Justin Bieber vào tháng 1 năm 2022 đã mua BAYC 3001 với 500 ETH (khoảng 1,3 triệu USD), hiện giá chỉ còn 5,36 ETH (khoảng 13.000 USD), giảm 99%. Đỉnh điểm từng đạt 429.000 USD do đầu cơ chứ không phải nhu cầu sưu tập. CryptoPunks, Pudgy Penguins cùng giảm cho thấy sự điều chỉnh mang tính cấu trúc của các NFT blue-chip, việc sở hữu của người nổi tiếng khó duy trì mức giá cao.
Quyết định cảm tính của Justin Bieber khi mua đất sàn Ape
(Nguồn: Opensea)
Ngôi sao giải trí Justin Bieber vào tháng 1 năm 2022, đỉnh cao của cơn sốt NFT, đã bỏ ra 500 ETH, tương đương khoảng 1,3 triệu USD, để mua NFT Bored Ape Yacht Club số 3001, biểu tượng của những chú khỉ nhàm chán, trở thành ví dụ tiêu biểu cho sự tham gia của người nổi tiếng vào Web3. Thời điểm đó, tâm lý thị trường cực kỳ lạc quan, NFT blue-chip được xem như hàng xa xỉ và biểu tượng địa vị trong kỷ nguyên số, nhiều nghệ sĩ, vận động viên và lãnh đạo doanh nghiệp đổi avatar thành hình khỉ, cộng đồng gọi chủ sở hữu là “thành viên câu lạc bộ”.
Tuy nhiên, giao dịch này đã gây tranh cãi ngay từ ban đầu vì NFT đó không có đặc điểm hiếm, thuộc loại “giá sàn”, nhưng lại trả giá cao hơn nhiều so với giá sàn, tạo ra mức phí chênh lệch lớn. Vào tháng 1 năm 2022, giá sàn của Bored Ape khoảng 80-100 ETH (khoảng 26-32 nghìn USD), Justin Bieber trả 500 ETH, tương đương gấp 5-6 lần giá sàn. Trong giới, nhiều người cho rằng quyết định mua của anh quá cảm tính, thiếu lý trí sưu tập.
Tại sao lại trả mức phí cao như vậy? Có thể do nhóm của Bieber không quen thuộc thị trường NFT, bị trung gian hoặc môi giới dẫn dắt; hoặc đơn thuần vì tâm lý “không thiếu tiền”, muốn mua nhanh mà không quan tâm giá; hoặc bị FOMO thúc đẩy, sợ bỏ lỡ cơn sốt này. Dù lý do là gì, hành vi mua bán phi lý này đã đặt Justin Bieber vào vị trí cực kỳ bất lợi ngay từ đầu.
Ba sai lầm lớn của Justin Bieber khi mua BAYC
Mua đỉnh điểm: Tháng 1 năm 2022 là đỉnh của bong bóng NFT
Trả giá cao cho hàng không đặc biệt: Không có đặc điểm hiếm mà lại trả phí chênh lệch 5-6 lần
Thiếu lý do sưu tập: Mua cảm tính chứ không dựa trên độ hiếm hoặc giá trị nghệ thuật
Thời điểm đó, Justin Bieber đặt avatar của mình là hình ảnh trong cộng đồng mạng, gây chú ý lớn từ truyền thông và fan. Hiệu ứng “người nổi tiếng” này đã đẩy giá và sự chú ý của NFT Bored Ape trong ngắn hạn, nhưng cũng thu hút nhiều nhà đầu cơ theo đuổi theo. Khi cơn sốt qua đi, những nhà đầu cơ này là những người thua lỗ nặng nhất.
Từ 429.000 USD đến 13.000 USD: con đường sụp đổ
Khi thị trường NFT bắt đầu nguội dần vào nửa cuối 2022, thanh khoản và lượng mua giảm mạnh, giá sàn của Bored Ape cũng liên tục giảm. Hiện tại, NFT BAYC chỉ còn khoảng 5,36 ETH (khoảng 13.000 USD), so với giá mua ban đầu của Bieber, giảm gần 99%. Mức giảm 99% này tương đương với việc khoản đầu tư 1,3 triệu USD giờ chỉ còn giá trị 13.000 USD, mất đi 1,287 triệu USD.
