อุปสงค์ อุปทาน หมายถึงอะไร: ความเข้าใจฉบับนักลงทุน

เมื่อนักลงทุนมองราคาสินทรัพย์ในตลาด พวกเขากำลังเห็นผลมาจากแรงสองฝั่งที่ตัดสินใจราคานั้น อุปสงค์ อุปทาน หมายถึง ความต้องการซื้อและความต้องการขายที่เกิดขึ้นในตลาด และแรงทั้งสองนี้เป็นกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจว่าราคาเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงอย่างไร แนวคิดนี้ไม่เพียงเป็นพื้นฐานของวิชาเศรษฐศาสตร์เท่านั้น แต่ยังเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสำหรับนักลงทุนในการคาดการณ์ทิศทางราคาในอนาคต

นิยาม: อุปสงค์และอุปทานคืออะไร

เพื่อให้เข้าใจแนวคิดนี้อย่างชัดเจน เราต้องแยกพูดถึงแต่ละด้านก่อน สมมติว่าคุณเข้าไปในตลาดและเห็นสินค้าชิ้นหนึ่ง ด้านหนึ่งคือคนที่อยากซื้อ (ผู้ซื้อ) อีกด้านหนึ่งคือคนที่อยากขาย (ผู้ขาย) ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสองฝ่ายนี้ก็คือสิ่งที่สร้างราคา

Demand (อุปสงค์) หมายถึง ความต้องการซื้อสินค้าหรือบริการที่ระดับราคาต่างๆ กัน เมื่อดูจากแผนภูมิ เราจะเห็นเส้นอุปสงค์ (Demand Curve) ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างราคาและปริมาณที่ผู้ซื้อต้องการ บนเส้นนี้ แต่ละจุดบอกเราว่า ที่ราคาหนึ่งๆ มีผู้ซื้อกี่คนที่พร้อมจะซื้อในปริมาณเท่าไร นอกจากนี้ เส้นนี้ยังแสดงราคาสูงสุดที่ผู้บริโภคยอมจ่ายเพื่อให้ได้สินค้าในปริมาณใดปริมาณหนึ่ง

Supply (อุปทาน) หมายถึง ความต้องการขายสินค้าหรือบริการที่ระดับราคาต่างๆ กัน เมื่อวาดเป็นแผนภูมิ เราได้เส้นอุปทาน (Supply Curve) ที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างราคาและปริมาณที่ผู้ขายเต็มใจเสนอขาย บนเส้นนี้ แต่ละจุดบ่งบอกว่า ที่ราคาหนึ่งๆ ผู้ขายจะเสนอขายในปริมาณเท่าไร และยังแสดงราคาต่ำสุดที่ผู้ขายยินดีขายสินค้าในปริมาณใดปริมาณหนึ่ง

กฎหมายพื้นฐาน: ความสัมพันธ์ระหว่างราคาและปริมาณ

กฎของอุปสงค์: การทำงานของพฤติกรรมผู้ซื้อ

การที่ราคาเพิ่มขึ้น ปริมาณที่ผู้คนต้องการซื้อจะลดลง ในทางตรงกันข้าม เมื่อราคาลดลง ความต้องการซื้อก็เพิ่มขึ้น ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่บังเอิญ แต่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของราคาที่มีผลต่ออุปสงค์ในสองรูปแบบ:

ผลทางรายได้ (Income Effect) เมื่อราคาลดลง มูลค่าเงินในกระเป๋าของคุณเหมือนกับเพิ่มขึ้น เพราะคุณใช้เงินไปน้อยลง จึงสามารถซื้อสินค้าอื่นๆ เพิ่มเติมได้

ผลทางการทดแทน (Substitution Effect) เมื่อราคาของสินค้าหนึ่งลดลง มันจะกลายเป็นตัวเลือกที่ดีกว่าเมื่อเทียบกับสินค้าอื่น คนจึงเลือกซื้อสินค้านี้แทน

กฎของอุปทาน: การตอบสนองของผู้ขาย

ผู้ขายมีพฤติกรรมตรงกันข้าม เมื่อราคาสูงขึ้น พวกเขาเต็มใจเสนอสินค้าให้มากขึ้น เพราะมีโอกาสทำกำไรมากขึ้น ในทางตรงกันข้าม เมื่อราคาต่ำลง ผู้ขายไม่อยากขาย หรือลดปริมาณการเสนอขาย เพราะกำไรลดลง

