Một nghiên cứu của các nhà nghiên cứu từ Đại học Stanford và Đại học Quản lý Singapore đã phát hiện dấu hiệu thao túng việc thanh toán trong các thị trường dự đoán Bitcoin theo chu kỳ 5 phút của Polymarket. Bài báo, có tựa đề “Settlement Manipulation in Prediction Markets” và do David Dai, Ruizhe Jia và Shihao Yu thực hiện, đã nhận diện các đột biến bất thường trong dòng lệnh của thị trường giao ngay (spot) vào gần thời điểm thanh toán, sau đó là các đợt đảo chiều giá lớn sau khi nền tảng ra mắt các hợp đồng ngắn hạn này. Các nhà nghiên cứu kết luận thiết kế hợp đồng tạo ra lỗ hổng vì nhà giao dịch có thể tham gia cả thị trường dự đoán lẫn thị trường giao ngay Bitcoin, từ đó kiếm lợi bằng cách tạm thời tác động lên giá cơ sở. Kết quả được công bố trong bối cảnh thị trường dự đoán đang thu hút khối lượng giao dịch lên tới hàng tỷ đô la Mỹ trên các sự kiện chính trị, thể thao và tiền điện tử.
Nghiên cứu Xác Định Đột Biến Dòng Lệnh Thị Trường Giao Ngay Gần Thời Điểm Thanh Toán
Nhóm nghiên cứu phát hiện rằng sau khi Polymarket ra mắt các hợp đồng Bitcoin 5 phút, dòng lệnh của thị trường giao ngay đã tăng vọt vào gần thời điểm thanh toán và sau đó kèm theo những cú đảo chiều giá lớn. Mẫu hình này phù hợp với áp lực giá tạm thời hơn là hoạt động giao dịch thông thường dựa trên thông tin. Nghiên cứu cũng kết luận các kẻ thao túng tinh vi đã thu được lợi nhuận đáng kể, chủ yếu từ khoản thiệt hại của nhà giao dịch lẻ.
Các hợp đồng cho phép người dùng đặt cược vào việc giá Bitcoin sẽ cao hơn hay thấp hơn một mức tham chiếu tại thời điểm thanh toán. Polymarket mô tả mình là thị trường dự đoán lớn nhất thế giới. Nghiên cứu lập luận rằng các hợp đồng gắn với giá của tài sản tài chính đặc biệt dễ tổn thương vì nhà giao dịch có thể tham gia cả thị trường dự đoán lẫn thị trường giao ngay cơ sở.
Trong một hợp đồng nhị phân 5 phút, khoản thanh toán phụ thuộc vào một quan sát giá trong ngắn hạn tại thời điểm gần kề. Nếu một nhà giao dịch nắm giữ vị thế đủ lớn trên thị trường dự đoán, họ có thể thấy có lợi khi tự giao dịch Bitcoin để tác động đến giá thanh toán. Nhà giao dịch có thể thua lỗ trên giao dịch thị trường giao ngay, nhưng lại kiếm được nhiều hơn từ khoản thanh toán của thị trường dự đoán. Khi hợp đồng được thanh toán, áp lực nhân tạo từ thị trường giao ngay có thể biến mất, khiến giá đảo chiều.
Hợp Đồng 15 Phút Không Cho Thấy Dấu Hiệu Thao Túng
Phát hiện quan trọng nhất của bài báo là hoạt động thao túng gần như không xuất hiện trong các hợp đồng Bitcoin 15 phút của Polymarket. Điều này cho thấy vấn đề không phải là bản thân thị trường dự đoán nói chung, mà là các hợp đồng có thời lượng cực ngắn, được thanh toán theo giá tài sản mà người tham gia có thể tác động. Bằng cách kéo dài khung thời gian của hợp đồng, các nhà nghiên cứu cho rằng nền tảng có thể giảm mức độ sinh lời từ thao túng và cải thiện chất lượng thị trường.
Các Nhà Nghiên Cứu Nêu Mối Lo Ngại Về Quản Lý Đối Với Hợp Đồng Gắn Với Tài Sản
Các hợp đồng Bitcoin đặc biệt nhạy cảm vì tài sản cơ sở được giao dịch liên tục trên nhiều địa điểm toàn cầu và có thể bị tác động trong các khung thời gian ngắn, nhất là khi thanh khoản bị phân mảnh. Một nhà giao dịch không cần kiểm soát toàn bộ thị trường Bitcoin để ảnh hưởng đến một điểm thanh toán được xác định hẹp.
Đối với cơ quan quản lý, nghiên cứu đặt ra một mối lo quen thuộc của thị trường phái sinh: hợp đồng có thể tạo động lực để thao túng giá tham chiếu. Các thị trường futures và options truyền thống có các quy định liên quan đến phương pháp thanh toán, giới hạn vị thế, giám sát và thực thi chống thao túng. Các thị trường dự đoán gắn với tài sản tài chính có thể sẽ chịu áp lực phải áp dụng các biện pháp bảo vệ tương tự.
Polymarket đang tìm kiếm giấy phép tại Mỹ để cung cấp giao dịch ký quỹ hợp pháp, theo một báo cáo liên quan.
Nhà Giao Dịch Lẻ Chịu Phần Lớn Thua Lỗ
Với nhà giao dịch lẻ, bài học mang tính thực tiễn. Các thị trường dự đoán cực ngắn hạn có thể trông có vẻ đơn giản, nhưng về mặt cấu trúc chúng có thể phức tạp. Một cược Bitcoin 5 phút không chỉ là quan điểm về chiều hướng giá. Nó cũng có thể khiến người dùng tiếp xúc với các trò chơi thanh toán do những nhà giao dịch có tiềm lực vốn tốt hơn thực hiện, hoạt động trên nhiều địa điểm khác nhau.
Nghiên cứu không chứng minh rằng mọi hợp đồng Bitcoin thời lượng ngắn đều bị thao túng. Nhưng nghiên cứu cho thấy thiết kế thị trường có thể tạo động lực cho việc thao túng và các thị trường dự đoán trên onchain không phải là ngoại lệ trước các hành vi lạm dụng kiểu truyền thống trong thị trường tài chính.
Câu Hỏi Thường Gặp
Nghiên cứu của Stanford đã phát hiện gì về các hợp đồng Bitcoin của Polymarket?
Nghiên cứu phát hiện dấu hiệu thao túng việc thanh toán trong các thị trường dự đoán Bitcoin 5 phút của Polymarket, bao gồm các đột biến dòng lệnh thị trường giao ngay gần thời điểm thanh toán, sau đó là các đợt đảo chiều giá lớn. Các kẻ thao túng tinh vi đã thu về lợi nhuận đáng kể, chủ yếu từ chi phí của nhà giao dịch lẻ.
Vì sao các hợp đồng dự đoán thời lượng ngắn dễ bị thao túng?
Trong một hợp đồng nhị phân 5 phút, khoản thanh toán phụ thuộc vào một quan sát giá trong ngắn hạn duy nhất. Các nhà giao dịch nắm giữ vị thế lớn trên thị trường dự đoán có thể kiếm lợi bằng cách tạm thời đẩy giá giao ngay của Bitcoin để tác động đến giá thanh toán, ngay cả khi giá nhanh chóng đảo chiều sau đó. Nghiên cứu phát hiện hoạt động thao túng này gần như không xuất hiện trong các hợp đồng 15 phút.
