Bitcoin và USDT đang cùng nhau đe dọa vàng như thế nào?

Các nhà phân tích của JPMorgan đã phát hiện một sự phân hóa đáng kể giữa dòng tiền của Bitcoin (BTC) và các quỹ ETF vàng kể từ khi xung đột tại Iran bùng nổ. Song song đó, một báo cáo khác tiết lộ rằng stablecoin đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động buôn lậu vàng bất hợp pháp.

Hai diễn biến này phác họa một bức tranh đầy thách thức đối với vàng, khi chịu áp lực từ cả hai phía. Vốn đầu tư tổ chức đang dần chuyển dịch sang BTC, trong khi USDT của Tether đang định hình lại cách thức vận chuyển vàng vật chất qua các chuỗi cung ứng tội phạm ở khu vực Mỹ Latinh.

Bitcoin ETF hút vốn, trong khi quỹ vàng bị rút mạnh

Theo báo cáo của JPMorgan do giám đốc điều hành Nikolaos Panigirtzoglou dẫn dắt, quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới, SPDR Gold Shares (GLD), đã chứng kiến dòng tiền rút ra tương đương khoảng 2,7% tổng tài sản quản lý (AUM) kể từ khi chiến sự bùng nổ. Trong khi đó, iShares Bitcoin Trust (IBIT) của BlackRock lại ghi nhận dòng tiền đổ vào khoảng 1,5% trong cùng giai đoạn.

Tổng dòng vốn đổ vào các quỹ ETF chính | Nguồn: BloombergSự thay đổi này đã đảo ngược xu hướng trước đó vốn ủng hộ vàng kể từ tháng 10/2025, khi các nhà đầu tư cá nhân chuyển dịch từ BTC sang vàng, dẫn đến dòng vốn chảy ra khỏi IBIT và đổ vào GLD. Tuy nhiên, khi xét về dòng vốn tích lũy trong dài hạn, các quỹ ETF BTC vẫn vượt trội hơn các quỹ ETF vàng, với tổng dòng vốn vào của IBIT kể từ năm 2024 gần như gấp đôi so với GLD.

Đặc biệt, tổng tài sản quản lý của IBIT từng gần như bắt kịp GLD vào tháng 7 năm ngoái, trước khi chênh lệch giữa hai quỹ lại gia tăng sau đợt điều chỉnh thị trường vào tháng 10.

Dữ liệu về vị thế của các nhà đầu tư tổ chức cũng mang đến một góc nhìn khác. Lượng bán khống IBIT đã tăng trong những tháng gần đây, trong khi lượng bán khống GLD lại giảm. JPMorgan nhận định điều này cho thấy các quỹ phòng hộ đã giảm mức độ tiếp xúc với BTC để chuyển sang vàng, trước khi xu hướng này đảo ngược trong thời gian gần đây.

Đáng chú ý, dòng tiền ròng 30 ngày của các quỹ ETF BTC đã phục hồi lên mức 906 triệu USD tính đến ngày 11/3, sau khi ghi nhận dòng tiền rút ra 1,9 tỷ USD chỉ một tháng trước đó. Trái lại, GLD mất 3 tỷ USD chỉ trong ngày 6/3, đánh dấu mức rút vốn hàng ngày lớn nhất trong vòng hai năm qua.

Dòng vốn ròng chảy vào các quỹ ETF BTC trong 30 ngày qua | Nguồn: SoSoValueJPMorgan cũng chỉ ra rằng mức độ biến động của BTC đang giảm dần, điều này được cho là nhờ sự tham gia ngày càng sâu rộng của các tổ chức tài chính và thanh khoản thị trường được cải thiện.

USDT trở thành công cụ thanh toán trong buôn lậu vàng

Trong khi BTC ngày càng chiếm ưu thế trong danh mục đầu tư của các tổ chức, USDT lại đang nổi lên như một công cụ thanh toán trong thị trường hàng hóa vật chất, một vai trò mà các cơ quan quản lý không hề dự đoán trước.

Một báo cáo mới từ Sáng kiến Toàn cầu Chống Tội phạm Có tổ chức Xuyên quốc gia (GI-TOC) cho thấy Venezuela đã trở thành trung tâm khu vực của hoạt động buôn lậu vàng ở khu vực Amazon trong hai năm qua. Điều này đã đảo ngược các mô hình trước đó, khi vàng thường được vận chuyển từ Venezuela sang Brazil và Guyana.