ดุลยภาพตลาด: จุดที่ราคาตัดสินใจได้

เส้นอุปสงค์และเส้นอุปทานต่างก็เป็นเพียงแนวคิดเท่านั้น จนกว่าพวกมันจะมาบรรจบกัน และการบรรจบกันนี้เกิดขึ้นที่จุดที่เรียกว่า ดุลยภาพ (Equilibrium) จุดนี้คือที่ที่ราคาและปริมาณซื้อขายจริงเกิดขึ้น

ทำไมราคาจึงมีแนวโน้มจะอยู่ที่จุดนี้? เพราะเมื่อราคาสูงกว่าดุลยภาพ ผู้ขายจะต้องการขายมาก แต่ผู้ซื้อเพียงเล็กน้อย ผลคือสินค้าจะสะสมลดราคา ในทางตรงกันข้าม เมื่อราคาต่ำกว่าดุลยภาพ ผู้ซื้อต้องการซื้อมาก แต่ผู้ขายขายไม่พอ ผลคือสินค้าขาดแคลนและราคาปรับตัวขึ้น ทั้งสองกรณีนี้ทำให้ราคากลับเข้าหาจุดดุลยภาพในที่สุด

ปัจจัยที่ขับเคลื่อนอุปสงค์และอุปทาน

อุปสงค์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับราคาเพียงอย่างเดียว

นอกจากราคาแล้ว ความต้องการซื้อยังขึ้นอยู่กับ:

• รายได้และสภาวะเศรษฐกิจ เมื่อประชาชนมีรายได้มากขึ้น พวกเขาจะซื้อมากขึ้น
• รสนิยมและการตั้งค่า บ้างคนชอบสินค้านี้ บ้างคนชอบของอื่น
• จำนวนผู้ซื้อ ตลาดที่มีคนมากจะมีอุปสงค์มากกว่า
• ราคาของสินค้าอื่นที่เกี่ยวข้อง หากสินค้าทดแทนถูกลง ความต้องการสินค้าดั้งเดิมจะลดลง
• การคาดการณ์ หากผู้ซื้อเชื่อว่าราคาจะสูงขึ้นในอนาคต พวกเขาจะเร่งซื้อวันนี้

อุปทานขึ้นอยู่กับปัจจัยต้นทุนและสภาวะผลิตการ

ผู้ขายพิจารณา:

• ต้นทุนการผลิต หากต้นทุนสูง ผู้ขายไม่อยากขาย หรือขายน้อยลง
• เทคโนโลยี เทคโนโลยีที่ดีขึ้นช่วยลดต้นทุน ผู้ขายจึงเสนอขายมากขึ้น
• ราคาสินค้าอื่นที่สามารถผลิตได้ ถ้าผู้ผลิตสามารถเลือกผลิตสินค้าที่กำไรกว่า พวกเขาก็จะหันไป
• จำนวนผู้ผลิต ตลาดที่มีผู้ผลิตหลายคน จะมีอุปทานมากกว่า
• การคาดการณ์ ผู้ผลิตที่คาดว่าราคาจะลดลงอาจเร่งขายออกมา

การประยุกต์ใช้ในตลาดการเงิน

ในตลาดหุ้นและสินทรัพย์ทางการเงิน ปัจจัยอุปสงค์และอุปทานจะซับซ้อนกว่าตลาดสินค้าทั่วไป

ปัจจัยที่ขับเคลื่อนอุปสงค์ในตลาดการเงิน

สภาวะเศรษฐกิจมหภาค อัตราดอกเบี้ยต่ำทำให้นักลงทุนแสวงหากำไรจากตลาดหุ้น ส่วนการเติบโตทางเศรษฐกิจที่แข็งแรงทำให้บริษัทมีกำไรมากขึ้น และกระตุ้นอุปสงค์ในหุ้น

