Lee Nam-woo, Chủ tịch Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp Hàn Quốc, ngày 20 tháng 5 đã chỉ trích Chey Tae-won, Chủ tịch đồng thời của Hiệp hội Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc và SK Group. Lee cho biết Chey phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi của chủ nghĩa tư bản, bao gồm bảo vệ quyền cổ đông và tính độc lập của hội đồng quản trị, trước khi yêu cầu các tổ chức hỗ trợ nhằm thúc đẩy các công ty tăng trưởng. Lời chỉ trích này đáp trả các phát biểu ngày 15 tháng 5 của Chey tại buổi họp báo của Diễn đàn Mùa hè lần thứ 49 do Korea Chamber of Commerce tổ chức, nơi Chey cho rằng dân chủ và chủ nghĩa tư bản đang không vận hành đúng và kêu gọi tăng cường các chính sách tăng trưởng. Tuyên bố của Diễn đàn có tiêu đề “Hiểu biết nguy hiểm về chủ nghĩa tư bản của Chey Tae-won” nhấn mạnh rằng các công ty hoạt động tại Hàn Quốc với nguồn nhân lực xuất sắc cần ưu tiên tuân thủ các nguyên tắc của chủ nghĩa tư bản như bảo vệ quyền cổ đông, tính độc lập của hội đồng quản trị và phân bổ vốn hợp lý.
Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp Hàn Quốc thách thức các ưu tiên chính sách tăng trưởng
Diễn đàn cho rằng vấn đề cốt lõi không phải là việc “có tăng trưởng hay không”, mà là ai là người quyết định số vốn cần cho tăng trưởng và kết quả cũng như rủi ro sẽ được gán cho ai. Lee cho biết trước khi mở rộng hỗ trợ cho doanh nghiệp, cần thiết lập cơ chế để các hội đồng quản trị từng công ty quyết định phương thức đầu tư và huy động vốn dựa trên lợi ích của tất cả cổ đông. Tại diễn đàn ngày 15 tháng 5, Chey nói rằng Hàn Quốc phải vận hành với dân chủ như một hệ thống chính trị và chủ nghĩa tư bản như một hệ thống kinh tế, nhưng tăng trưởng không diễn ra, “bánh xe không quay”, gây ra vấn đề cho cả nền dân chủ. Chey bổ sung rằng khi tăng trưởng xảy ra, sẽ có “không gian” để giải quyết các vấn đề phân phối.
SK Hynix lo ngại nguy cơ pha loãng cổ đông từ công ty con sản xuất bán dẫn ở “khu vực phi vốn”
Diễn đàn xác định việc SK Hynix có khả năng thành lập công ty con sản xuất bán dẫn thuộc “khu vực phi vốn” là trọng tâm của cuộc tranh luận. Theo cơ chế hiện tại của mô hình công ty mẹ–công ty con, khi một công ty cháu thành lập công ty chắt, về nguyên tắc công ty cháu phải nắm giữ 100% vốn chủ sở hữu. Chính phủ và đảng cầm quyền đang theo đuổi các biện pháp nhằm giảm tỷ lệ nắm giữ bắt buộc đối với các công ty chắt thuộc “khu vực phi vốn” xuống 50% để thúc đẩy đầu tư vào “khu vực phi vốn”. Lee chỉ ra rằng nếu SK Hynix thành lập một công ty con sản xuất riêng và thu hút vốn từ bên ngoài nhờ cải cách quy định này, mức độ mà cổ đông hiện hữu tiếp xúc với mảng kinh doanh bán dẫn có thể giảm. Ông cho biết nếu SK Hynix đầu tư trực tiếp, thì các kết quả từ hoạt động kinh doanh mới sẽ thuộc về cổ đông hiện hữu; nhưng nếu việc kinh doanh đi qua một pháp nhân tách riêng với sự tham gia của nhà đầu tư bên ngoài, thì một phần lợi ích từ tăng trưởng có thể chảy ra bên ngoài. Lee cho biết nếu hội đồng quản trị SK Hynix phê duyệt việc thu hút đầu tư từ bên ngoài vào công ty con sản xuất bán dẫn ở khu vực Honam với “cái cớ” truyền vốn từ bên ngoài, tranh cãi liên quan đến thương vụ niêm yết LG Energy Solution năm 2022 có thể lặp lại. Ông nhấn mạnh rằng ngoài các lập luận chính sách nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh bán dẫn và phát triển cân bằng theo vùng, hội đồng quản trị phải cân nhắc kỹ liệu cấu trúc này có làm pha loãng giá trị của cổ đông hiện hữu hay không.
