ผู้ร่วมก่อตั้ง Multicoin: การกระจายอำนาจต้องช้ากว่าการรวมอำนาจหรือไม่? PropAMM กำลังทำลายอคตินี้

ผู้เขียน: Kyle Samani ผู้ร่วมก่อตั้ง Multicoin

แปลโดย: Azuma, Odaily 星球日报

บทบรรณาธิการ: ชายที่เป็นที่รู้จักที่สุดในการประกาศคำสั่งซื้อ Solana, Kyle Samani อดีตผู้ร่วมก่อตั้ง Multicoin Capital ซึ่งเคยประกาศตัวอย่างโดดเด่นเมื่อไม่นานมานี้ ได้กลับมาอีกครั้ง!

เมื่อคืนวานนี้ Kyle Samani ได้โพสต์ข้อความยาวในบัญชี X ของเขา ซึ่งในเนื้อหา เขายังคงใช้คำพูดเชิญชวน (โดยไม่ใช่ในเชิงดูถูก) เพื่อสร้างความตื่นเต้น โดยใช้ประเด็นเรื่อง “ประสิทธิภาพ” ซึ่งเป็นข้อด้อยของแนวคิดแบบกระจายศูนย์กลาง เป็นจุดเริ่มต้น อธิบายว่า PropAMM ในระบบนิเวศของ Solana ขณะนี้กำลังผลักดันอย่างเต็มที่ จะสามารถเทียบเท่า หรือแม้แต่แซงหน้าโมเดลแบบศูนย์กลางแบบดั้งเดิมในด้านประสิทธิภาพได้อย่างไร เพื่อพิสูจน์ว่า PropAMM เป็นหนึ่งในนวัตกรรมที่สำคัญที่สุดในโครงสร้างตลาดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หรือแม้แต่ในหลายสิบปี

ต่อไปนี้คือเนื้อหาต้นฉบับ:

PropAMM เป็นหนึ่งในนวัตกรรมที่สำคัญที่สุดในโครงสร้างตลาด (market microstructure) ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และอาจเป็นนวัตกรรมที่สำคัญที่สุดในรอบหลายสิบปี

เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น เรามาดูกันว่าบรรดา Market Makers (MM) ในแพลตฟอร์มการซื้อขายแบบศูนย์กลาง (CEX) เขาทำการเสนอราคาอย่างไร

Market Makers มักจะทำการ colocate กับแพลตฟอร์มการซื้อขาย โดยรันอัลกอริทึมบนเซิร์ฟเวอร์เครื่องหนึ่ง และเชื่อมต่อกับอีกเครื่องหนึ่งผ่านสายเคเบิลเครือข่ายความยาวเท่ากัน (เช่น 50 เมตร) ซึ่งบนเครื่องนั้นรันระบบของแพลตฟอร์มการซื้อขาย

ระหว่าง Market Makers กับแพลตฟอร์มการซื้อขาย จะมีการส่งข้อมูลจำนวนมากไปมาอย่างต่อเนื่อง ทุกครั้งที่ Market Maker ส่งคำสั่งซื้อไปยังแพลตฟอร์ม — ไม่ว่าจะเป็นคำสั่ง limit, cancel หรือ market — แพลตฟอร์มจะต้องกระจายข้อมูลนี้ให้ Market Makers รายอื่นทั้งหมด; จากนั้น Market Makers รายอื่นจะปรับคำสั่งของตนตามข้อมูลใหม่; กระบวนการนี้วนซ้ำไม่รู้จบ

นี่คือตัวอย่างภาพประกอบง่ายๆ

ตอนนี้เรามาดูกันว่า PropAMM บนเครือข่ายหลักของ Solana ทำงานอย่างไร

ข้อดีของ PropAMM บน Solana คือ บล็อกเชนเองเป็นผู้ “ดูแล” อัลกอริทึมของ Market Maker โดยตรง ซึ่งหมายความว่า ระบบไม่จำเป็นต้องส่งข้อความเป็นพันเป็นแสนไปมาระหว่าง Market Maker กับแพลตฟอร์มการซื้อขายอีกต่อไป เพราะอัลกอริทึมของ Market Maker จะรันอยู่บนเครื่องเดียวกับแพลตฟอร์มการซื้อขายโดยตรง

ภาพประกอบใหม่เป็นดังนี้ (ใช่แล้ว เพียงแค่ใช้บล็อกเชนของ Solana ก็เพียงพอแล้ว!)

