Energy Development Corporation (EDC) được thành lập ngày 5 tháng 3 năm 1976 theo Sắc lệnh Tổng thống 927 như một phản ứng của nhà nước trước cuộc cấm vận dầu mỏ năm 1973. Khủng hoảng khiến giá dầu thô tăng gấp 4 lần và buộc Philippines—quốc gia nhập khẩu 95% năng lượng dưới dạng dầu—phải đối mặt với tình trạng cấp phát xăng hạn chế và mất điện diện rộng. Tập đoàn First Gen do gia đình Lopez dẫn dắt đã giành chiến thắng trong cuộc đấu giá cổ phần hóa gây tranh cãi vào ngày 21 tháng 11 năm 2007 với mức giá thầu 58,5 tỷ peso, sau đó bán 20% cổ phần tiện ích Meralco vào ngày 13 tháng 3 năm 2009 với giá 20,07 tỷ peso để trả các khoản nợ liên quan đến EDC phát sinh từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Đổi tên thành First Gen Renewables vào tháng 3 năm 2026, công ty hiện vận hành 16 nhà máy địa nhiệt với công suất khoảng 1.300 megawatts và đang đối mặt với lời đề nghị thâu tóm trị giá 5 tỷ USD từ các bên quan tâm của Indonesia. Lời đề nghị xuất hiện khi một cuộc xung đột khác ở Trung Đông đã đóng Cảng eo biển Hormuz, gợi lại tình trạng thiếu hụt năng lượng từng là động lực khiến EDC ra đời.
1973 Oil Embargo Triggers State Geothermal Program
Tháng 10 năm 1973, các nước thành viên Ả Rập của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đã áp dụng lệnh cấm vận dầu mỏ sau Chiến tranh Yom Kippur, khiến giá dầu thô tăng khoảng gấp 4 lần chỉ trong vài tháng. Chính phủ Philippines thành lập Philippine National Oil Company (PNOC) vào tháng 11 năm 1973, rồi lập EDC vào ngày 5 tháng 3 năm 1976 với vai trò là đơn vị thăm dò địa nhiệt của PNOC. Các tuyên bố của Tổng thống năm 1975 dành các khu vực Tongonan, Palinpinon và Bacon-Manito cho phát triển địa nhiệt, và một sắc lệnh năm 1978 thiết lập khung hợp đồng dịch vụ. Theo cơ chế thời Marcos, PNOC-EDC vận hành các giếng địa nhiệt và đường ống dẫn hơi, trong khi National Power Corporation (Napocor) sở hữu và vận hành phần lớn nhà máy điện, tách việc sản xuất hơi khỏi phát điện.
PNOC-EDC Xây Tongonan và Palinpinon trong thập niên 1980
Nhà máy Tongonan-1 công suất 112,5 megawatts tại Leyte và nhà máy Palinpinon-1 công suất 112,5 megawatts tại Negros Oriental đi vào hoạt động năm 1983. Vào cuối thập niên 1980 và suốt thập niên 1990, công ty bổ sung các nhà máy Bacon-Manito tại Bicol và cụm Mt. Apo ở Mindanao. Đến năm 1997, Tongonan được mô tả là cánh đồng hơi ướt lớn nhất thế giới. Các nhà máy được xây dựng ở vùng cao nguyên núi lửa hẻo lánh vì hơi địa nhiệt không thể vận chuyển đến các địa điểm thuận tiện.
Lopez-Led Red Vulcan giành đấu giá cổ phần hóa 58,5 tỷ peso năm 2007
Chính phủ đưa 60% vốn cổ phần của PNOC-EDC ra đấu giá để cắt giảm nợ quốc gia. Ủy ban Quyền lực chung của Quốc hội đã tán thành kế hoạch bán từng nhà máy địa nhiệt kèm hợp đồng cung cấp hơi dài hạn, nhưng chính phủ đã bỏ kế hoạch đó sau khi các điều kiện không được đáp ứng đúng thời hạn. Các nhà phê bình, gồm khi đó là thượng nghị sĩ Joker Arroyo và khi đó là thượng nghị sĩ Miriam Defensor Santiago, đặt câu hỏi liệu “bài kiểm tra kiểm soát” dùng để xác minh quyền sở hữu của Red Vulcan thuộc về người Philippines có tuân thủ các hạn chế hiến định về sở hữu nước ngoài đối với tài nguyên thiên nhiên hay không, cho rằng lẽ ra phải áp dụng “quy tắc ông nội” truy vết quyền sở hữu qua từng lớp công ty. Red Vulcan, công ty sở hữu 60% do Lopez kiểm soát qua First Gen Corporation và 40% do công ty tại Hà Lan Spalmare (đại diện cho các công ty địa nhiệt Reykjavik Energy Invest và Geysir Green Energy của Iceland), đã giành chiến thắng trong cuộc đấu giá ngày 21 tháng 11 năm 2007 với mức đề nghị 58,5 tỷ peso. Không có tòa án nào tuyên bố giao dịch vô hiệu.
