Tổng thống Lee Jae-myung đang chịu làn sóng áp lực chính trị ngày càng tăng khi chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đóng cửa ở mức 6.023,66 vào ngày 28/7, giảm 732,09 điểm (10,84%) trong một phiên. Mức sụt giảm mạnh này đánh dấu sự đảo chiều kịch tính so với đợt tăng của thị trường dưới thời chính quyền Lee, giai đoạn KOSPI tăng từ 2700 vào ngày nhậm chức lên đỉnh 9000 vào Tháng 6. Đà đi xuống của thị trường diễn ra sau chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ của Lee trong cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6, nơi đảng giành 12 trong 16 cuộc đua ghế thị trưởng, đồng thời phản ánh tâm lý nhà đầu tư suy giảm trước các sản phẩm ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu biến động mạnh và các sai sót quản lý. Đợt tăng KOSPI trước đó được thúc đẩy bởi một siêu chu kỳ bán dẫn toàn cầu có lợi cho Samsung Electronics và SK Hynix, đẩy tỷ lệ phê duyệt của Lee lên mức quanh 60% và khiến mạng xã hội rầm rộ ca ngợi ông với biệt danh “God Jae-myung”. Tuy nhiên, các cơ chế ngắt mạch và kích hoạt “side-car” lặp lại kể từ Tháng 6 đã khiến thị trường chứng khoán chuyển từ một tài sản chính trị thành rủi ro, khi các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu đồng thời xảy ra các đợt tăng giá bất động sản và thua lỗ cổ phiếu, có thể kích hoạt phản ứng dữ dội đáng kể từ công chúng.
KOSPI BÙNG NỔ TỪ 2700 LÊN 9000 DƯỚI THỜI LEE
KOSPI từng giao dịch trong biên độ “hộp” dưới thời chính quyền Yoon Seok-yeol trước đó, khiến Hàn Quốc mang tiếng xấu khi xếp cuối trong số các thị trường chứng khoán toàn cầu lớn về tỷ suất lợi nhuận. Cụm từ “thoát khỏi thị trường nội địa là theo thứ tự của trí tuệ” trở thành câu nói phổ biến khi nhà đầu tư bán lẻ trong nước chịu thua lỗ, trong khi những người đầu tư vào các “ông lớn” công nghệ của Mỹ như NVIDIA, Apple và Tesla lại thu về khoản lãi đáng kể.
Tình hình nhanh chóng đảo chiều sau khi chính phủ của Lee Jae-myung nhậm chức. KOSPI bước vào một thị trường tăng kéo dài, được dẫn dắt bởi làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo và siêu chu kỳ bán dẫn, giúp giá cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix tăng theo từng ngày. Chỉ số vượt mốc 5000 vào Tháng 1, tức 7 tháng sau khi Lee nhậm chức, và đạt 9000 vào Tháng 6. Đợt tăng này kéo Đảng Dân chủ của Lee tới chiến thắng áp đảo trong bầu cử địa phương ngày 3/6, giành 12/16 cuộc đua ghế thị trưởng (với Đảng Sức mạnh Quốc gia giành Seoul, Daegu, Bắc Gyeongsang và Nam Gyeongsang).
Lee bày tỏ sự tự tin về quỹ đạo của thị trường trong cuộc họp báo đánh dấu tròn 1 năm nhiệm kỳ ngày 8/7, cho biết: “Thị trường chứng khoán bất thường đang được bình thường hóa. Thị trường chứng khoán của chúng tôi đã bị kìm nén quá mức. Chỉ cần chúng ta ngăn chặn thao túng cổ phiếu, giao dịch niêm yết trùng lặp và tách cổ phiếu vật chất, chỉ số sẽ vượt 5000.” Ngay thời điểm đó, các cộng đồng chứng khoán trên mạng đăng tải các lời kêu gọi gia hạn nhiệm kỳ tổng thống và biệt danh “God Jae-myung” (갓재명).
Han Dong-hoon của Đảng Sức mạnh Quốc gia phản biện vào Tháng 3 rằng “mức tăng của KOSPI không phải do các chính sách của Đảng Dân chủ dưới thời Lee Jae-myung mà chủ yếu là nhờ chu kỳ bán dẫn toàn cầu. Ngay cả khi Tổng thống Yoon Seok-yeol còn tại chức, chỉ số cũng sẽ đạt 5000-6000.” Tuy nhiên, dư luận áp đảo vẫn ghi công cho Lee, với tỷ lệ phê duyệt tăng lên mức quanh 60%.
BIẾN ĐỘNG THỊ TRƯỜNG GIA TĂNG SAU CUỘC BẦU CỬ ĐỊA PHƯƠNG 3/6
Sau cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6, KOSPI trải qua biến động cực đoan mà nhiều người quan sát ví như thị trường tiền mã hóa. Các cơ chế ngắt mạch và “side-car” được kích hoạt liên tục; có thời điểm các side-car mua và bán được kích hoạt trong 10 phiên giao dịch liên tiếp. Sau Tháng 7, chỉ số bước vào một đợt giảm kéo dài.
