Ngày 25 tháng 6 theo giờ miền Đông Mỹ, Apple thông báo tăng giá toàn cầu đối với nhiều dòng sản phẩm như Mac, iPad, Vision Pro, HomePod, với mức tăng tối đa lên tới 300 USD. Trong đó, MacBook Air bản cơ bản tăng 200 USD lên 1.299 USD, MacBook Pro bản cơ bản tăng 300 USD lên 1.999 USD, iPad Air tăng tới 25%. Đợt điều chỉnh giá này không bao gồm iPhone, Apple Watch và AirPods, nhưng phạm vi ảnh hưởng rộng như vậy khá hiếm trong lịch sử Apple.
Apple thẳng thắn tuyên bố rằng sự mở rộng nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu AI đã dẫn đến nhu cầu bộ nhớ và lưu trữ tăng đột biến bất thường, công ty "chưa từng thấy một loại linh kiện nào tăng giá nhiều và nhanh như vậy". Giám đốc điều hành Cook mô tả tình hình này là "ngàn năm có một". Trước đó, Apple đã cố gắng tự hấp thụ chi phí liên quan để tránh chuyển sang người tiêu dùng, nhưng hiện tại buộc phải bắt đầu tăng giá đối với nhiều sản phẩm.
Sau khi tin tức được công bố, cổ phiếu Apple đã giảm tới 6,6% trong phiên giao dịch ngày hôm đó xuống 273,75 USD, ghi nhận mức giảm trong phiên lớn nhất kể từ tháng 4 năm 2025; cuối cùng đóng cửa giảm 6,1% ở mức 275,15 USD. Vốn hóa thị trường bốc hơi 263,5 tỷ USD chỉ sau một đêm. Khối lượng giao dịch đạt 107 triệu cổ phiếu, tính từ đầu năm đến nay vẫn duy trì mức tăng trưởng dương khoảng 1,21%.
Siêu chu kỳ chip nhớ lan tỏa tới thiết bị điện tử tiêu dùng như thế nào?
Động lực trực tiếp của đợt tăng giá này là sự tăng giá thần tốc của chip nhớ. Theo dữ liệu từ Counterpoint Research, giá bộ nhớ và lưu trữ đã tăng gấp bốn lần trong ba quý vừa qua, nguyên nhân cốt lõi là các nhà cung cấp chuyển nhiều công suất hơn sang bộ nhớ băng thông cao (HBM) cần thiết cho máy chủ AI.
Báo cáo tài chính quý III niên khóa 2026 của Micron Technology được công bố một ngày trước đó cung cấp bằng chứng trực quan nhất: doanh thu 41,46 tỷ USD, tăng 346% so với cùng kỳ; lợi nhuận hoạt động đã điều chỉnh 33,68 tỷ USD, tăng vọt 1.252,6% so với cùng kỳ. Quan trọng hơn, Micron dự báo doanh thu đã điều chỉnh quý IV từ 49 tỷ đến 51 tỷ USD, vượt xa kỳ vọng thị trường là 43,24 tỷ USD. Ban quản lý Micron nhận định tình trạng cung ứng căng thẳng trong ngành sẽ kéo dài đến sau năm 2027. Jefferies dự báo giá chip nhớ toàn cầu trong quý III năm 2026 sẽ tăng khoảng 40%–50% theo quý, quý IV tăng tiếp 30%–40%, và phải đến năm 2028 mới có thể thấy dấu hiệu hạ nhiệt lần đầu.
Cơ chế lan truyền chi phí lưu trữ rất rõ ràng: Mở rộng sức mạnh tính toán AI → Năng lực sản xuất chip nhớ chuyển dịch sang HBM → Nguồn cung DRAM và NAND thắt chặt → Giá tăng vọt → Chi phí thiết bị điện tử tiêu dùng tăng đột ngột → Buộc phải tăng giá. Một nguồn tin trong ngành lưu trữ tiết lộ rằng hiện tại, tổng chi phí chip nhớ DRAM và SSD trong một số mẫu máy tính chiếm khoảng 50% tổng chi phí máy, trong khi giai đoạn đáy của ngành, tỷ lệ này chỉ khoảng 10%. Hợp đồng cung ứng bộ nhớ dài hạn của Apple hết hạn trong quý này, khiến công ty dễ bị ảnh hưởng hơn bởi biến động giá thị trường giao ngay.