Diễn đàn liên hệ vấn đề quản trị với cấu trúc 219 đại lý của SK Group
Diễn đàn mở rộng liên hệ vụ việc này vượt ra khỏi phương thức đầu tư của SK Hynix, để đề cập đến cấu trúc ra quyết định tổng thể của SK Group. Theo các chuẩn của Ủy ban Thương mại Công bằng, các đại lý của SK Group là 219 tính đến tháng 5 năm 2024. Lee lập luận rằng cái gọi là quản trị theo mô hình “hạm đội” – vận hành nhiều đại lý dưới một chiến lược cấp nhóm – có thể làm suy yếu tính độc lập của hội đồng quản trị từng công ty và giảm hiệu quả phân bổ vốn. Ông cho biết trong khi các hội đồng của đại lý cần tự quyết định các khoản đầu tư cho cơ sở vật chất, nghiên cứu và phát triển, mua bán và sáp nhập, cổ tức và hủy cổ phiếu quỹ, thì ở các tập đoàn kinh doanh lớn tại Hàn Quốc, các đánh giá/định hướng cấp nhóm thường đi trước lợi ích của các công ty niêm yết riêng lẻ. Diễn đàn cũng chỉ trích cấu trúc sở hữu theo hình tháp, giải thích rằng khi cổ đông kiểm soát thực hiện quyền quản lý thông qua các công ty ở các tầng trên để lần lượt kiểm soát các công ty con và công ty chắt, thì họ có thể thực hiện quyền quản lý lớn hơn nhiều so với lượng vốn đầu tư thực tế. Lee nói rằng quy trình này làm gia tăng khoảng cách giữa quyền sở hữu và quyền kiểm soát, với khả năng lợi ích trên toàn nhóm được đặt lên trước lợi ích của cổ đông phổ thông nói chung tại các công ty niêm yết.
Việc công bố kế hoạch đầu tư trước khi hội đồng SK Hynix phê duyệt
Lee cũng nêu vấn đề với việc Chey công bố trước các kế hoạch đầu tư quy mô lớn, dù không nắm giữ trực tiếp cổ phiếu SK Hynix và cũng không phải thành viên hội đồng quản trị. Theo bình luận, kế hoạch đầu tư 1.100 nghìn tỷ won do Chey công bố tương ứng với 74% giá trị vốn hóa thị trường của SK Hynix. Lee lập luận rằng với các kế hoạch đầu tư cần nguồn vốn quy mô như vậy, hội đồng quản trị SK Hynix trước tiên nên xem xét và phê duyệt quy mô đầu tư, thời điểm thực hiện, phương thức huy động vốn và tỷ lệ lợi nhuận kỳ vọng. Ông cho biết cấu trúc này không nên biến thành kiểu “chủ tịch công bố kế hoạch trước, rồi hội đồng sau đó mới phê chuẩn”. Lee cũng đưa ra một cách đối chiếu để lý giải nguyên nhân của “Korea Discount”. Ông lập luận rằng các cấu trúc ra quyết định xoay quanh cổ đông kiểm soát và các nhóm, thay vì thiếu hệ thống hỗ trợ cho doanh nghiệp, mới là yếu tố nền tảng làm giảm định giá của các công ty niêm yết trong nước. Lee cho biết ngay cả khi SK Hynix phát hành Chứng chỉ lưu ký Mỹ (American Depositary Shares) để tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, vẫn có giới hạn trong việc khắc phục chiết khấu giá trị doanh nghiệp nếu không cải thiện tính độc lập của hội đồng quản trị và tính minh bạch trong ra quyết định.
