Ngân hàng Thế giới phân loại lại Philippines lên trạng thái thu nhập trung bình cao có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, nâng quốc gia này từ thu nhập trung bình thấp sau gần bốn thập kỷ. Trong vòng vài ngày sau thông báo, thủ tục luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte chính thức bắt đầu và các cáo buộc tham nhũng xuất hiện chống lại Thượng nghị sĩ Rodante Marcoleta, trong khi niềm tin kinh doanh giảm sút giữa bối cảnh bất ổn gia tăng. Việc phân loại lại phản ánh sự tăng trưởng bền vững trong Tổng thu nhập quốc dân bình quân đầu người của đất nước, được đo bằng phương pháp Atlas của Ngân hàng Thế giới, nơi thu nhập quốc dân danh nghĩa mở rộng nhanh hơn đáng kể so với tăng trưởng dân số trong những năm gần đây. Thời điểm này nhấn mạnh một sự thay đổi quan trọng: thách thức phát triển của đất nước hiện nay tập trung ít hơn vào tăng trưởng thu nhập mà nhiều hơn vào chất lượng quản trị, khi các thể chế hiệu quả trở nên cần thiết để duy trì trạng thái thu nhập trung bình cao. Cột mốc này đại diện cho nhiều năm quản lý kinh tế vĩ mô và cải cách cấu trúc, nhưng lại trùng với những diễn biến chính trị thử thách sức mạnh của các thể chế Philippines và khả năng giải quyết tranh chấp một cách minh bạch theo quy tắc pháp luật.
Ngân hàng Thế giới phân loại lại Philippines sau bốn thập kỷ
Quyết định của Ngân hàng Thế giới phân loại lại Philippines thành nền kinh tế thu nhập trung bình cao có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, chấm dứt gần bốn thập kỷ phân loại thu nhập trung bình thấp của quốc gia này. Việc phân loại lại dựa trên sự tăng trưởng bền vững trong Tổng thu nhập quốc dân bình quân đầu người, được tính bằng phương pháp Atlas của Ngân hàng Thế giới. Theo cách tiếp cận này, thu nhập quốc dân danh nghĩa đã mở rộng nhanh hơn đáng kể so với tăng trưởng dân số trong những năm gần đây. Cột mốc này phản ánh sự quản lý kinh tế vĩ mô tương đối lành mạnh, mở rộng kinh tế và các cải cách cấu trúc được thực hiện theo thời gian. Nó cũng là sự khẳng định từ bên ngoài về khả năng phục hồi của nền kinh tế bất chấp đại dịch, thiên tai tái diễn và nhiều đợt bất ổn chính trị.
Luận tội và cáo buộc tham nhũng theo sau việc phân loại lại
Trong vòng vài ngày sau thông báo của Ngân hàng Thế giới, Philippines bước vào một giai đoạn có hệ quả chính trị. Thủ tục luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte chính thức bắt đầu, trong khi các cáo buộc tham nhũng chống lại Thượng nghị sĩ Rodante Marcoleta làm gia tăng sự giám sát của công chúng đối với trách nhiệm giải trình chính trị. Cùng thời điểm đó, niềm tin kinh doanh giảm sút giữa bối cảnh bất ổn gia tăng về cả diễn biến trong nước và toàn cầu. Sự trùng hợp giữa cột mốc kinh tế và những diễn biến chính trị này làm nổi bật bản chất kép của quỹ đạo hiện tại của đất nước: sự công nhận quốc tế về tiến bộ kinh tế diễn ra cùng với các thử thách trong nước về trách nhiệm giải trình thể chế.
Chất lượng quản trị trở thành thách thức phát triển trung tâm
Việc phân loại lại đã tạo ra sự hoài nghi từ một số nhà kinh tế, những người coi đó là một cột mốc thống kê ít giống với thực tế hàng ngày mà nhiều người Philippines phải đối mặt. Các mức trung bình thu nhập quốc dân che giấu sự chênh lệch lớn giữa các khu vực, ngành công nghiệp và hộ gia đình, trong khi hàng triệu người Philippines tiếp tục đối mặt với khả năng tiếp cận hạn chế đến giáo dục chất lượng, chăm sóc sức khỏe, cơ sở hạ tầng, việc làm hiệu quả và cơ hội kinh tế. Quyết định của Ngân hàng Thế giới không tuyên bố Philippines là nền kinh tế phát triển cũng như không cho rằng nghèo đói, bất bình đẳng hoặc các dịch vụ công không đầy đủ đã được khắc phục. Hàm ý quan trọng hơn là thách thức phát triển chính của đất nước đã thay đổi: tăng trưởng nhân khẩu học chậm hơn tạo cơ hội để tập trung vào các yếu tố phân biệt các nền kinh tế thu nhập trung bình cao thành công, bao gồm năng suất, đổi mới, vốn con người, cơ sở hạ tầng, các ngành công nghiệp cạnh tranh, thị trường tài chính hiệu quả và quản trị hiệu quả.