Cùng một thị trường, hai số phận khác nhau, lợi nhuận chuỗi ngành đang dịch chuyển về phía ai?
Ngày 25 tháng 6, thị trường chứng khoán Mỹ cho thấy một bức tranh phân mảnh cao độ. Bảy ông lớn công nghệ đều chịu áp lực, Apple dẫn đầu giảm 6,1%, Microsoft giảm 3,46%, Amazon giảm hơn 3%, Meta giảm hơn 2%. Do đó, chỉ số Nasdaq giảm phiên thứ tư liên tiếp, kết thúc giảm 0,46%.
Tuy nhiên, nhóm cổ phiếu chip lại có diễn biến trái ngược hoàn toàn. Micron Technology tăng vọt hơn 15%, vốn hóa thị trường bùng nổ hơn 260 tỷ USD chỉ sau một ngày; SanDisk tăng vọt hơn 21%, Applied Materials tăng hơn 13%, Chỉ số bán dẫn Philadelphia tăng 3,59% khi đóng cửa. Ngược lại, vốn hóa thị trường của Apple bốc hơi hơn 180 tỷ USD.
Sự phân hóa cực đoan này về bản chất phản ánh sự tái cấu trúc bức tranh phân phối lợi nhuận của chuỗi ngành AI. Thị trường đang tách nhóm cổ phiếu AI thành hai phe: một phe là các nhà cung cấp thượng nguồn (lưu trữ, HBM, thiết bị bán dẫn) trực tiếp hưởng lợi từ sự khan hiếm phần cứng AI, có quyền định giá tuyệt đối; phe kia là các nền tảng hoặc nhà sản xuất thương hiệu phải mua phần cứng đắt đỏ với số lượng lớn, chịu chi phí vốn AI nhưng lại gặp khó khăn trong việc chuyển chi phí đầu cuối. Mức giảm 6% của Apple và mức tăng 15% của Micron chính là biểu hiện trực tiếp của sự xé rào cấu trúc này. Phán quyết của thị trường về cuộc định giá lại lợi nhuận này đã rõ ràng: Ai nắm quyền định giá thì người đó thắng.
Phố Wall giải thích thế nào về đợt tăng giá hiếm hoi của Apple?
Mặc dù cổ phiếu lao dốc, các nhà phân tích chính thống của Phố Wall không đồng loạt hạ xếp hạng hoặc giá mục tiêu cho Apple.
Nhà phân tích Amit Daryanani của Evercore ISI nhắc lại xếp hạng "Vượt trội so với thị trường" và giữ nguyên giá mục tiêu 365 USD. Ông chỉ ra rằng Apple thường chỉ điều chỉnh giá khi tung ra sản phẩm mới, việc tăng giá giữa chu kỳ sản phẩm lần này khá hiếm, chính xác cho thấy áp lực chi phí đã gia tăng đáng kể. Evercore cho rằng giá DRAM và NAND đã tăng gấp nhiều lần so với một năm trước, chi phí tăng liên tục đã vượt quá khả năng tự hấp thụ của Apple. Việc tăng giá có thể giúp bảo vệ biên lợi nhuận gộp, nhưng nhu cầu đối với Mac và iPad có thể chịu áp lực.
Nhà phân tích Dan Ives của Wedbush cũng duy trì xếp hạng "Vượt trội so với thị trường" với giá mục tiêu 400 USD không đổi. Ông cho rằng, mặc dù Apple có quy mô mua hàng lớn, nhưng trong bối cảnh chi phí lưu trữ và bộ nhớ tăng nhanh, việc tăng giá phần cứng là khó tránh khỏi. Tỷ lệ doanh số bán sản phẩm cao cấp của Apple liên tục tăng, công ty vẫn có khả năng điều chỉnh giá bán mà không làm mất khách hàng rõ rệt.
Nhà phân tích Samik Chatterjee của JPMorgan duy trì xếp hạng "Mua" với giá mục tiêu 325 USD. Bank of America xác nhận xếp hạng "Mua" với giá mục tiêu 380 USD. Sự đồng thuận của các nhà phân tích là: đợt tăng giá này chủ yếu phản ánh chi phí bộ nhớ tăng mạnh, không phải do nhu cầu đầu cuối suy giảm.