Thỏa thuận tiền thưởng theo hiệu suất: phân bổ 10% lợi nhuận hoạt động, không có giới hạn
Tiền thưởng theo hiệu suất mà người lao động và ban quản lý của SK Hynix đã thống nhất từ năm ngoái cũng trở thành mục tiêu bị chỉ trích. Theo thỏa thuận, họ sử dụng 10% lợi nhuận hoạt động làm nguồn tiền thưởng theo hiệu suất mà không đặt ra một “trần” riêng. Diễn đàn nhấn mạnh rằng cổ đông là chủ thể nhận phần “thặng dư cuối cùng” của giá trị một công ty sau khi đã thanh toán các nghĩa vụ theo hợp đồng như tiền lương, thuế và nợ. Lee lập luận rằng hội đồng phải xem xét liệu việc phân bổ một tỷ lệ lợi nhuận hoạt động cho người lao động mà không có giới hạn có cân bằng với phần lợi ích mà cổ đông cuối cùng phải gánh chịu rủi ro kinh doanh hay không. Ngành bán dẫn là một ngành tiêu tốn vốn điển hình: tạo ra lợi nhuận quy mô lớn trong giai đoạn bùng nổ, nhưng lại phải chịu gánh nặng đầu tư cơ sở vật chất khổng lồ và tình trạng suy giảm hiệu suất trong giai đoạn suy thoái. Lee cho biết ngay cả khi môi trường kinh doanh xấu đi, tiền lương, khoản gốc và lãi của chủ nợ vẫn được thanh toán trước, trong khi cổ đông chịu lỗ thông qua việc giá cổ phiếu giảm và cổ tức bị cắt giảm. Lee cho biết đơn vị quyết định việc phân bổ vốn của một công ty không phải là hội trưởng công đoàn hay chính phủ, mà là hội đồng quản trị của từng công ty. Ông nói thêm rằng hội đồng phải tìm ra tổ hợp tối ưu giữa các khoản đầu tư tăng trưởng trong tương lai như đầu tư cơ sở vật chất, R&D, M&A và lợi ích trả về cho cổ đông như cổ tức và mua, hủy cổ phiếu quỹ, dựa trên góc nhìn lợi ích của tất cả cổ đông.
Câu hỏi thường gặp
Lee Nam-woo đã chỉ trích Chey Tae-won điều gì vào ngày 20 tháng 5?
Lee Nam-woo, Chủ tịch Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp Hàn Quốc, đã chỉ trích Chey Tae-won vào ngày 20 tháng 5 vì yêu cầu hỗ trợ từ tổ chức để thúc đẩy các công ty tăng trưởng trước khi thực hiện các nguyên tắc cốt lõi của chủ nghĩa tư bản, bao gồm bảo vệ quyền cổ đông và tính độc lập của hội đồng quản trị. Tuyên bố của Lee có tiêu đề “Hiểu biết nguy hiểm về chủ nghĩa tư bản của Chey Tae-won” đáp trả các phát biểu ngày 15 tháng 5 của Chey kêu gọi tăng cường chính sách tăng trưởng.
Theo các chuẩn của Ủy ban Thương mại Công bằng, SK Group có bao nhiêu đại lý?
Theo các chuẩn của Ủy ban Thương mại Công bằng, SK Group có 219 đại lý tính đến tháng 5 năm 2024. Diễn đàn lập luận rằng việc vận hành nhiều đại lý theo một chiến lược của nhóm có thể làm suy yếu tính độc lập của hội đồng quản trị tại từng công ty và giảm hiệu quả phân bổ vốn.
Thỏa thuận tiền thưởng theo hiệu suất của SK Hynix mà Diễn đàn chỉ trích là gì?
Người lao động và ban quản lý SK Hynix đã thống nhất sử dụng 10% lợi nhuận hoạt động làm nguồn tiền thưởng theo hiệu suất mà không đặt ra một “trần” riêng. Diễn đàn chỉ trích sắp xếp này, cho rằng hội đồng phải xem xét liệu việc phân bổ lợi nhuận hoạt động cho người lao động mà không có giới hạn có cân bằng với phần rủi ro kinh doanh mà cổ đông cuối cùng phải gánh chịu trong ngành bán dẫn tiêu tốn vốn hay không.
