Khi niềm tin rời bỏ đồng USD: Vàng và Bitcoin trở thành biểu tượng an toàn mới

Thị trường tài sản trú ẩn và phi tập trung đang bước vào giai đoạn bùng nổ chưa từng có. Khi giá vàng thế giới tiến sát mốc 5.000 USD/ounce, Bitcoin cũng leo lên kỷ lục mới – 125.000 USD, phản ánh làn sóng chuyển dịch tài sản toàn cầu trước dấu hiệu xói mòn niềm tin vào đồng USD và hệ thống tài chính Mỹ.

Năm 2025 tiếp tục là một năm bùng nổ của kim loại quý. Tính đến giữa tháng 10, giá vàng quốc tế đã tăng gần 60%, sau khi ghi nhận mức tăng ấn tượng 27% trong năm 2024.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay liên tục lập đỉnh. Từ vùng 3.700 USD/ounce hồi đầu tháng 9, vàng đã vượt 3.800 USD, rồi phá vỡ ngưỡng 4.000 USD/ounce. Trong phiên 13/10, kim loại quý đạt kỷ lục mới 4.090 USD/ounce, vào ngày 14/10 tại thị trường châu Á, giá tiếp tục tăng thêm gần 40 USD, chạm 4.150 USD/ounce – cao nhất trong lịch sử.

Tại Việt Nam, giá vàng miếng SJC cũng tăng tốc mạnh. Sau khi vượt 144 triệu đồng/lượng, ngày 14/10 đã leo lên 146,4 triệu đồng/lượng, chỉ còn cách ngưỡng 150 triệu đồng/lượng một bước ngắn.

Theo báo cáo mới nhất của Societe Generale, với đà tăng này, vàng có thể sớm đạt 5.000 USD/ounce vào cuối năm 2026, trong khi vàng SJC trong nước được dự báo dễ dàng vượt 150 triệu đồng/lượng do chênh lệch tỷ giá và nhu cầu đầu tư nội địa mạnh.

Không chỉ vàng, Bitcoin – tài sản được xem là “vàng kỹ thuật số” – cũng chứng kiến làn sóng tăng giá dữ dội. Sau nhiều tuần dao động quanh vùng 110.000 USD, đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới đã vượt mốc 125.000 USD trong tháng 10, mức cao nhất mọi thời đại.

Các nhà phân tích cho rằng, sự kết hợp giữa chính sách nới lỏng tiền tệ, nợ công Mỹ tăng vọt và xu hướng giảm niềm tin vào trái phiếu kho bạc Mỹ đang thúc đẩy nhà đầu tư toàn cầu tìm đến cả vàng lẫn Bitcoin như hai kênh trú ẩn song song.

Lý do vàng vẫn tăng dù thị trường ổn định

Điều đáng chú ý là giá vàng vẫn tăng mạnh ngay cả khi các yếu tố rủi ro truyền thống đã hạ nhiệt.

• Chứng khoán Mỹ hồi phục, chỉ số Dow Jones tăng gần 600 điểm, lên 46.067 điểm.
• Căng thẳng ở Trung Đông giảm mạnh sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố kết thúc xung đột tại Dải Gaza.
• Cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung tạm lắng, khi ông Trump cho biết “quan hệ với Trung Quốc sẽ ổn”.

Trong bối cảnh đó, lẽ ra vàng phải điều chỉnh giảm. Tuy nhiên, động lực thật sự đẩy giá vàng (và Bitcoin) lên cao lại đến từ sự suy giảm lòng tin vào hệ thống tài chính toàn cầu.

Điềm báo từ trái phiếu Mỹ và nợ công kỷ lục

Giới đầu tư đang theo dõi sát chiến dịch mua lại khoảng 150 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ của Bộ Tài chính. Mục tiêu “hỗ trợ thanh khoản” nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng thực chất là tín hiệu cảnh báo: thị trường trái phiếu lớn nhất thế giới đang gặp trục trặc.

Tính đến tháng 10/2025, nợ công Mỹ đã gần 38.000 tỷ USD, trong khi thâm hụt ngân sách tài khóa 2025 lên tới 2.000 tỷ USD. Việc Bộ Tài chính phải mua lại trái phiếu cũ cho thấy người mua tự nhiên đang rút lui, buộc chính phủ phải can thiệp.

Nếu thanh khoản tiếp tục suy yếu, người mua cuối cùng sẽ là Cục Dự trữ Liên bang (Fed) – đồng nghĩa với việc phải in tiền. Kịch bản này từng dẫn đến những vòng xoáy lạm phát trong lịch sử, khi tiền mất giá và tài sản hữu hạn như vàng, Bitcoin trở thành nơi trú ẩn.

Dòng tiền toàn cầu đổ vào vàng và Bitcoin

Theo dữ liệu mới nhất, các ngân hàng trung ương trên thế giới vẫn đều đặn mua vào hàng trăm tấn vàng mỗi năm, dẫn đầu là Trung Quốc và Ấn Độ. Chỉ riêng quý III/2025, tổng lượng mua ròng đã vượt 300 tấn, cho thấy xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD đang diễn ra rõ rệt.

Bên cạnh đó, các quỹ ETF vàng và Bitcoin ETF cũng ghi nhận dòng vốn kỷ lục. Trong tháng qua, các ETF vàng toàn cầu mua thêm 100 tấn vàng, trong khi các quỹ Bitcoin ETF tại Mỹ hút ròng hơn 8 tỷ USD – mức cao nhất kể từ khi được phê duyệt.

Với sự bất ổn ngày càng lớn trong cấu trúc tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang cùng nhau trở thành biểu tượng cho niềm tin mới: niềm tin vào tài sản hữu hạn, phi tập trung và không phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của bất kỳ quốc gia nào.

Cả hai kênh đầu tư này đang khẳng định vị thế là bến đỗ an toàn trong thời kỳ mà tiền pháp định và trái phiếu chính phủ – những công cụ từng được coi là “không rủi ro” – lại trở thành tâm điểm lo ngại.

Vương Tiễn