Theo báo cáo của GI-TOC, dựa trên các cuộc phỏng vấn với các trader vàng tại Georgetown, Guyana, một phần vàng có nguồn gốc từ Guyana hiện đang được bán tại Venezuela để đổi lấy USDT. Marcena Hunter, đồng tác giả của báo cáo và Trưởng bộ phận Khai thác tại GI-TOC, cho biết các nhà buôn lậu vàng bất hợp pháp đã sử dụng stablecoin này trong suốt năm qua.

“Điều này nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của stablecoin trong các giao dịch bất hợp pháp toàn cầu, đồng thời làm dấy lên những lo ngại rộng hơn về tiền điện tử và tội phạm có tổ chức,” báo cáo viết.

Những phát hiện này phù hợp với báo cáo của TRM Labs vào tháng 12, trong đó kết luận rằng Venezuela ngày càng phụ thuộc vào USDT khi các lệnh trừng phạt và siêu lạm phát đã cắt đứt đất nước này khỏi các kênh ngân hàng truyền thống. GI-TOC ước tính rằng ngành khai thác vàng của Venezuela đã tạo ra hơn 2,2 tỷ USD doanh thu vào năm ngoái, trở thành nguồn thu nhập chính khi doanh thu từ dầu mỏ giảm mạnh.

Báo cáo cũng tiết lộ cách chính phủ Maduro sử dụng thương mại vàng để duy trì lòng trung thành của các chính trị gia và lực lượng an ninh, đồng thời phối hợp với các nhóm tội phạm để củng cố vị trí tại khu vực lưu vực sông Amazon.

Tether đã phản hồi bằng cách nhấn mạnh sự hợp tác của mình với các cơ quan thực thi pháp luật toàn cầu, bao gồm việc đóng băng khoảng 4,3 tỷ USD tài sản liên quan đến hoạt động bất hợp pháp.

Quốc hội Mỹ tập trung vào vấn đề vàng lậu, nhưng vẫn bỏ ngỏ vai trò của tiền điện tử

Đạo luật Đối tác Hợp pháp về Vàng và Khai thác Mỏ của Hoa Kỳ, một dự luật lưỡng đảng do các Thượng nghị sĩ John Cornyn, Tim Kaine, Ted Cruz và Jacky Rosen đề xuất, đã được Ủy ban Đối ngoại Thượng viện thông qua vào cuối tháng 1.

Dự luật yêu cầu Bộ Ngoại giao xây dựng chiến lược dài hạn nhằm phá vỡ các hoạt động khai thác vàng bất hợp pháp tại Tây Bán cầu. Đồng thời, luật cũng yêu cầu các cơ quan điều tra cụ thể về hoạt động buôn lậu vàng bất hợp pháp của Venezuela và thiết lập các quan hệ đối tác công-tư để đảm bảo chuỗi cung ứng vàng minh bạch và có trách nhiệm.

Tuy nhiên, Marcena Hunter nhận định rằng dự luật cần bổ sung các điều khoản nhằm giải quyết vai trò ngày càng tăng của tiền điện tử trong việc rửa tiền từ hoạt động buôn lậu vàng để đạt hiệu quả tối ưu. Bà nhấn mạnh rằng bất kỳ chiến lược nào được đưa ra cũng cần tập trung vào việc phá vỡ luồng tài chính của các tổ chức tội phạm và ngăn chặn các cá nhân nước ngoài tiếp cận hệ thống tài chính Hoa Kỳ.

Thách thức cho các nhà hoạch định chính sách

Sự hội tụ của hai xu hướng này đặt ra một bài toán khó cho các nhà hoạch định chính sách. BTC đang thu hút vốn đầu tư tổ chức, dần thay thế vàng trong vai trò tài sản trú ẩn an toàn. Trong khi đó, USDT lại trở thành công cụ thanh toán trong hoạt động buôn lậu vàng vật chất.

Quốc hội Mỹ có thể sẽ cần đưa ra các biện pháp để kiểm soát vai trò của stablecoin trong các dòng chảy hàng hóa bất hợp pháp. Điều này sẽ là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của các chính sách mới trong việc ngăn chặn hoạt động buôn lậu vàng.

Ông Giáo