang tính biểu tượng hoặc khan hiếm cũng là mặt hàng hot trên thị trường thứ cấp. Trong kỳ World Cup 2026, thành phố New York đã ra mắt một mẫu áo đấu chủ đề địa phương, giá gốc chỉ 50 USD, giới hạn 1500 chiếc. Do giá thấp hơn nhiều so với áo đấu chính thức và mang biểu tượng địa phương, số áo này nhanh chóng bán hết. Sau đó, trên eBay và các nền tảng khác, giá áo đấu này đã tăng vọt lên 400 USD, có nơi còn niêm yết tới 999 USD.

Trước trận đấu giữa Bồ Đào Nha và Cộng hòa Congo tại Houston, nhiều người bán rong ngoài sân đã bán áo số 7 của C Ronaldo với giá khoảng 60 USD, trong khi giá bán lẻ chính hãng khoảng 130 USD. Nhiều người hâm mộ biết rõ nguồn gốc không rõ ràng của những chiếc áo này, nhưng vẫn sẵn lòng mua vì trong bối cảnh giá vé cao, chi phí đi lại đắt đỏ và áp lực tiêu dùng lớn, chiếc áo “giống thật” giá 60 USD đã đủ để thể hiện danh tính khi xem trận đấu.

Dù sao, đối với người hâm mộ, chỉ cần chiếc áo có thể thể hiện trên sân, trên khán đài và trong ảnh trên mạng xã hội, nó đã có giá trị tiêu dùng. Còn đối với các nhà buôn và chuỗi cung ứng hàng giả, đó chính là nhu cầu có thể bị khai thác.

六、Tiền mã hóa

World Cup còn thúc đẩy một tầng đầu cơ thuộc về thị trường tiền mã hóa, vốn còn mang tính biên độ mạnh hơn nữa. Phần điên rồ nhất đến từ các Meme coin không chính thức liên quan đến World Cup.

Trước hai tháng khai mạc World Cup 2026, trên Solana đã xuất hiện hơn 16.000 token chủ đề World Cup, trong đó chỉ riêng tháng 5 đã phát hành mới 11.184 token, tăng khoảng 531% so với tháng 4. Các thống kê còn cho thấy, trong tháng 5, khối lượng giao dịch của các Meme coin bóng đá trên Solana gấp khoảng 650 lần các token tương tự trên Ethereum. Hầu hết các token này không có sự ủy quyền của đội tuyển, không có mục đích sử dụng thực tế hoặc thanh khoản ổn định, chỉ dựa vào tên gọi World Cup, biểu tượng đội tuyển quốc gia và hình ảnh cầu thủ để thu hút các nhà giao dịch ngắn hạn.

Điển hình là token WORLDCUP phát hành trên Pump.fun. Token này ra mắt ngày 11 tháng 5, vốn hóa ban đầu chưa đến 40.000 USD, nhưng chỉ hai ngày sau đã tăng lên khoảng 6 triệu USD, đến ngày 21 tháng 5 đạt đỉnh 12,2 triệu USD. Một nhà giao dịch đã bỏ ra 341 USD trong giai đoạn đầu, thực hiện 5 giao dịch, rồi bán ra từng phần trong ba đợt tăng giá, cuối cùng thu về khoảng 48.000 USD, lợi nhuận hơn 140 lần.

Tuy nhiên, câu chuyện giàu có này thường chỉ thể hiện ở các địa chỉ vào sớm và thoát ra thành công, còn phần lớn nhà đầu tư bị thua lỗ nặng trong đợt giảm giá mạnh. Sau khi World Cup khai mạc, một token không chính thức lấy tên cầu thủ Anh Bellingham đã giảm 98%. Token này không có sự tham gia của Bellingham, cũng không được Liên đoàn bóng đá Anh ủy quyền, chỉ đơn thuần lợi dụng tên cầu thủ và sự nóng của World Cup để thu hút mua vào.

Công ty phân tích blockchain TRM Labs cũng đã cảnh báo trước lễ khai mạc, rằng các “đồng xu kỷ niệm World Cup” đã trở thành kênh tiềm năng để đẩy giá lên rồi bán tháo.

七、Dịch vụ nội dung và thông tin

Lớp cuối cùng trong hệ sinh thái đầu cơ World Cup là cung cấp thông tin và công cụ cho các nhà đầu cơ. Trước lượng lớn người hâm mộ theo dõi World Cup, những kẻ bán “cây gậy” cũng kiếm lời.

Một người hâm mộ tên Luke ở Chicago phát hiện, nền tảng chính thức của FIFA rất khó để so sánh cùng lúc vé còn lại và giá của 104 trận đấu, nên đã dùng Claude Code để phát triển trong 5 ngày một trang web theo dõi vé tên SeatSidekick. Trang này lấy dữ liệu từ hệ thống bán vé của FIFA, tập trung hiển thị tồn kho, giá thấp nhất và xu hướng giá của các trận đấu khác nhau. Trang bắt đầu hoạt động ngày 18 tháng 4, trong vòng một tháng đã thu hút 178.000 người dùng độc lập và hơn 1 triệu lượt xem.

SeatSidekick ban đầu là công cụ miễn phí, sau đó bổ sung dịch vụ nhắc nhở giá. Người dùng có thể thiết lập mục tiêu trận đấu và mức giá, khi FIFA xuất hiện vé phù hợp sẽ nhận được thông báo. Một người dùng Reddit kể rằng, anh đã mua vé vượt quá khả năng chi trả trong giai đoạn rút thăm, sau đó dùng SeatSidekick theo dõi tồn kho và giá cạnh tranh của cùng một trận, điều chỉnh giá đến trang “Giao dịch tốt nhất” của nền tảng, rồi bán được vé của 3 trận trong vài ngày.

Một dạng dịch vụ thông tin trực tiếp hơn là bán các lời khuyên đặt cược World Cup. Nhiều cá nhân và nhóm đã mở các nhóm Telegram trả phí, đăng ký thành viên để bán các khuyến nghị cá cược trong suốt giải, bao gồm lựa chọn trận đấu hàng ngày và cơ hội đặt cược tức thì.

Điểm đặc biệt của dịch vụ này là, doanh thu không phụ thuộc trực tiếp vào độ chính xác của khuyến nghị. Chỉ cần đủ nhiều người tin rằng người cung cấp dữ liệu có lợi thế, nhà cung cấp có thể thu phí thành viên trước. Nếu khuyến nghị thành công, họ lại có thể dùng kết quả làm tài liệu quảng cáo để thu hút thành viên mới.

Có người đầu cơ vào giá vé, có người đầu cơ vào kết quả trận đấu, còn nhóm “bán cây gậy” này đầu cơ vào chính nhu cầu thông tin. Họ không cần biết ai sẽ vô địch, chỉ cần biết rằng, càng nhiều người cố gắng kiếm tiền từ World Cup, thì càng có nhiều người sẵn sàng trả tiền để có cảm giác nhanh hơn, sớm hơn, gần hơn với câu trả lời.

Người thắng cuộc thực sự không nhất thiết là người đoán đúng vô địch, mà là người hiểu rõ nhất cách dòng chảy của sự chú ý này. Sau khi World Cup kết thúc, tỷ số sẽ đi vào lịch sử, còn ngoài sân cỏ, một mạng lưới giao dịch khổng lồ khác đã âm thầm thanh toán trong thị trường toàn cầu.