Tăng giá có thể bảo vệ biên lợi nhuận gộp hay sẽ làm xói mòn nhu cầu?
Ý định chiến lược của Apple trong đợt tăng giá này rất rõ ràng – bảo vệ biên lợi nhuận gộp. Nhưng chiến lược này hiệu quả hay không phụ thuộc vào hai biến số chính: diễn biến chi phí và độ co giãn của nhu cầu.
Về phía chi phí, siêu chu kỳ chip nhớ vẫn chưa kết thúc. Jefferies dự báo xu hướng tăng giá sẽ kéo dài suốt năm 2027. Ban quản lý Micron cũng cho rằng tình trạng cung ứng căng thẳng sẽ kéo dài đến sau năm 2027. Điều này có nghĩa là áp lực chi phí mà Apple phải đối mặt là mang tính cấu trúc, không phải biến động ngắn hạn.
Về phía nhu cầu, tình hình phức tạp hơn. IDC dự báo lượng xuất xưở điện thoại thông minh toàn cầu năm 2026 sẽ giảm 13,9% so với cùng kỳ xuống 1,09 tỷ chiếc, mức giảm lớn nhất trong lịch sử theo năm, và dự kiến sẽ tiếp tục giảm 1,1% vào năm 2027. Mặc dù đợt tăng giá lần này tạm thời không ảnh hưởng đến iPhone, nhưng thị trường của Mac và iPad cũng đang đối mặt với áp lực nhu cầu thu hẹp.
Khả năng tăng giá của Apple có sự khác biệt đáng kể giữa các dòng sản phẩm. Evercore chỉ ra rằng đợt này không điều chỉnh giá iPhone, và thế hệ iPhone mới dự kiến ra mắt vào tháng 9 năm nay sẽ trở thành cửa sổ quan sát giá quan trọng tiếp theo. Tác động của việc tăng giá lưu trữ đối với khách hàng đầu cuối có sự phân hóa rõ rệt: các mẫu máy cao cấp có độ nhạy thấp hơn với việc tăng giá lưu trữ và có thể truyền tải xuôi dòng một cách trơn tru; trong khi các sản phẩm cấp thấp có biên lợi nhuận mỏng, một đợt tăng giá nhỏ của lưu trữ cũng có thể khiến không gian lợi nhuận biến mất.
Lạm phát vĩ mô và tác động chi phí AI cộng hưởng như thế nào?
Bối cảnh vĩ mô của đợt tăng giá Apple lần này không thể bỏ qua. Chỉ số PCE tháng 5 của Mỹ tăng 4,1% so với cùng kỳ, mức cao nhất kể từ tháng 4 năm 2023; PCE lõi tăng 3,4% so với cùng kỳ. Áp lực lạm phát vẫn ở mức cao, kết hợp với cú sốc nhu cầu bổ sung từ xây dựng cơ sở hạ tầng AI, đang tạo ra áp lực chi phí kép.
"Người số ba" của Fed, Chủ tịch New York Fed Williams cho biết lạm phát hiện tăng chủ yếu do ba yếu tố: thuế nhập khẩu hàng hóa tăng, xung đột Trung Đông đẩy giá năng lượng lên cao, và làn sóng đầu tư AI thúc đẩy nhu cầu mạnh mẽ liên tục đối với một số sản phẩm công nghệ. Ông dự báo lạm phát sẽ quay trở lại mục tiêu 2% vào năm 2028. Trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng trở lại, các nhà giao dịch dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất ít nhất 25 điểm cơ bản vào cuối năm.
Việc Apple tăng giá không phải là sự kiện riêng lẻ. Chỉ vài giờ sau khi Apple thông báo tăng giá, Microsoft cũng làm theo và thông báo tăng giá máy chơi game Xbox. Microsoft cho biết giá lưu trữ và bộ nhớ đã tăng hơn 2,5 lần, dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào mùa thu năm 2027. Các nhà sản xuất điện thoại như OPPO, vivo, Xiaomi trước đó cũng đã lần lượt bắt đầu điều chỉnh giá. "Thuế lạm phát bộ nhớ" do các trung tâm dữ liệu AI chiếm dụng năng lực sản xuất lưu trữ đang lan rộng trong toàn ngành.
