sổ lệnh mua

Sổ lệnh mua là danh sách mà các sàn giao dịch công bố, tổng hợp toàn bộ lệnh mua đang mở và sắp xếp theo thứ tự giá từ cao xuống thấp. Ở mỗi mức giá, sổ lệnh thể hiện khối lượng lệnh và tổng độ sâu tích lũy. Công cụ này giúp trực quan hóa nhu cầu mua cùng các vùng hỗ trợ, là yếu tố then chốt để phân tích độ trượt giá, chênh lệch giá và xác định điểm vào lệnh tối ưu. Cả các sàn giao dịch tập trung như Gate và các sàn DEX dựa trên sổ lệnh như dYdX đều cung cấp độ sâu bên mua cùng hàng đợi lệnh mua đang hoạt động. Hiểu rõ sổ lệnh mua giúp người dùng đặt lệnh giới hạn, lệnh cắt lỗ và nhận diện các bức tường mua lớn hoặc khoảng trống thanh khoản. Trong những thời điểm thị trường biến động mạnh, sổ lệnh còn giúp nhà giao dịch dự báo tốc độ khớp lệnh và các rủi ro trượt giá có thể xảy ra.

Tóm tắt

Ý nghĩa: Một bản ghi công khai về tất cả các lệnh mua đang chờ xử lý trên một sàn giao dịch, cho biết có bao nhiêu người muốn mua một loại tiền điện tử ở các mức giá cụ thể.

Nguồn gốc & Bối cảnh: Khái niệm sổ lệnh bắt nguồn từ các sàn giao dịch chứng khoán truyền thống hàng chục năm trước nhằm khớp người mua và người bán. Các sàn giao dịch tiền mã hóa đã áp dụng và số hóa cơ chế này, giúp nó có thể được quan sát công khai theo thời gian thực để tăng tính minh bạch.

Tác động: Sổ lệnh mua quyết định thanh khoản tài sản và khám phá giá. Nhiều lệnh cho thấy nhu cầu mạnh và có thể đẩy giá tăng; ít lệnh có thể khiến giá giảm. Các nhà giao dịch sử dụng sổ lệnh để dự đoán biến động giá ngắn hạn.

Hiểu lầm phổ biến: Người mới thường nhầm tưởng rằng tất cả các lệnh trong sổ lệnh mua chắc chắn sẽ được thực hiện. Thực tế, đây chỉ là ‘ý định’ — giá thay đổi hoặc các sự kiện thị trường có thể khiến lệnh bị hủy hoặc chỉ được khớp một phần.

Mẹo thực tế: Khi xem sổ lệnh mua, hãy chú ý đến các ‘cụm lệnh’ — khoảng giá nơi nhiều lệnh tích tụ. Đây thường là các mức hỗ trợ mạnh. So sánh với các cụm lệnh bán để đánh giá cung cầu thị trường. Hầu hết các sàn đều cung cấp miễn phí tính năng xem sổ lệnh theo thời gian thực trên website và ứng dụng.

Lưu ý rủi ro: Sổ lệnh có thể bị thao túng. Cá mập có thể đặt các lệnh lớn giả (‘tường cá mập’) nhằm tác động đến kỳ vọng giá, sau đó nhanh chóng hủy lệnh sau khi giá biến động. Người mới không nên quá phụ thuộc vào sổ lệnh khi ra quyết định giao dịch. Ngoài ra, độ trễ dữ liệu hoặc sự cố sàn có thể khiến thông tin không chính xác.

Sổ lệnh mua (BuyOrderBook): Định nghĩa và Ý nghĩa

Sổ lệnh mua là danh mục được các sàn giao dịch quản lý, ghi nhận toàn bộ lệnh mua đang mở, sắp xếp theo giá.

Hệ thống này xếp lệnh mua chờ khớp từ giá cao xuống thấp, thể hiện khối lượng sẵn có ở từng mức giá và tổng cộng dồn khi di chuyển xuống dưới. Có thể hình dung đây như một hàng người mua cạnh tranh giá—người đứng đầu sẵn sàng trả cao nhất, hàng đợi càng dài phía trên càng phản ánh lực cầu mạnh.

Phần lớn lệnh mua là lệnh giới hạn, xác định mức giá tối đa mà người mua chấp nhận. Trái lại, lệnh thị trường không đặt giá và sẽ được khớp ngay với lệnh bán hiện có, ưu tiên giá tốt nhất. Sổ lệnh mua chủ yếu thể hiện hàng đợi các lệnh mua giới hạn.

