Bán tháo Bitcoin là biểu hiện của sự mất niềm tin chứ không phải là sụp đổ thị trường, theo báo cáo của Deutsche Bank phát hành vào thứ Tư. Các quỹ ETF giao ngay của Mỹ đã chứng kiến dòng tiền chảy ra hơn 120 tỷ USD kể từ tháng 10, Bitcoin đã tách khỏi vàng và cổ phiếu, và chỉ số sợ hãi tiền điện tử đã giảm trở lại vùng cực đoan của nỗi sợ hãi. Các dự luật quy định bị đình trệ đã làm dấy lên sự biến động, với độ biến động trong 30 ngày trở lại trên 40%.
Dòng vốn ETF tổ chức hơn 120 tỷ USD trở thành áp lực chính
Trong báo cáo của mình, Deutsche Bank chỉ ra rằng việc bán tháo Bitcoin không phải là một cú sốc vĩ mô đơn lẻ, mà là kết quả của sự mất dần niềm tin vào thể chế và quy định. Ngân hàng xác định ba yếu tố gây áp lực chính: sự liên tục mất dòng vốn của các tổ chức, sự sụp đổ của mối liên hệ truyền thống của Bitcoin với các thị trường khác, và sự mất đi động lực pháp lý đã từng hỗ trợ tính thanh khoản và nén biến động.
Các nhà phân tích Marion Laboure và Camilla Siazon cho biết, áp lực trực tiếp nhất đến từ việc các tổ chức bán tháo. Các quỹ ETF Bitcoin giao ngay của Mỹ đã liên tục rút vốn kể từ tháng 10, trong đó tháng 11 rút hơn 70 tỷ USD, tháng 12 khoảng 20 tỷ USD, và tháng 1 hơn 30 tỷ USD. Tổng dòng tiền rút ra đã vượt quá 120 tỷ USD, cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang giảm tiếp xúc với Bitcoin một cách có hệ thống.
Sự rút lui của các tổ chức này trái ngược hoàn toàn với cơn sốt khi các quỹ ETF này mới ra mắt vào đầu năm 2024. Thời điểm đó, IBIT của BlackRock và FBTC của Fidelity đã thu hút hàng trăm tỷ USD trong vòng vài tháng, đẩy giá Bitcoin từ 40.000 USD lên 126.000 USD. Tuy nhiên, sau đỉnh vào tháng 10 năm 2025, sự quan tâm của các tổ chức này đã nhanh chóng đảo chiều, với dòng tiền ròng liên tục giảm cho thấy niềm tin dài hạn của các nhà đầu tư tổ chức vào Bitcoin đang lung lay.
Deutsche Bank nhấn mạnh rằng khi các tổ chức giảm tiếp xúc, khối lượng giao dịch cũng giảm theo, khiến việc bán tháo Bitcoin dễ bị ảnh hưởng bởi các biến động giá mạnh hơn. Hiện tượng này gọi là “vòng xoáy thanh khoản” là rủi ro cấu trúc lớn nhất của thị trường hiện nay: thanh khoản giảm làm tăng biến động, và biến động tăng lại khiến các nhà cung cấp thanh khoản sợ hãi, tạo thành một vòng luẩn quẩn.
Dòng thời gian dòng vốn ETF tổ chức
Tháng 11 năm 2025: Dòng tiền rút ra hơn 70 tỷ USD
Tháng 12 năm 2025: Dòng tiền rút khoảng 20 tỷ USD
Tháng 1 năm 2026: Dòng tiền rút hơn 30 tỷ USD
Tổng cộng: Hơn 120 tỷ USD
Ảnh hưởng thị trường: Thanh khoản giảm, độ biến động tăng trên 40%
Dữ liệu tâm lý cũng củng cố xu hướng này. Chỉ số Sợ hãi và Tham lam tiền điện tử đã rơi vào vùng “sợ hãi tột độ”, trong khi khảo sát của Deutsche Bank cho thấy tỷ lệ chấp nhận tiền điện tử của người tiêu dùng Mỹ đã giảm xuống còn khoảng 12%, thấp hơn mức 17% vào giữa năm 2025. Sự giảm sút này cho thấy, không chỉ các tổ chức bán tháo, mà cả các nhà đầu tư bán lẻ cũng đang dần mất hứng thú với Bitcoin.
Bitcoin và vàng, thị trường chứng khoán hoàn toàn tách rời
Các nhà phân tích của Deutsche Bank nhấn mạnh rằng Bitcoin ngày càng xa rời các mốc neo quen thuộc của thị trường. Tài sản này đã thể hiện sự phân kỳ rõ rệt so với vàng: vàng đã tăng 65% trong năm 2025, còn Bitcoin giảm 6,5%, làm suy yếu lý thuyết về “vàng kỹ thuật số”. Sự phân kỳ này chưa từng có trong lịch sử, vì lâu nay Bitcoin được quảng bá là “vàng của thế kỷ 21”, có đặc tính trú ẩn an toàn tương tự vàng.
Dù Bitcoin đã được ca ngợi là “vàng kỹ thuật số” trong dài hạn, năm nay nó lại thể hiện rõ sự khác biệt so với các tài sản trú ẩn truyền thống. Trong khi vàng tăng hơn 60% nhờ các ngân hàng trung ương mua vào liên tục và nhu cầu trú ẩn tăng cao, Bitcoin lại gặp khó khăn, nhiều tháng giảm giá và hoạt động kém hiệu quả như một tài sản rủi ro chính. Sự phân kỳ này phản ánh sự lúng túng trong việc định vị của Bitcoin: khi tâm lý rủi ro tăng cao, nó không thể cạnh tranh với cổ phiếu công nghệ; còn khi nhu cầu trú ẩn tăng, nó lại không thể sánh bằng vàng.