ในวงการคริปโตเคอเรนซี มีความเชื่อแบบเก่าๆ ว่า เนื่องจากระบบแบบกระจายศูนย์ต้องสื่อสารกันระหว่างโหนดทั่วโลก จึงต้องช้ากว่าระบบแบบศูนย์กลาง (มีความหน่วงสูงกว่า)

แต่ถ้าเข้าใจปัญหาในอีกมุมหนึ่ง อัลกอริทึมที่ดูแลบนบล็อกเชนจริงๆ อาจมีความหน่วงต่ำกว่าระบบการซื้อขายแบบศูนย์กลางในระบบการเงินแบบดั้งเดิม

ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น? เพราะว่าความล่าช้าในการอัปเดตราคาของ PropAMM เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนภายในแผ่นซิลิคอนเดียวกันเท่านั้น ยกตัวอย่างเช่น หากคำสั่งตลาดล่าสุดทำให้ราคาของ SOL-USD เปลี่ยนแปลง ข้อมูลนี้จะถูกมองเห็นได้ทันทีโดย PropAMM ทั้งหมด และนำไปใช้ในการกำหนดราคาสำหรับคำสั่งตลาดถัดไป ทุกอย่างเกิดขึ้นภายในแผ่นซิลิคอนเดียวกัน ระหว่างเซิร์ฟเวอร์ไม่จำเป็นต้องสื่อสารกันแบบสองทางอีกต่อไป

อย่างไรก็ตาม ต้องระวังว่า PropAMM ยังต้องมีการอัปเดตข้อมูลจาก oracle อย่างสม่ำเสมอ แต่เรื่องนี้ไม่ใช่ปัญหา และไม่ได้เปลี่ยนแปลงภาพรวมที่อธิบายไปข้างต้น

สิ่งสำคัญที่สุดคือ เมื่อแพลตฟอร์มการซื้อขาย — ในกรณีนี้คือบล็อกเชนของ Solana — ดูแลอัลกอริทึม PropAMM โดยตรง การตั้งราคาของ Market Maker จะเปลี่ยนแปลงแบบเรียลไทม์ภายในแผ่นซิลิคอนเดียวกัน

PropAMM ได้กลายเป็นกลไกหลักในการเสนอราคาสำหรับ SOL-USDC spot บน Solana และมีสเปรด (spread) ที่แคบกว่าทุก CEX ชั้นนำ คาดว่ารูปแบบตลาดนี้จะกลายเป็นแนวทางหลักของการซื้อขายบนบล็อกเชนในปีนี้ รวมถึงการซื้อขาย spot, perpetuals และแม้แต่ตลาดทำนาย (prediction markets)

ความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดของ PropAMM คือ ยังไม่สามารถรับประกันได้ว่า taker (ผู้รับคำสั่งซื้อ) จะได้รับการดำเนินการที่ดีที่สุด (best execution) เนื่องจาก:

· อัลกอริทึมของ PropAMM ทั้งหมดไม่เปิดเผย (ซึ่งเป็นเรื่องสมเหตุสมผล เพราะอัลกอริทึมการทำตลาดแบบดั้งเดิมก็เป็นความลับเช่นกัน)

· การทำ routing การซื้อขายระหว่างหลาย PropAMM ผลลัพธ์จะเป็นแบบไม่แน่นอน (non-deterministic)

แต่ปัญหานี้สามารถแก้ไขได้ คาดว่าในปีนี้ ทีมงานรวมถึงตัวกลางต่างๆ เช่น Jupiter, dFlow สำหรับ spot และ Phoenix สำหรับสัญญา จะออกโซลูชัน

ปัจจุบัน PropAMM ยังไม่ได้รับการปรับแต่งอย่างเต็มที่ และยังมีข้อจำกัดจากบล็อกเชนของ Solana เอง ปีนี้ Solana จะเปิดตัวการอัปเกรดครั้งใหญ่ ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของ PropAMM อย่างมาก รวมถึง:

1. เพิ่มขีดจำกัด CU (หน่วยคำนวณ) ต่อรายการเทรด และขยายขนาดการเทรด

2. เพิ่มขีดจำกัด CU ต่อบล็อก

3. Alpenglow: ลดเวลาสล็อตจาก 400ms เหลือ 100–150ms

4. DoubleZero: ลดความหน่วงของเครือข่ายทั่วโลก

5. การควบคุมการดำเนินการโดยแอปพลิเคชัน (application-controlled execution)

6. หลายผู้นำ (leader) ทำงานพร้อมกัน (multiple concurrent leaders)

หากไม่มีการอัปเกรดเหล่านี้ PropAMM บนเครือข่ายหลักของ Solana ก็สามารถให้ราคาที่แคบกว่าทุก CEX แล้ว คิดดูสิว่า เมื่อการอัปเกรดเหล่านี้เสร็จสมบูรณ์ ผลลัพธ์จะเป็นเช่นไร

อ่านเพิ่มเติม: “นักลงทุนคริปโตที่ดีที่สุดในประวัติศาสตร์” Kyle Samani กับภาพสะท้อนย้อนยุคสิบปีก่อน