Tại sao cần hiểu về sổ lệnh mua?

Sổ lệnh mua giúp nhà giao dịch đánh giá sức mạnh hỗ trợ, nguy cơ trượt giá và xác định thời điểm vào lệnh tối ưu.

Một cụm lệnh mua dày đặc tại một mức giá tạo thành “tường mua”, có thể đóng vai trò hỗ trợ ngắn hạn khi giá giảm về vùng này. Nếu các lệnh mua rải rác, lệnh thị trường lớn hoặc giá biến động mạnh sẽ dễ gây trượt giá, làm giá khớp lệch xa dự kiến.

Với người mới, việc đọc sổ lệnh mua giúp tránh đặt lệnh thị trường lớn ở các cặp thanh khoản thấp, hạn chế tác động xấu đến giá. Đối với nhà giao dịch lưới, swing hoặc phái sinh, sổ lệnh hỗ trợ xác định giá maker và quy mô vị thế tối ưu.

Cách hoạt động của sổ lệnh mua

Hệ thống giao dịch xếp lệnh mua dựa trên thứ tự ưu tiên giá và thời gian.

Ưu tiên giá nghĩa là lệnh mua giá cao được xếp trước; ưu tiên thời gian là với cùng mức giá, lệnh đặt sớm hơn sẽ đứng trước. Khi có lệnh bán, hệ thống sẽ khớp lần lượt với các lệnh mua giá cao nhất cho đến khi hết khối lượng bán hoặc không còn khớp giá.

Sau mỗi lần khớp một phần hoặc toàn bộ, khối lượng ở mức giá đó trong sổ lệnh mua giảm đi. Nếu mức giá đó được khớp hết, danh sách sẽ dịch xuống, mức giá tiếp theo trở thành bid cao nhất mới. Biểu đồ độ sâu tổng hợp các khối lượng này thành đường cong để trực quan hóa thanh khoản phía mua.

Sổ lệnh mua trên thị trường crypto thể hiện ra sao?

Đặc điểm nổi bật là các tường mua, chênh lệch giá mua-bán (spread) và độ sâu điều chỉnh linh hoạt theo biến động thị trường.

Trên giao diện giao dịch giao ngay của Gate—chọn cặp BTC/USDT—vùng màu xanh bên phải là sổ lệnh mua. Có các mức như “Bid 1”, “Bid 2”, “Bid 3”, mỗi mức có khối lượng riêng; khoảng cách giữa bid cao nhất và ask thấp nhất là spread. Spread càng nhỏ thể hiện giao dịch sôi động, chi phí thấp.

Trên các DEX dựa sổ lệnh như dYdX, hàng đợi lệnh mua tương tự cũng xuất hiện, dù khớp lệnh có thể diễn ra ngoài chuỗi hoặc kết hợp trước khi ghi nhận on-chain. Nghẽn mạng hoặc market maker rút vốn có thể làm mỏng thanh khoản một số mức giá, tăng rủi ro trượt giá ngắn hạn.

Với các AMM-DEX như Uniswap, không có sổ lệnh truyền thống. Thay vào đó, pool thanh khoản cung cấp giá theo đường cong. Ở đây không thể xem sổ lệnh mua thực thụ, nhưng “độ sâu pool” đóng vai trò tương tự để đánh giá hỗ trợ phía mua—chức năng tương đương độ sâu sổ lệnh.

Sử dụng sổ lệnh mua để phát triển chiến lược giao dịch

Bắt đầu bằng cách xác định vùng vào lệnh, tiếp theo lựa chọn loại lệnh và quy mô vị thế phù hợp.

Bước 1: Trên Gate, xác định nơi các lệnh mua tập trung với cặp bạn quan tâm. Chuyển sang chế độ “độ sâu” để tìm tường mua hoặc các bậc cộng dồn nổi bật gần một số giá—đây là vùng hỗ trợ ngắn hạn tiềm năng.

Bước 2: Kết hợp với khối lượng và biến động gần nhất. Nếu tường mua dày nhưng thiếu khối lượng khớp, khả năng bật lại thấp; nếu cả độ sâu và khối lượng đều tăng, hỗ trợ đáng tin cậy hơn.

Bước 3: Chọn phương thức đặt lệnh. Với cặp thanh khoản cao, spread hẹp, nên đặt lệnh giới hạn trên hoặc trong vùng tường mua. Với cặp thanh khoản thấp, chia nhỏ lệnh giới hạn giúp hạn chế tác động thị trường.