Ngoài ra, mối tương quan của Bitcoin với cổ phiếu đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, chỉ còn khoảng giữa 10-15, thấp hơn nhiều so với mức 0,7-0,8 trong các đợt bán tháo vĩ mô năm 2022, khi Bitcoin thường biến động cùng chiều với Nasdaq. Hiện tại, mối liên hệ này đã bị phá vỡ, Bitcoin đang có xu hướng giảm độc lập.
Phân tích của Deutsche Bank cho rằng, hiện tượng này khiến Bitcoin mất đi lý do đầu tư rõ ràng. Khi không còn liên hệ với các tài sản rủi ro hay trú ẩn an toàn, các nhà đầu tư khó có thể đưa Bitcoin vào các chiến lược phân bổ tài sản truyền thống. Tình trạng “hai không” này là nguyên nhân sâu xa của đợt bán tháo hiện tại, vì nó khiến Bitcoin không còn là lựa chọn ưu tiên trong bất kỳ môi trường thị trường nào.
Báo cáo cho rằng, giai đoạn này là một quá trình “thiết lập lại” chứ không phải là sụp đổ, là thử thách để Bitcoin vượt qua giới hạn của lợi nhuận dựa trên niềm tin, và có thể lấy lại sự hỗ trợ của quy định và các tổ chức tài chính. Đây là một quá trình đau đớn, nhưng không phải là kết thúc, mặc dù ngưỡng để lấy lại niềm tin của thị trường đã bị nâng cao đáng kể.
Chậm trễ quy định làm mất đà nén biến động
Sự không rõ ràng về quy định là yếu tố thứ ba mà Deutsche Bank xác định. Tiến trình của Đạo luật CLARITY về thị trường tài sản kỹ thuật số do lưỡng đảng ủng hộ đã bị đình trệ tại Quốc hội do tranh cãi về các điều khoản liên quan đến stablecoin. Deutsche Bank cho biết, trong thời gian tạm dừng này, đà tăng ổn định của thị trường đã bị đảo ngược, độ biến động 30 ngày của Bitcoin đã trở lại trên 40%, gần mức cuối tháng 10.
Tác động của việc trì hoãn quy định này rất đa diện. Thứ nhất, nó làm tăng sự không chắc chắn của thị trường, gây khó khăn cho các nhà đầu tư tổ chức trong việc đưa ra các quyết định phân bổ dài hạn. Thứ hai, thiếu khung pháp lý rõ ràng khiến các tổ chức tài chính truyền thống gặp rủi ro pháp lý khi cung cấp dịch vụ liên quan đến tiền điện tử, hạn chế đổi mới sản phẩm và tiếp cận thị trường. Thứ ba, sự không rõ ràng về quy định stablecoin cản trở sự phát triển của các dịch vụ thanh toán bằng tiền điện tử, làm giảm khả năng ứng dụng của Bitcoin.
Báo cáo của Deutsche Bank cho rằng, sự mất đà của quy định chính là nguyên nhân cấu trúc của đợt bán tháo Bitcoin. Từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, thị trường kỳ vọng chính quyền Trump sẽ thúc đẩy môi trường pháp lý thân thiện hơn với tiền điện tử, điều này đã đẩy giá Bitcoin tăng mạnh. Tuy nhiên, tiến trình pháp lý thực tế lại chậm hơn nhiều so với dự kiến, mặc dù các biện pháp như thu hồi SAB 121 và thư của OCC số 1188 là tích cực, nhưng chưa đủ mạnh để duy trì tâm lý lạc quan của thị trường.
Các nhà phân tích viết rằng: “Dù giá Bitcoin gần đây giảm rõ rệt so với lịch sử dài hạn của nó, nhưng điều này phản ánh sự giảm sút của các đợt tăng giá dựa trên đầu cơ cao trong hai năm qua, cho thấy nó vẫn còn nhiều dư địa để trưởng thành.” Thực tế, đợt tăng giá mạnh của Bitcoin năm 2024 phần lớn là do đầu cơ, thiếu nền tảng cơ bản vững chắc, và đợt điều chỉnh hiện tại là sự điều chỉnh phù hợp với sự lạc quan quá mức.
Kể từ đỉnh vào tháng 10 năm 2025, thị trường tiền điện tử đã rơi vào đà giảm liên tục, Bitcoin giảm hơn 40% so với đỉnh, và giảm trong 4 tháng liên tiếp, một kỷ lục chưa từng thấy trước đại dịch. Khác với các đợt bán tháo do vĩ mô thúc đẩy trước đó, lần này sự giảm giá xảy ra cùng lúc với sự phục hồi của thị trường chứng khoán và vàng, cho thấy nhu cầu yếu và đà giảm của các động lực.
Tuy nhiên, Deutsche Bank cảnh báo không nên quá bi quan về đợt giảm này. Ngay cả sau khi giảm, Bitcoin vẫn cao hơn khoảng 370% so với đầu năm 2023, cho thấy phí bảo hiểm đầu cơ tích lũy trong đợt phục hồi. Viễn cảnh dài hạn này nhắc nhở các nhà đầu tư rằng, dù ngắn hạn có vẻ tiêu cực, nhưng trong dài hạn, Bitcoin vẫn có khả năng tăng trưởng đáng kể.
Ngân hàng phố Wall Citigroup trong một báo cáo gửi khách hàng vào thứ Ba cho biết, đồng tiền điện tử lớn nhất thế giới đang giao dịch dưới mức chi phí của các quỹ ETF quan trọng, và đang tiến gần mức đáy trước bầu cử khi dòng tiền vào giảm và các yếu tố tiêu cực gia tăng. Bitcoin hiện giao dịch quanh mức 63.400 USD.