สภาพคล่องและปริมาณเงินในระบบ เมื่อเงินมาก นักลงทุนมีเงินสำหรับลงทุนมากขึ้น

ความเชื่อมั่นของนักลงทุน เมื่อพวกเขามองอนาคตด้วยความเชื่อมั่น พวกเขาจึงซื้อหุ้นมากขึ้น ในทางตรงกันข้าม เมื่อวิตกกังวล พวกเขาก็ขายออกมา

ปัจจัยที่ขับเคลื่อนอุปทานในตลาดการเงิน

นโยบายของบริษัท การตัดสินใจเพิ่มทุน (ปล่อยหุ้นใหม่) จะเพิ่มอุปทาน ในขณะที่การซื้อหุ้นคืนจะลดอุปทาน

การเข้าจดทะเบียนใหม่ (IPO) บริษัทใหม่ที่เข้าตลาดหลักทรัพย์จะเพิ่มอุปทาน

กฎเกณฑ์และข้อบังคับ ข้อจำกัดในการขายหุ้นของผู้ถือหุ้นรายใหญ่อาจลดอุปทาน

เทคนิคการเทรดขั้นสูง: Demand Supply Zone

นักเทรดสมัยใหม่ได้พัฒนาวิธีการใช้อุปสงค์และอุปทานในการตัดสินใจซื้อขาย เรียกว่า Demand Supply Zone ซึ่งตรวจสอบแนวโน้มราคาเพื่อหาจุดที่ราคาเปลี่ยนแปลง

รูปแบบการกลับตัว: จุดเปลี่ยนทิศทาง

Demand Zone Drop-Base-Rally (DBR) เริ่มต้นเมื่อแรงขายหนักดันให้ราคาดิ่งลงอย่างรวดเร็ว (Drop) จากนั้นราคาพักตัวในช่วงแคบ (Base) เมื่อแรงซื้อกลับมาแข็งแรง ราคาจะเจาะแนวรับแล้วกลับตัวขึ้น (Rally) นักเทรดสามารถเข้าซื้อที่จุดแตกตัวขึ้น

Supply Zone Rally-Base-Drop (RBD) กรณีตรงข้าม ราคาวิ่งขึ้นเร็วจากแรงซื้อหนัก (Rally) แล้วเข้าช่วงพักตัว (Base) เมื่อแรงขายกลับมาชนะ ราคาจะเจาะแนวต้านแล้วดิ่งลง (Drop) นักเทรดสามารถเข้าขายที่จุดแตกตัวลง

รูปแบบการต่อเนื่อง: แนวโน้มยังวิ่งต่อ

Demand Zone Rally-Base-Rally (RBR) เมื่อแรงซื้อแข็งแรง ราคาวิ่งขึ้น แล้วพักตัว แล้วกลับวิ่งขึ้นอีก ข้อมูลนี้บ่งบอกว่าแนวโน้มขาขึ้นยังไม่สิ้นสุด

Supply Zone Drop-Base-Drop (DBD) เมื่อแรงขายแข็งแรง ราคาดิ่งลง แล้วพักตัว แล้วกลับดิ่งลงอีก ข้อมูลนี้บ่งบอกว่าแนวโน้มขาลงยังวิ่งต่อ

นักเทรดจึงสามารถใช้ Demand Supply Zone เพื่อมองหาจุดเข้าเทรดที่มีโอกาสดีและกำหนดการป้องกันความเสี่ยงได้

สรุป

อุปสงค์ อุปทาน หมายถึง ความต้องการพื้นฐานของผู้ซื้อและผู้ขายในตลาด และแรงสองนี้เป็นตัวกำหนดราคา นักเศรษฐศาสตร์ใช้มันเพื่อทำความเข้าใจตลาด นักลงทุนใช้มันเพื่อเลือกซื้อหุ้นที่น่าซื้อ นักเทรดใช้มันเพื่อจับจังหวะ ไม่ว่าจะใช้ในลักษณะใด การเรียนรู้อุปสงค์และอุปทานให้เข้าใจลึกมีประสิทธิภาพเพียงวิธีเดียว: ศึกษากรณีตัวอย่างจริงในตลาดและตรวจสอบว่าแนวคิดนี้ปรากฏขึ้นอย่างไรในราคาสินทรัพย์ที่คุณเห็นตัวจริง