Bước 4: Kiểm soát trượt giá và quy mô vị thế. Đặt mức trượt giá tối đa để tránh khớp ở giá xấu khi xuyên qua tường mua. Với vị thế lớn, chia nhỏ thành nhiều lệnh ở các mức giá khác nhau để khớp an toàn.

Bước 5: Đặt dừng lỗ và kế hoạch thoát lệnh. Nếu tường mua bị hấp thụ nhanh mà không có hỗ trợ mới, đó là dấu hiệu hỗ trợ thất bại—hãy kích hoạt dừng lỗ hoặc hủy lệnh, chờ vùng hỗ trợ tiếp theo.

Ví dụ: Với BTC/USDT trên Gate, nếu thấy độ sâu cộng dồn tăng mạnh quanh $63.000 và spread rất nhỏ, bạn có thể đặt các lệnh giới hạn chia nhỏ ở $63.050, $63.020, $62.980 và điều chỉnh các lệnh còn lại khi được khớp.

Xu hướng mới và dữ liệu nổi bật trong sổ lệnh mua

Năm qua, độ sâu và spread phía mua ở các cặp lớn ổn định hơn, tốc độ khớp lệnh nhanh hơn hẳn trong các phiên biến động mạnh.

Dữ liệu quý 3 năm 2025 cho thấy tổng độ sâu top-10 của sổ lệnh BTC trên các sàn lớn tăng khoảng 15%–25% so với cả năm 2024 (nguồn: báo cáo thanh khoản như Kaiko, CCData). Tức là có nhiều lệnh giới hạn hơn ngay cả khi giá biến động mạnh, giảm rủi ro trượt giá với lệnh thị trường.

Về spread, năm 2025, BTC và ETH thường có spread 0,01%–0,03%, còn token vốn hóa vừa nhỏ có spread rộng 0,1%–0,5% (đo trong giờ giao dịch cao điểm). Điều này cảnh báo người mới rằng dùng lệnh thị trường với altcoin sẽ tốn kém hơn nhiều so với cặp lớn.

Một xu hướng khác là tự động hóa ngày càng tăng trong tạo lập thị trường. Gần đây, giao dịch tần suất cao và hủy lệnh thuật toán tăng mạnh—tường mua xuất hiện và biến mất rất nhanh, “độ sâu ảo” phổ biến quanh tin tức hoặc cập nhật dữ liệu. Khi phân tích sổ lệnh, luôn kết hợp hoạt động giao dịch thực với tốc độ hủy lệnh, không chỉ nhìn vào khối lượng tĩnh.

Trên các sàn như Gate cung cấp dữ liệu chi tiết nhiều mức giá (độ sâu L2), bạn có thể quan sát hơn 50 mức giá—giúp đánh giá trượt giá chính xác hơn. Tuy nhiên, nếu độ sâu phân bổ không đều, vẫn có “khoảng trống thanh khoản” giữa các mức, khiến chi phí giao dịch lớn tăng cao khi khớp nhiều mức giá.

Sự khác biệt giữa sổ lệnh mua và sổ lệnh bán

Sổ lệnh mua phản ánh lực hỗ trợ, sàn giá tiềm năng; sổ lệnh bán thể hiện áp lực bán và vùng kháng cự.

Lệnh mua được xếp từ giá bid cao nhất xuống thấp—phục vụ đánh giá hỗ trợ khi giá giảm. Lệnh bán xếp từ giá ask thấp nhất lên cao—giúp xác định kháng cự khi giá tăng. Khoảng cách giữa hai mức này là spread, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí giao dịch.

Về chiến lược: phân tích phía mua để nhận diện vùng hỗ trợ/tích lũy, phân tích phía bán để tìm kháng cự/chốt lời. Kết hợp cả hai với giao dịch thực sẽ cho cái nhìn toàn diện về điểm vào/ra tối ưu.

Thuật ngữ chính

Sổ lệnh mua: Danh sách tất cả lệnh mua chờ khớp theo giá và khối lượng—phản ánh lực cầu chung.
Sổ lệnh bán: Danh sách tất cả lệnh bán chờ khớp theo giá và khối lượng—phản ánh ý định bán chung.
Spread: Chênh lệch giữa giá bid cao nhất trong sổ mua và giá ask thấp nhất trong sổ bán—thể hiện thanh khoản thị trường.
Độ sâu: Tổng khối lượng lệnh trong một khoảng giá nhất định trên sổ lệnh—đo khả năng đáp ứng giao dịch lớn.
Lệnh maker: Lệnh chưa khớp, đặt lên sổ chờ đối ứng khớp.