Thực tế, giá sàn của Bored Ape từng đạt đỉnh khoảng 429.000 USD, nhưng chủ yếu dựa vào dòng tiền nóng và kỳ vọng đầu cơ, chứ không phải nhu cầu sưu tập thực sự. Giá này xuất hiện vào tháng 4 năm 2022, khi giá ETH còn cao, thị trường crypto trong giai đoạn cuối của thị trường bò. Chỉ sau vài tháng, sau sự sụp đổ của Terra/Luna, phá sản của Three Arrows Capital, FTX sụp đổ, thị trường crypto rơi vào giai đoạn giảm mạnh, NFT – loại tài sản đầu cơ nhất – bị ảnh hưởng nặng nề.
Từ 429.000 USD giảm còn 13.000 USD, mất khoảng 97%. Ngay cả tính theo giá mua của Bieber là 1,3 triệu USD, cũng giảm 99%. Mức giảm này trong lịch sử thị trường tài sản là hiếm có. Trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008, cổ phiếu Lehman Brothers giảm 100% (bị phá sản), nhưng đó là công ty hoàn toàn phá sản. Trong khi đó, dự án NFT của Yuga Labs vẫn còn hoạt động, nhưng giá trị NFT gần như về 0, thể hiện giá trị của NFT còn mong manh hơn cả cổ phiếu.
Ngay cả CryptoPunks và Pudgy Penguins, từng được xem là biểu tượng nghệ thuật số, cũng đồng loạt giảm, cho thấy toàn bộ hệ thống định giá NFT blue-chip đang có sự điều chỉnh mang tính cấu trúc, chứ không chỉ riêng một dự án thất thế. CryptoPunks từ đỉnh cao khoảng 800.000 USD đã giảm còn khoảng 30.000 – 50.000 USD, giảm hơn 90%. Pudgy Penguins từ đỉnh 40.000 USD còn khoảng 5.000 USD, giảm khoảng 87%. Sự sụp đổ toàn diện này cho thấy, định giá NFT năm 2022 hoàn toàn lệch thực tế, dựa trên mô hình “luôn có người mua tiếp theo” kiểu Ponzi.
Hiệu ứng người nổi tiếng mất tác dụng và thị trường trở lại lý trí
Phân tích thị trường cho rằng, việc người nổi tiếng sở hữu NFT có thể giúp câu chuyện thêm phần hấp dẫn, nhưng trong bối cảnh thanh khoản thu hẹp, giá cuối cùng vẫn trở về cung cầu và mục đích thực tế. Dù Bieber sở hữu NFT gây chú ý, cũng khó duy trì mức giá cao dài hạn do tính đồng nhất cao của các NFT này. Yuga Labs vẫn tiếp tục phát triển dự án metaverse Otherside và các không gian offline, mong muốn tạo ra câu chuyện mới cho hệ sinh thái của mình, nhưng thị trường đã không còn dễ bị thuyết phục bởi các dự án chỉ dựa trên tầm nhìn.
Vào đầu năm 2022, khi Bieber mua NFT của Bored Ape, đúng thời điểm “cơn sốt NFT của người nổi tiếng”. Ngoài anh ra, các ngôi sao NBA Stephen Curry mua BAYC với 55 ETH, rapper Snoop Dogg, Eminem, Gwyneth Paltrow cùng nhiều người nổi tiếng khác cũng mua NFT của BAYC hoặc các blue-chip khác. Hiệu ứng “người nổi tiếng” này trong ngắn hạn đã đẩy giá lên, nhưng cũng tạo ra bong bóng không bền vững.
Khi các nhà đầu tư bình thường thấy idol mua NFT, dễ bị nhầm tưởng “người nổi tiếng đều đang mua, chắc chắn có giá trị” rồi theo đuổi. Nhưng động cơ mua của người nổi tiếng khác hẳn nhà đầu tư bình thường. Với Bieber, 1,3 triệu USD chỉ là một phần nhỏ trong thu nhập hàng năm, kiểu “chơi cho vui”, khác hoàn toàn với việc đầu tư để mất hết tài sản của người bình thường. Khi thị trường sụp đổ, người nổi tiếng có thể chịu lỗ 99% rồi vẫn giữ hoặc cười xòa, còn nhà đầu tư bình thường có thể phá sản.
Giao dịch này giờ đây như một biểu tượng của thời đại, nhắc nhở nhà đầu tư về cách định giá bong bóng của NFT, và cách nó nhanh chóng trở về thực tế sau cơn sốt. Đồng thời là ví dụ sống về “người nổi tiếng không phải là lời khuyên đầu tư”. Theo đuổi theo các ngôi sao có thể khiến bạn trở thành người thua lỗ lớn nhất.