Biến số chính và khung phân tích triển vọng
Tổng hợp các phân tích trên, triển vọng của AAPL có thể được suy luận từ các khía cạnh sau:
Tính liên tục của việc chuyển giao chi phí là biến số hàng đầu. Việc siêu chu kỳ chip nhớ có thể đảo chiều sau năm 2027 hay không sẽ quyết định triển vọng trung hạn của biên lợi nhuận gộp Apple. Nếu giá vẫn ở mức cao, Apple có thể đối mặt với áp lực tăng giá tiếp theo – và Apple đã ám chỉ trong tuyên bố rằng "đây không phải là đợt điều chỉnh giá cuối cùng".
Sự thay đổi của độ co giãn nhu cầu cũng quan trọng không kém. Liệu doanh số của Mac và iPad có sụt giảm rõ rệt sau khi tăng giá hay không sẽ kiểm tra sức mạnh thương hiệu và quyền định giá của Apple. Wedbush cho rằng mức độ trung thành của người dùng cao cấp của Apple đủ để hỗ trợ việc tăng giá, nhưng nhận định này cần được xác nhận bởi dữ liệu bán hàng sau đó.
Chiến lược định giá của thế hệ iPhone mới là điểm quan sát quan trọng tiếp theo. Nếu Apple chuyển chi phí lưu trữ tăng lên iPhone vào tháng 9, đó sẽ là một bài kiểm tra khác đối với quyền định giá của họ.
Xu hướng cấu trúc của việc định giá lại lợi nhuận chuỗi ngành có thể tiếp tục sâu sắc hơn. Chỉ cần việc mở rộng sức mạnh tính toán AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu lưu trữ, khoảng cách giữa quyền thương lượng của nhà cung cấp thượng nguồn và áp lực chi phí của nhà sản xuất đầu cuối hạ nguồn sẽ khó thu hẹp.
Hiện tại, cổ phiếu AAPL đang giao dịch ở mức 275,15 USD, tỷ lệ P/E khoảng 33 lần. Mức giảm 6% mà thị trường đưa ra, về bản chất, là việc định giá tức thời cho chuỗi truyền dẫn "chi phí tăng → buộc phải tăng giá → nhu cầu chịu áp lực". Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào cách ba biến số trên tiến triển và liệu Apple có thể tìm ra điểm cân bằng mới giữa áp lực chi phí và độ co giãn nhu cầu hay không.
FAQ
Q: Đợt tăng giá lần này của Apple bao gồm những dòng sản phẩm nào?
A: Bao gồm nhiều dòng sản phẩm như MacBook, iPad, HomePod, Apple TV và Vision Pro, với mức tăng tối đa lên tới 300 USD. iPhone, Apple Watch và AirPods tạm thời chưa điều chỉnh giá.
Q: Mức giảm cổ phiếu Apple trong một ngày là bao nhiêu?
A: Ngày 25 tháng 6, giá cổ phiếu trong phiên giảm tới 6,6% xuống 273,75 USD, cuối cùng đóng cửa giảm 6,1% ở mức 275,15 USD, mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 4 năm 2025, vốn hóa thị trường bốc hơi 263,5 tỷ USD.
Q: Giá chip nhớ tăng sẽ kéo dài bao lâu?
A: Jefferies dự báo giá chip nhớ quý III và IV năm 2026 sẽ tăng mạnh liên tiếp theo quý, xu hướng tăng giá có thể kéo dài suốt năm 2027, và phải đến năm 2028 mới có dấu hiệu hạ nhiệt lần đầu. Ban quản lý Micron cũng cho rằng tình trạng cung ứng căng thẳng sẽ kéo dài đến sau năm 2027.
Q: Phố Wall nhìn nhận thế nào về triển vọng của Apple?
A: Evercore ISI duy trì giá mục tiêu 365 USD, Wedbush duy trì 400 USD, JPMorgan duy trì 325 USD, tất cả đều không hạ xếp hạng do việc tăng giá. Quan điểm chủ đạo cho rằng tăng giá là đối phó với chi phí chứ không phải do nhu cầu suy yếu.
Q: Apple có tiếp tục tăng giá trong tương lai không?
A: Apple ám chỉ trong tuyên bố rằng "đây không phải là đợt điều chỉnh giá cuối cùng", để ngỏ khả năng tăng giá tiếp theo. Chiến lược định giá của thế hệ iPhone mới sẽ là điểm quan sát chính tiếp theo.