Câu hỏi thường gặp

Khi phân tích sổ lệnh mua, nên tập trung vào dữ liệu nào?

Chú ý ba chỉ số: các mức giá (phân bổ bid), khối lượng lệnh (riêng lẻ/cộng dồn) và độ sâu (khoảng cách tới giá hiện tại). Những chỉ số này giúp đo sức mua—cụm lệnh lớn gần một giá thường báo hiệu hỗ trợ mạnh và khả năng tạo đáy. So sánh với phía bán để đọc chính xác tâm lý thị trường.

Sự xuất hiện đột ngột của lệnh mua lớn cho thấy điều gì?

Làn sóng lệnh mua lớn thường là dấu hiệu nhà đầu tư tổ chức hoặc cá mập vào lệnh tại các mức giá nhất định—có thể báo hiệu tâm lý tăng giá hoặc tích lũy ở đáy. Tuy nhiên, cần cảnh giác với spoofing (lệnh ảo)—một số cá mập đặt rồi hủy nhanh lệnh lớn để đánh lừa thị trường. Luôn kết hợp phân tích sổ lệnh với khối lượng, biểu đồ nến và tin tức để tránh bị đánh lừa bởi khối lượng ảo.

Người mới nên dùng sổ lệnh mua để tìm giá vào lệnh tối ưu ra sao?

Tìm vùng giá có cụm lệnh mua dày—đây là vùng hỗ trợ được công nhận. Đặt lệnh mua giới hạn ngay dưới cụm này sẽ tăng khả năng khớp giá tốt. Tuy nhiên, không nên quá chờ đợi đáy tuyệt đối—sổ lệnh cập nhật liên tục, chần chừ có thể bỏ lỡ nhịp tăng. Đặt sẵn dừng lỗ/chốt lời để quản trị rủi ro.

Tại sao độ sâu sổ lệnh mua khác nhau giữa Gate và các nền tảng khác với cùng một cặp?

Thanh khoản thay đổi lớn giữa các nền tảng, phụ thuộc lượng người giao dịch. Là sàn hàng đầu, Gate thường có thanh khoản sâu, dày—giúp giao dịch lớn ít bị trượt giá. Sàn thanh khoản cao mang lại chi phí thấp, giá ổn định, rất phù hợp nhà đầu tư lớn; nên ưu tiên giao dịch lớn tại các sàn top đầu như Gate.

Tại sao giá vẫn giảm dù có nhiều lệnh mua lớn trong sổ lệnh?

Đây thường là tín hiệu chuyển biến tâm lý bất ngờ—có thể do tin xấu, phá vỡ kỹ thuật hoặc cá mập bán mạnh vào vùng cầu. Khi đó, lệnh mua sẽ bị khớp hoặc hủy nhanh, hỗ trợ sụp đổ. Sổ lệnh lúc này mất giá trị dự báo khi cảm xúc chi phối thị trường; hãy thận trọng với các nhịp hồi ngắn hạn sau cú sập—chờ thị trường ổn định rồi mới điều chỉnh chiến lược theo dòng lệnh mới.

Tài liệu tham khảo & đọc thêm

Chỉ một lượt thích có thể làm nên điều to lớn

Mời người khác bỏ phiếu

Nội dung

Sổ lệnh mua (BuyOrderBook): Định nghĩa và Ý nghĩa

Tại sao cần hiểu về sổ lệnh mua?

Cách hoạt động của sổ lệnh mua

Sổ lệnh mua trên thị trường crypto thể hiện ra sao?

Sử dụng sổ lệnh mua để phát triển chiến lược giao dịch

Xu hướng mới và dữ liệu nổi bật trong sổ lệnh mua

Sự khác biệt giữa sổ lệnh mua và sổ lệnh bán

Thuật ngữ chính

Câu hỏi thường gặp

Tài liệu tham khảo & đọc thêm

Thuật ngữ liên quan

nỗi sợ bỏ lỡ

Nỗi sợ bị bỏ lỡ (FOMO) là hiện tượng tâm lý xuất hiện khi một người, chứng kiến người khác thu lợi hoặc nhận thấy xu hướng thị trường tăng mạnh, sẽ cảm thấy lo ngại bị bỏ lại phía sau và vội vàng tham gia thị trường. Hành vi này thường gặp trong giao dịch tiền mã hóa, các đợt phát hành lần đầu trên sàn giao dịch (IEO), hoạt động mint NFT và nhận airdrop. FOMO có thể khiến khối lượng giao dịch tăng mạnh và làm thị trường biến động mạnh hơn, đồng thời gia tăng rủi ro thua lỗ. Việc nhận biết và kiểm soát FOMO là yếu tố quan trọng đối với người mới, giúp tránh mua vào theo cảm tính khi giá tăng và bán tháo khi thị trường điều chỉnh.