Rủi ro bẫy thu nhập trung bình phụ thuộc vào sức mạnh thể chế
Trạng thái thu nhập trung bình cao mang lại cơ hội nhưng cũng làm tăng kỳ vọng. Đất nước có thể dần dần mất quyền tiếp cận các khoản tài chính ưu đãi và hỗ trợ phát triển trước đây dành cho các nền kinh tế thu nhập thấp hơn. Các nhà đầu tư sẽ yêu cầu tính nhất quán chính sách cao hơn, trong khi thị trường quốc tế sẽ xem xét kỹ lưỡng hơn quản lý tài khóa, chất lượng quy định, cung cấp cơ sở hạ tầng, tiêu chuẩn quản trị và hiệu quả thể chế so với trước đây. Nhiều quốc gia đã gia nhập nhóm thu nhập trung bình cao chỉ để duy trì ở đó trong nhiều thập kỷ, phản ánh cái mà các nhà kinh tế gọi là bẫy thu nhập trung bình. Cái bẫy này không bắt nguồn từ sự thiếu hụt tăng trưởng kinh tế mà từ việc không thể cải thiện năng suất, đa dạng hóa các ngành công nghiệp, tăng cường đổi mới, nâng cao kỹ năng lực lượng lao động và xây dựng các thể chế có khả năng hỗ trợ đầu tư tư nhân bền vững. Đối với Philippines, việc duy trì trạng thái mới sẽ phụ thuộc ít hơn vào việc duy trì tốc độ tăng trưởng mà nhiều hơn vào việc cải thiện chất lượng tăng trưởng thông qua các lợi ích về năng suất, các ngành công nghiệp giá trị cao, cơ sở hạ tầng hiện đại hóa, giáo dục củng cố, thị trường tài chính sâu rộng và quản trị cải thiện.
Thông tin tác giả và chuyên môn
Diwa C. Guinigundo, tác giả của phân tích này, là cựu phó thống đốc phụ trách chính sách tiền tệ và các khía cạnh khác của ngân hàng trung ương. Ông từng là giám đốc điều hành dự khuyết tại IMF ở Washington, DC trong giai đoạn 2001-2003. Ông đã viết và biên tập một số cuốn sách về kinh tế chính trị, khủng hoảng và hợp tác khu vực, nợ và tăng trưởng kinh tế, cũng như chương trình nghị sự chính sách công. Hiện ông là giám đốc độc lập của một số tổ chức doanh nghiệp và tài chính, tập trung vào quản trị doanh nghiệp, giám sát rủi ro và kiểm toán. Ông cũng là cố vấn chính cho GlobalSourcePartners có trụ sở tại New York và vẫn nằm trong ban cố vấn của Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN và Viện Kinh tế Tài chính Sim Kee Boon của Đại học Quản lý Singapore. Ông là mục sư cao cấp của Fullness of Christ International Ministries tại Mandaluyong.
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng Thế giới đã thông báo điều gì về Philippines có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7?
Ngân hàng Thế giới đã phân loại lại Philippines lên trạng thái thu nhập trung bình cao có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, chấm dứt gần bốn thập kỷ phân loại thu nhập trung bình thấp của quốc gia này. Quyết định phản ánh sự tăng trưởng bền vững trong Tổng thu nhập quốc dân bình quân đầu người, được đo bằng phương pháp Atlas của Ngân hàng Thế giới, nơi thu nhập quốc dân danh nghĩa mở rộng nhanh hơn đáng kể so với tăng trưởng dân số trong những năm gần đây.
Tại sao niềm tin kinh doanh giảm sút sau thông báo của Ngân hàng Thế giới?
Niềm tin kinh doanh giảm sút giữa bối cảnh bất ổn gia tăng về cả diễn biến trong nước và toàn cầu. Trong vòng vài ngày sau khi phân loại lại, thủ tục luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte chính thức bắt đầu và các cáo buộc tham nhũng xuất hiện chống lại Thượng nghị sĩ Rodante Marcoleta, làm dấy lên bất ổn chính trị khi sự chú ý chuyển hướng sang các quy trình hiến pháp và tư pháp.
Bẫy thu nhập trung bình là gì và nó liên quan đến Philippines như thế nào?
Bẫy thu nhập trung bình mô tả tình huống các quốc gia đạt được trạng thái thu nhập trung bình cao nhưng vẫn ở đó trong nhiều thập kỷ. Nó phản ánh không phải sự thiếu hụt tăng trưởng kinh tế mà là việc không thể cải thiện năng suất, đa dạng hóa ngành công nghiệp, tăng cường đổi mới, nâng cao kỹ năng lực lượng lao động và xây dựng các thể chế có khả năng hỗ trợ đầu tư tư nhân bền vững. Đối với Philippines, thoát khỏi cái bẫy này sẽ phụ thuộc vào việc cải thiện chất lượng tăng trưởng thông qua quản trị nâng cao, lợi ích năng suất và hiệu quả thể chế hơn là chỉ đơn giản duy trì tốc độ tăng trưởng.