Khủng hoảng tài chính 2008 buộc bán cổ phần Meralco trị giá 20,07 tỷ peso vào năm 2009
Trong vòng vài tuần sau cuộc đấu giá, các đối tác Iceland muốn rút lui khi các ngân hàng tại quê nhà của họ thất bại trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. First Gen đã mua lại phần của họ bằng các khoản tiền đã vay. First Philippine Holdings (FPH), công ty nắm giữ của Lopez, trước đó đã vay riêng 19 tỷ peso vào năm 2007 để mua 9% cổ phần Meralco từ Union Fenosa của Tây Ban Nha như một động thái phòng thủ trước chiến dịch thâu tóm do ông Winston Garcia, người đứng đầu quỹ hưu trí nhà nước GSIS, tiến hành. Khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 khiến thị trường tín dụng bị đóng băng, FPH không thể tái cấp vốn cho các khoản vay đến hạn. Ban giám đốc FPH đã phê duyệt việc bán 20% phần nắm giữ gần 35% cổ phần Meralco của gia đình cho nhóm PLDT của Manuel Pangilinan vào ngày 13 tháng 3 năm 2009 với giá 20,07 tỷ peso, qua đó giảm tỷ lệ nắm giữ của Lopez xuống khoảng 13%. Ông Oscar Lopez, cha của chủ tịch hiện tại của First Gen là Federico “Piki” Lopez, gọi thương vụ là “quyết định kinh doanh cần thiết” và thừa nhận sự khó khăn đối với anh trai Manolo—người đã dành hơn 30 năm làm việc tại Meralco. Tại cuộc họp thường niên cổ đông của FPH vào tháng 5 năm 2009, khi đó là chủ tịch Elpidio Ibañez cho biết một nửa số tiền 20,07 tỷ peso được dùng để giảm nợ vay, cắt giảm nợ của FPH xuống khoảng một nửa. Khi đó là giám đốc tài chính Francis Giles Puno cho biết việc giảm đòn bẩy sẽ tạo vị thế cho cả nhóm tham gia các cuộc đấu giá của chính phủ đối với các nhà máy địa nhiệt thuộc sở hữu nhà nước.
EDC mua các nhà máy địa nhiệt do nhà nước sở hữu giai đoạn 2009-2010
EDC đã thắng các cuộc đấu giá do chính phủ tổ chức cho các nhà máy Tongonan và Palinpinon vào năm 2009 với giá 220 triệu USD, và cho các nhà máy Bacon-Manito vào năm 2010 với khoảng 1,28 tỷ peso, qua đó tái hợp nhất các tài sản sản xuất hơi mà công ty đã sở hữu từ thời tư nhân hóa với các nhà máy phát điện mà Napocor trước đây vẫn vận hành. Các thương vụ mua lại khiến EDC trở thành—theo mô tả của công ty—công ty địa nhiệt tích hợp dọc lớn nhất thế giới.
First Gen và Macquarie-GIC sở hữu EDC theo cấu trúc bỏ phiếu-kinh tế tách biệt
First Gen đã bán một vị thế thiểu số lớn trong EDC cho một liên minh gồm Macquarie của Australia và GIC của Singapore vào năm 2017 với giá khoảng 1,3 tỷ USD, đồng thời đưa công ty khỏi sàn chứng khoán vào năm 2018. First Gen kiểm soát 65% quyền biểu quyết trong phòng họp ban giám đốc của EDC thông qua một nhóm cổ phiếu đặc biệt mang quyền biểu quyết nhưng quyền đòi lợi nhuận nhỏ, trong khi Macquarie-GIC chỉ nắm chưa đến 35% quyền biểu quyết nhưng được hưởng khoảng 54% giá trị kinh tế của EDC, theo các công bố của First Gen. Tháng 3 năm 2026, EDC được đổi tên thành First Gen Renewables. Công ty vận hành 16 trạm địa nhiệt với công suất lắp đặt khoảng 1.300 megawatts, trang trại điện gió Burgos công suất 150 megawatts ở Ilocos Norte, tổ hợp thủy điện Pantabangan-Masiway công suất 132,8 megawatts ở Nueva Ecija và một đội tàu năng lượng mặt trời quy mô nhỏ. Nhà máy Tongonan chủ lực tại Leyte tạo ra 637,2 megawatts. Một chương trình nâng cấp trị giá 100 tỷ peso dưới quá trình đánh giá môi trường sẽ nâng công suất Tongonan lên 967,2 megawatts, và một chương trình riêng trị giá 25 tỷ peso sẽ khoan tối đa 43 giếng thay thế tại mỏ Southern Negros. Ban quản lý cho biết trong tháng 5 rằng hơn 200 tỷ peso đã được đầu tư vào danh mục địa nhiệt qua các năm.
FAQ
Các nhà phê bình đã nói gì về cuộc đấu giá cổ phần hóa EDC năm 2007?
Các nhà phê bình, gồm khi đó là các thượng nghị sĩ Joker Arroyo và Miriam Defensor Santiago, cho rằng “bài kiểm tra kiểm soát” dùng để xác minh quyền sở hữu của Red Vulcan thuộc người Philippines lẽ ra phải được bổ sung bằng “quy tắc ông nội”, truy vết quyền sở hữu qua từng lớp doanh nghiệp để đảm bảo tuân thủ các hạn chế hiến định về sở hữu nước ngoài đối với tài nguyên thiên nhiên. Không có tòa án nào bác bỏ giao dịch.
Vì sao gia đình Lopez bán cổ phần Meralco vào năm 2009?
First Philippine Holdings của gia đình Lopez đã bán 20% cổ phần Meralco vào ngày 13 tháng 3 năm 2009 với giá 20,07 tỷ peso để trang trải các khoản nợ phát sinh từ việc mua EDC và việc các đối tác Iceland rút lui trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, khi thị trường tín dụng đóng băng khiến việc tái cấp vốn cho các khoản vay đến hạn không thể thực hiện. Một nửa số tiền thu được được dùng để giảm nợ.
Công suất địa nhiệt hiện tại của EDC lớn đến mức nào?
EDC vận hành 16 trạm địa nhiệt với công suất lắp đặt khoảng 1.300 megawatts tính đến năm 2026. Nhà máy Tongonan tại Leyte tạo ra 637,2 megawatts, và một chương trình nâng cấp trị giá 100 tỷ peso dưới đánh giá môi trường sẽ nâng công suất Tongonan lên 967,2 megawatts.