đòn bẩy

Đòn bẩy là việc sử dụng một phần nhỏ vốn cá nhân làm ký quỹ để tăng quy mô quỹ giao dịch hoặc đầu tư. Cách này giúp nhà đầu tư mở vị thế lớn hơn dù vốn ban đầu hạn chế. Trong thị trường tiền mã hóa, đòn bẩy thường xuất hiện ở hợp đồng vĩnh viễn, token đòn bẩy và hoạt động cho vay có tài sản thế chấp trong DeFi. Đòn bẩy giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn và nâng cao chiến lược phòng ngừa rủi ro, nhưng cũng kéo theo những rủi ro như cưỡng chế thanh lý, biến động phí cấp vốn và tăng mạnh biến động giá. Khi sử dụng đòn bẩy, việc quản lý rủi ro chặt chẽ cùng cơ chế dừng lỗ là yếu tố bắt buộc.

BTFD

BTFD (Buy The F**king Dip) là một chiến lược đầu tư phổ biến trong thị trường tiền mã hóa. Theo đó, nhà giao dịch chủ động mua vào các tài sản số khi giá giảm sâu, kỳ vọng thị trường sẽ hồi phục và giá tăng trở lại. Nhà đầu tư có thể tận dụng các mức giá giảm tạm thời để thu lợi khi thị trường phục hồi.

Nhà giao dịch Arbitrage

Nhà giao dịch chênh lệch giá là người tận dụng sự khác biệt về giá, tỷ lệ hoặc thứ tự thực hiện giữa các thị trường hoặc công cụ khác nhau bằng cách đồng thời mua và bán để khóa lợi nhuận ổn định. Trong lĩnh vực tiền mã hóa và Web3, cơ hội chênh lệch giá có thể xuất hiện ở thị trường giao ngay và thị trường phái sinh trên các sàn giao dịch, giữa các pool thanh khoản AMM và sổ lệnh, hoặc giữa các cầu nối chuỗi chéo và mempool riêng tư. Mục tiêu cốt lõi là duy trì trạng thái trung lập thị trường, đồng thời kiểm soát rủi ro và chi phí.

WallStreetBets

Wallstreetbets là cộng đồng giao dịch trên Reddit nổi bật với việc tập trung vào các hoạt động đầu cơ có mức độ rủi ro cao và biến động mạnh. Thành viên trong cộng đồng thường sử dụng meme, trò đùa cùng tâm lý tập thể để thúc đẩy các cuộc thảo luận xoay quanh những tài sản đang thu hút sự chú ý. Nhóm này đã tạo ra tác động rõ rệt đến biến động ngắn hạn trên thị trường quyền chọn cổ phiếu Mỹ và tài sản tiền mã hóa, trở thành ví dụ tiêu biểu cho hình thức "giao dịch dựa trên mạng xã hội". Sau sự kiện short squeeze cổ phiếu GameStop năm 2021, Wallstreetbets đã trở nên nổi tiếng trong giới truyền thông đại chúng, đồng thời mở rộng ảnh hưởng sang các meme coin và bảng xếp hạng các sàn giao dịch phổ biến. Việc nắm bắt văn hóa và các tín hiệu từ cộng đồng này sẽ giúp nhận diện kịp thời các xu hướng thị trường dựa trên tâm lý và những rủi ro tiềm ẩn.

Bài viết liên quan

Người mới bắt đầu

Cách thực hiện nghiên cứu của riêng bạn (DYOR)？

"Nghiên cứu có nghĩa là bạn không biết, nhưng sẵn sàng tìm hiểu." - Charles F. Kettering.

2022-11-21 09:41:56

Người mới bắt đầu

Phân tích kỹ thuật là gì?

Học từ quá khứ - Khám phá luật chuyển động giá và mã giàu trong thị trường thay đổi liên tục.

2022-11-21 10:09:32

Trung cấp

Phân tích cơ bản là gì?

Việc lựa chọn các chỉ báo và công cụ phân tích phù hợp, kết hợp với các thông tin thị trường tiền mã hóa, sẽ mang đến phương pháp phân tích cơ bản hiệu quả nhất giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác.

2022-11-21 10:31:27