Các nhà phê bình cho rằng nguyên nhân nằm ở việc tập trung quá mức vốn vào các ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu đối với Samsung Electronics và SK Hynix. Lee Chan-jin, Thống đốc cơ quan giám sát tài chính, bày tỏ sự tiếc nuối khi phê duyệt các sản phẩm này, nói: “Tôi tự hỏi liệu lúc đó mình có nên nằm xuống và chặn nó đi hay không.” Các nhà đầu tư cá nhân trước đó từng ca ngợi Lee là “God Jae-myung” giờ ngày càng gay gắt chỉ trích.
Lee chuyển sang giọng điệu thận trọng hơn, thừa nhận: “Những người tham gia thị trường chứng khoán tin rằng họ đã bị thiệt hại do biến động gia tăng và mức giảm giá lớn hơn.” Ông nhanh chóng chỉ đạo chuẩn bị các biện pháp bổ sung. Yoo Seung-min, một cựu nghị sĩ của Đảng Sức mạnh Quốc gia, chỉ trích phản ứng của Lee: “Trách nhiệm đẩy các ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu thuộc về Nhà Xanh, còn nạn nhân là nhà đầu tư. Đây không phải lúc để tổng thống đứng từ bờ bên kia theo dõi, nói với Thống đốc cơ quan giám sát tài chính rằng ‘ông đang chịu nhiều cú đánh đấy’.”
NHÀ PHÂN TÍCH CHÍNH TRỊ CẢNH BÁO PHẢN ỨNG DỮ DỘI TỪ CÔNG CHÚNG TRƯỚC THUA LỖ THỊ TRƯỜNG
Shin Yul, giáo sư tại Đại học Myongji, cảnh báo rủi ro chính trị gia tăng: “Tổng thống Lee Jae-myung đã có những phát biểu kiểu như ‘kiếm tiền từ cổ phiếu chứ không phải bất động sản’, nhưng giá bất động sản đã tăng lên trong khi thị trường chứng khoán sụp đổ, khiến mọi công dân đều chịu lỗ. Khi tâm lý công chúng vốn đã bất an trước thông báo cải cách thuế bất động sản, nếu đà giảm tiếp diễn do biến động của KOSPI, khả năng phải đối mặt với sự phản kháng dữ dội từ công chúng là không thể loại trừ.”
Mức sụt của KOSPI từ 9000 xuống còn chật vật giữ được mốc 6000 tương đương giảm hơn một nửa so với đỉnh. Giá đóng cửa ngày 28/7 ở 6.023,66 là mức giảm 10,84% trong ngày, đồng thời chỉ số KOSDAQ cũng giảm 59,01 điểm (7,72%) xuống 705,85, được cho là do sụt giảm mạnh ở cổ phiếu bán dẫn của Mỹ.
FAQ
Điều gì khiến KOSPI giảm 10,84% vào ngày 28/7?
KOSPI đóng cửa ở mức 6.023,66 vào ngày 28/7, giảm 732,09 điểm (10,84%), với nguyên nhân được cho là do cổ phiếu bán dẫn của Mỹ sụt giảm mạnh. Chỉ số KOSDAQ cùng ngày cũng giảm 59,01 điểm (7,72%) xuống 705,85.
KOSPI hoạt động ra sao dưới thời chính quyền của Tổng thống Lee Jae-myung trước đợt giảm gần đây?
KOSPI tăng từ 2700 vào ngày Lee nhậm chức lên 5000 vào Tháng 1 (sau 7 tháng) và đạt đỉnh 9000 vào Tháng 6. Đợt tăng này được dẫn dắt bởi siêu chu kỳ bán dẫn toàn cầu có lợi cho Samsung Electronics và SK Hynix, góp phần đưa tỷ lệ phê duyệt của Lee leo lên quanh mức 60% và Đảng Dân chủ giành 12/16 cuộc ghế thị trưởng trong cuộc bầu cử địa phương ngày 3/6.
Vì sao Lee Chan-jin của cơ quan giám sát tài chính lại bày tỏ sự tiếc nuối về các ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu?
Lee Chan-jin cho biết: “Tôi tự hỏi liệu lúc đó mình có nên nằm xuống và chặn nó đi hay không,” bày tỏ sự tiếc nuối vì đã phê duyệt các ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu cho Samsung Electronics và SK Hynix. Các nhà phê bình cho rằng biến động cực đoan của KOSPI và thua lỗ của nhà đầu tư sau Tháng 6 bắt nguồn từ việc tập trung vốn quá mức vào các sản phẩm này, kích hoạt lặp lại các cơ chế ngắt mạch và “side-car”.
